4
25 maja 2021

ECMO a leczenie COVID-19

ECMO to metoda polegająca na pozaustrojowym wspomaganiu pracy serca oraz płuc. Technika jest znana od 30 lat, jednak w dobie pandemii COVID-19 nabrała większego znaczenia. ECMO może okazać się kluczowym sposobem na poprawę stanu zdrowia pacjentów z ciężkim przebiegiem COVID-19. 

Czym jest ECMO? 

ECMO, a właściwie Extracorporeal Membrane Oxygenation, to metoda polegająca na pozaustrojowym wspomaganiu pracy serca oraz płuc. Technika ta znana jest od około 30 lat i przeznaczona jest do leczenia pacjentów z ciężką niewydolnością oddechową

Pierwszymi odsłonami ECMO były sztuczne płuco-serca, służące do wspomagania pracy układu oddechowego oraz krążenia. Płuco-serca uczestniczyły w zabiegach kardiochirurgicznych, zastępując rolę narządów pacjenta. Podstawową zasadą działania jest nasycenie krwi tlenem oraz usuwanie z krwi dwutlenku węgla

Z czego składa się ECMO? 

ECMO zbudowane jest z: 

  • kaniul, które łączą krążenie pozaustrojowe wraz z układem naczyń pacjenta, 
  • pompy, która napędza przepływ krwi przez układ, 
  • oksygenatora, który prowadzi wymianę gazową – nasycenie krwi tlenem oraz odprowadzanie dwutlenku węgla, 
  • drenów, które łączą wszystkie elementy układu, 
  • dodatkowego osprzętu. 

Jakie rodzaje ECMO wyróżniamy? 

Najczęstszym rodzajem ECMO jest żylno-żylne. Polega na pobieraniu krwi z żyły oraz odprowadzaniu oczyszczonej i natlenowanej krwi do żyły pacjenta. Ten rodzaj ECMO ma za zadanie wspomóc układ oddechowy pacjenta. W sytuacji gdy konieczna jest także interwencja krążeniowa, stosujemy ECMO żylno-tętnicze, w którym krew pobieramy z żyły pacjenta, a odprowadzamy do tętnicy. Taka technika pozwala na znaczne odciążenie pracy serca pacjenta.  

Jak działa ECMO? 

Mechanizm działania ECMO, przedstawiony na przykładzie rodzaju żylno-żylnego, wygląda następująco: 

  • ECMO żylno-żylne polega na pobraniu krwi do układu poprzez kaniulę, która charakteryzuje się dużą średnicą.  
  • Kaniulę zakłada się do jednej z żył głównych, a krew przetłaczana jest poprzez pompę do oksygenatora, który nasyca krew tlenem.  
  • W praktyce proces polega na przepływie krwi poprzez kapilary, do których doprowadzana jest stale mieszanina oddechowa.  
  • Krew po opuszczeniu oksygenatora trafia poprzez kaniulę powrotną do układu żylnego. 

Wskazania oraz cele ECMO 

  • Wskazaniami do zastosowania ECMO jest ARDS, czyli zespół ostrej niewydolności oddechowej u osób dorosłych. ARDS spowodowane najczęściej jest przez sepsę.  
  • ECMO stosujemy w przypadkach ostrej oraz odwracalnej niewydolności oddechowej. 
  • Celem ECMO jest długotrwałe wspomaganie oddychania, wynoszące od kilku dni do kilku tygodni. 
  • Czynnikiem odróżniającym ECMO od płuco-serca jest czas wspomagania układów – w przypadku płuco-serca czas ten jest krótki i dotyczy okresu trwania zabiegu chirurgicznego, natomiast ECMO nastawione jest na długotrwałe wspomaganie
  • Najczęstszym celem ECMO jest zastosowanie tej techniki u noworodków z zespołem ostrej niewydolności oddechowej. 

Przeciwwskazania do zastosowania ECMO 

  • Niewydolność oddechowa – nie należy stosować ECMO u pacjentów w schyłkowym stadium chorób płuc, takich jak zwłóknienie płuc oraz POChP (Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc). 
  • Długotrwała mechaniczna wentylacja płuc – zastosowanie ECMO jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych. 

Jak ECMO pomaga pacjentom chorym na COVID-19? 

ECMO to technika pozwalająca na poprawę stanu zdrowia pacjentów dotkniętych ciężkim przebiegiem choroby COVID-19. Mimo że sama technika nie stanowi rozwiązania problemu zniszczonych płuc, ECMO ratuje życie chorych. Pozwala na tymczasowe zastąpienie pracy zniszczonych przez SARS-CoV-2 narządów pacjenta, aż do czasu poprawy lub potencjalnego przeszczepu.  

Technika ECMO do czasów pandemii nie była bardzo popularna, jednak w dobie ogromnego problemu w leczeniu ciężkich przypadków zakażenia koronawirusem lekarze coraz częściej stosują ECMO. Dla wielu pacjentów omawiany system okazał się kluczowym czynnikiem przeżycia. W przypadkach gdy użycie respiratora nie przyniosło oczekiwanych efektów (na skutek dużych zniszczeń miąższu płucnego), zastosowanie ECMO pozwoliło na poprawę stanu pacjentów dotkniętych pogłębiającą się niewydolnością krążeniowo-oddechową. 

ECMO w chorobie COVID-19 jest zalecane do wspomagania oddychania w leczeniu ciężkich oraz krytycznych przypadków choroby, gdy inne techniki zawiodły. W związku z niespodziewaną oraz dynamicznie rozwijającą się pandemią szczegółowe zalecenia do zastosowania są stale modyfikowane, by dobrać najbardziej odpowiednie parametry decydujące o włączeniu tej terapii. Wciąż brakuje dowodów potwierdzających skuteczność użycia ECMO u pacjentów chorych na COVID-19. Stosunek korzyści i ryzyka wydaje się niejasny z powodu braku solidnych badań wysokiej jakości. Istnieje jednak wiele doniesień o pozytywnym wpływie terapii ECMO na przeżycie u pacjentów dotkniętych najcięższym przebiegiem choroby.  

Problemy oraz komplikacje w stosowaniu ECMO 

Mimo że aparatura ECMO jest szeroko dostępna w polskich szpitalach, technika ta nie jest zbyt często stosowana. Dużym problemem jest brak odpowiednio wykfalifikowanego personelu, który mógłby prowadzić proces. Wciąż brakuje wielu wykształconych medyków znających tę aparaturę. Zastosowanie ECMO wymaga dużego doświadczenia oraz wiedzy z zakresu długotrwałego stosowania technik krążenia pozaustrojowego. 

Kolejnym problemem jest powiązanie przypadków zastosowania ECMO z septycznym charakterem chorób. ECMO potrzebne jest najczęściej u tych pacjentów, którzy zakażeni są chorobami łatwo rozprzestrzeniającymi się, w związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę na aseptykę i odpowiednie zachowanie personelu oraz izolację pacjentów. Pobyt jednego pacjenta z sepsą na oddziale oraz zastosowanie techniki ECMO bardzo często wymaga wstrzymania wszystkich innych planowanych operacji oraz zabiegów.  

Jakie są powikłania ECMO? 

  • Powikłania dotyczą najczęściej kaniulacji dużych naczyń. Wiąże się to z ryzykiem ich uszkodzenia. 
  • Technika ECMO może spowodować problemy z krzepliwością krwi, dlatego konieczne jest ciągłe stosowanie leków przeciwzakrzepowych. 
  • Częstym i niebezpiecznym powikłaniem jest krwawienie śródczaszkowe

Jakie są koszty leczenia pacjentów wymagających zastosowania ECMO? 

Koszt leczenia nie ogranicza się jedynie do aparatury. Znaczną część finansów pochłania długotrwała oraz kosztowna antybiotykoterapia oraz zastosowanie innych leków, m.in. preparatów krwiopochodnych. Istotnym czynnikiem determinującym koszt jest leczenie potencjalnych powikłań po zastosowaniu ECMO. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na koszt jest opłacenie personelu medycznego. Cena jednej doby leczenia pacjenta technikami ECMO wynosi około 5 do 6 tysięcy złotych. 

Źródła: 

  • Ma X., Liang M., Ding M., et al. Extracorporeal Membrane Oxygenation (ECMO) in Critically Ill Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Pneumonia and Acute Respiratory Distress Syndrome (ARDS). Medical Science Monitor (2020) 26: e925364 DOI: 10.12659 
  • http://www.ptiti.org/technologie-2/ecmo/ 
  • http://ecmo.pl/o-ecmo/czymjestecmo 
  • https://www.mp.pl/oit/aktualnosci/266102,ecmo-oznacza-nadzieje. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań.   Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować…

Zobacz więcej

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Czy tran suplementować z witaminą D?

Przede wszystkim należy określić zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę D3. Zazwyczaj u dorosłych są to wartości pomiędzy 800 a 2000…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
30 lipca 2021 mgr farm. Kamila Kulbaka
26 lipca 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
07 lipca 2021 mgr Izabela Skowrońska
07 lipca 2021 mgr farm. Magdalena Fuszara
06 lipca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
02 lipca 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
02 lipca 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
02 lipca 2021 Magdalena Bernisz
29 czerwca 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)