19
14 września 2018

Depresja – jak ją rozpoznać i leczyć?

Obniżenie nastroju, utrata zdolności do odczuwania przyjemności z jakichkolwiek czynności czy poczucie winy i niskiej wartości mogą świadczyć o depresji. Jeśli zauważymy u siebie lub bliskiej osoby powyższe objawy, należy zwrócić się o pomoc do specjalisty, który dobierze odpowiednią formę leczenia.

Jak powstaje depresja?

Na depresję choruje obecnie ok. 350 milionów ludzi na świecie. W Polsce cierpi na nią ok. 1,5 miliona osób (5% ludności). Najczęściej diagnozuje się ją u osób w przedziale wiekowym 20-40 lat. Według ekspertyz Światowej Organizacji Zdrowia do 2030 roku depresja będzie najczęściej rozpoznawaną chorobą na świecie. W tym momencie jest ona przyczyną ok. 1 miliona zgonów rocznie. Uznaje się ją za główny czynnik ryzyka samobójstwa.

To normalne, że po zwolnieniu z pracy, zawodzie miłosnym czy utracie bliskiej osoby odczuwamy smutek. Jednak depresja może pojawić się również bez konkretnego powodu i dotknąć ludzi wiodących pozornie udane życie, posiadających szczęśliwą rodzinę i osiągających sukcesy zawodowe. Osoby te bywają postrzegane jako pełne energii i wesołe, jednak w rzeczywistości czują się bezsilne i przygnębione.

Jakie są objawy depresji?

Rozpoznanie epizodu depresyjnego zostaje postawione przez lekarza, wówczas gdy 5 z wymienionych niżej objawów depresji (w tym co najmniej 1 z dwóch pierwszych) trwa przez minimum 2 tygodnie i wypełnia większość dnia chorego:

  1. smutek,
  2. brak zainteresowania wszystkimi czynnościami oraz utrata zdolności do odczuwania przyjemności z jakichkolwiek czynności,
  3. utrata apetytu lub wręcz przeciwnie – nadmierny apetyt,
  4. bezsenność lub nadmierna senność,
  5. podniecenie lub spowolnienie psychoruchowe,
  6. przewlekłe zmęczenie i/lub poczucie braku energii,
  7. poczucie winy i braku wartości, niska samoocena,
  8. trudności w koncentracji, spowolnione myślenie,
  9. nawracające, częste myśli o śmierci,
  10. myśli samobójcze, plany samobójcze, próby samobójcze.

Kto może zachorować na depresję?

Depresja może dotknąć każdego. Należy pamiętać, że osoby chorujące na depresję mogą maskować swoją chorobę i wieść pozornie szczęśliwe życie. Istnieją jednak pewne czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na depresję:

  • Czynnik genetyczny, czyli obciążenie rodzinne – depresja u któregoś z rodziców bądź rodzeństwa  zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania. Czynnik genetyczny odgrywa dużą rolę w rozwoju depresji, jednak nie przesądza o zachorowaniu. Istotne jest również środowisko rodzinne. 
  • Czynniki środowiskowe – sposób wychowania, doświadczenie przemocy, odrzucenia, prześladowania lub ubóstwa zwiększa ryzyko zachorowania na depresję.
  • Płeć – długo uważano, że depresja występuje dwa razy częściej u kobiet. Od niedawna pojawiają się jednak głosy, według których mężczyźni chorują tak samo często jak kobiety, ale rzadziej zgłaszają się do lekarza i szukają pomocy. 
  • Osobowość – osoby z niską samooceną, pesymistycznym usposobieniem, nieradzące sobie ze stresem są bardziej narażone na zachorowanie.

Mężczyzna z depresją

Jak leczyć depresję?

Depresja jest chorobą powracającą. Aby zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby, należy przejść cały cykl leczenia, stosować się do zaleceń lekarzy oraz pamiętać, że to oni decydują o odstawieniu leków i zakończeniu leczenia. Dobór odpowiedniej terapii zależy od objawów i stopnia natężenia choroby.

Jeśli zauważysz u siebie pierwsze symptomy depresji, zgłoś się niezwłocznie do psychiatry. PamiętajDo psychiatry nie potrzebujesz skierowania! 

  • Farmakoterapia (leki) – depresja spowodowana jest zaburzeniem przekaźnictwa nerwowego zależnego głównie od dopaminy i serotoniny. Leki przyjmowane w terapii depresji zwiększają stężenie tych hormonów w mózgu, co powoduje poprawę samopoczucia. Dzielą się na dwie grupy: SSRI i SNRI. Należy pamiętać, że leki stosowane w leczeniu depresji działają z opóźnieniem. Nierzadko trzeba je przyjmować przez kilka tygodni, zanim wystąpią pierwsze oczekiwane efekty.

Ważne, by samemu nie odstawiać leków i nie przerywać leczenia!

  • Psychoterapia – w leczeniu depresji najczęściej stosuje się terapię poznawczo-behawioralną, która uczy chorego radzić sobie z objawami choroby (negatywne myśli lub obniżenie nastroju). Należy jednak wiedzieć, że w dużej depresji pacjent nie jest w stanie podjąć psychoterapii. Powinien ją podjąć dopiero po wyjściu z dużej depresji, aby uniknąć nawrotu. Psychoterapia przeprowadzana jest przez psychoterapeutę – osobę wykwalifikowaną  do stosowania tej terapii. Psychiatra oraz psycholog nie są z założenia psychoterapeutami. Aby móc prowadzić psychoterapię, należy przejść specjalny kurs, który nie jest częścią podstawowego kształcenia psychiatrów i psychologów.
  • Elektrowstrząsy – terapia kojarzy się z przestarzałymi metodami, jednak dzisiaj elektrowstrząsy są bezpieczną i skuteczną metodą leczenia depresji (nie jest ona tak bardzo popularna, jak farmakoterapia i psychoterapia). Leczenie odbywa się w pełnym znieczuleniu oraz zwiotczeniu, zazwyczaj polega na 6-12 zabiegach, których liczbę trzeba czasami zwiększyć.

Jeśli zauważyłeś u siebie lub bliskiej osoby symptomy, które mogą świadczyć o wystąpieniu depresji, możesz skorzystać z możliwości rozmowy z psychiatrą pod numerem telefonu 22 594 91 00. Telefon antydepresyjny czynny jest w środy i czwartki w godzinach 17:00-19:00.

Jak wspomóc leczenie depresji?

Stosowanie się do poniższych zaleceń może zmniejszyć intensywność objawów depresji. Należy pamiętać jednak, że nie zastąpią one leczenia prowadzonego przez specjalistę!

  • Unikaj alkoholu!
  • Spędzaj czas na świeżym powietrzu.
  • Zachowaj higienę życia: bardzo ważna jest odpowiednia ilość snu i odpoczynku, aktywność fizyczna oraz regularne spożywanie pełnowartościowych posiłków.

Pomocne może okazać się także przyjmowanie kwasów omega, a u kobiet w okresie okołomenopauzalnym – hormonów.

Jak wspierać bliskich z depresją?

Przede wszystkim uświadom sobie, że depresja jest poważną chorobą. Nie jest chwilowo gorszym okresem, z którego przy odrobinie dobrych chęci można szybko wyjść. Nie umniejszaj oraz nie bagatelizuj uczuć i problemów chorego, który nie jest w stanie „myśleć pozytywnie”. Bądź empatyczny. Brak zrozumienia ze strony bliskich oraz porady typu „uśmiechnij się, życie jest piękne” mogą doprowadzić do pogorszenia stanu chorego oraz jego izolacji.

Słowa, których należy unikać:

  • Nie mogę Ci pomóc, nie rozumiem Cię.
  • Nie powinieneś czuć się lepiej?
  • Nic się nie stało! Przestań narzekać!
  • Nie jest tak  źle. Mogło być gorzej.
  • Weź się w garść.
  • Co ci znowu dolega?
  • Postaraj się myśleć pozytywnie.
  • To wszystko dzieje się w Twojej głowie.
  • Dlaczego tak się zachowujesz? Zawsze byłeś radosny.

Słowa, których należy używać:

  • Powiedz, jak mogę Ci pomóc?
  • Czy coś cię martwi?
  • Nie jesteś z tym sam, możesz na mnie liczyć.
  • Być może nie jestem w stanie zrozumieć, jak się czujesz, ale pamiętaj, jesteś mi bliski i chcę Ci pomóc.
  • Twoje samopoczucie kiedyś ulegnie poprawie. Do tego czasu możesz na mnie liczyć.

Pamiętaj! Depresja to choroba, wymagająca leczenia. Jeśli niepokoisz się o swoje zdrowie, skorzystaj z pomocy specjalistów. W leczeniu depresji ważny jest czas podjęcia leczenia, stosowanie się do zaleceń lekarzy oraz przejście przez cały proces terapii.

Przeczytaj również:
Depresja u kobiet – jakie mogą być jej przyczyny?
Depresja u mężczyzn – czy chorują inaczej i jak ich wspierać?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Rosalinda pisze:

    Bardzo przydatny tekst!

Czytaj także
12 października 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
28 września 2021 Adriana Kawecka
27 kwietnia 2021 Agata Kleszcz
08 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
08 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)