47
01 kwietnia 2021

Heparyna a leczenie COVID-19

Obecnie chorzy hospitalizowani z powodu COVID-19 otrzymują odpowiednie dawki leku przeciwzakrzepowego w celu prewencji oraz leczenia masywnego wewnątrzwykrzepiania, które ma miejsce podczas przechodzenia choroby. W ostatnim czasie pojawiły się również naukowe doniesienia mówiące o dodatkowym pozytywnym dla organizmu wpływie heparyny na wirusa SARS-CoV-2. 

Wpływ koronawirusa na układ krążenia 

Jedną z głównych przyczyn zgonów pacjentów w chorobie COVID-19 są rozsiane mikrozakrzepy, które powoduje wirus SARS-CoV-2 w trakcie zapalenia płuc. Dochodzi do wewnątrznaczyniowego wykrzepiania się krwi, co często prowadzi do zatorów płucnych, zakrzepicy żylnej, udarów mózgu i zawałów serca. Wewnątrznaczyniowemu wykrzepianiu towarzyszy również nekroza tkanek, przez co po przechorowaniu COVID-19 w wielu lżejszych przypadkach płuca potrzebują dużo czasu, by wrócić do pełni sił i wydolności sprzed choroby. 

Koronawirus a leki przeciwzakrzepowe 

Z uwagi na opisany wcześniej wpływ SARS-CoV-2 na układ krążenia i tworzenie się zakrzepów podawanie leków przeciwzakrzepowych stało się standardem podczas hospitalizacji pacjentów z cięższym przebiegiem choroby COVID-19. Podawanie leków przeciwzakrzepowych rozważa się również u pacjentów przebywających w domu, lecz cierpiących na inne schorzenia, przez które zmuszeni są leżeć i ich układ krążenia jest bardziej podatny na zakrzepy. Lekiem przeciwzakrzepowym, który podaje się chorym w przebiegu COVID-19 jest dobrze poznana heparyna

Charakterystyka heparyny 

Heparyna to związek chemiczny naturalnie produkowany w organizmie przez komórki tuczne. Bierze udział w zachowaniu równowagi krzepnięcia krwi. Naturalna heparyna zbudowana jest z cząsteczek cukrów, a dokładniej przyjmuje postać glikozaminoglikanu. Pochodne heparyny występują w preparatach do podania na skórę (żel), w maściach do oczu, ale również pod postacią roztworów do wstrzykiwań do podania pod skórę. W lecznictwie używana jest heparyna uzyskiwana z błony śluzowej jelit świń lub z płuc krów. Powszechnie stosowane są heparyny drobnocząsteczkowe, które uzyskiwane są z heparyny poprzez jej częściową depolimeryzację.  

Preparaty heparyny do podania pod skórę przepisywane są przez lekarza (leki na receptę)! 

Nowe doniesienia na temat heparyny a COVID-19 

W angielskim „British Journal of Pharmacology” oraz „Thrombosis and Haemostasis” ukazała się publikacja, której autorzy udowodnili badaniami, że heparyna wykazuje działanie destabilizujące białko S (spike) kolca wirusa. Jest to o tyle ważne odkrycie, że właśnie to białko pozwala wirusowi wniknąć do komórek i spowodować rozwój choroby. Według badań dzięki działaniu heparyny wirus nie jest w stanie przedostać się do komórki.  

Obecnie heparyna podawana jest już w późnym stadium choroby, jednak odkrycie to daje dużą nadzieję na dalszy rozwój stosowania heparyny w COVID-19. Naukowcy wspominają również o możliwym przyszłościowym podawaniu heparyny wziewnie.  

Inne wskazania do stosowania heparyny to m.in.: 

  • inicjacja leczenia zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej, 
  • niestabilna dusznica bolesna, 
  • ostry zawał serca, 
  • angioplastyka wieńcowa, 
  • zabiegi operacyjne wymagające krążenia pozaustrojowego, 
  • rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, 
  • profilaktyka zakrzepów po zabiegach operacyjnych. 

Przeciwwskazania do stosowania heparyny to m.in.:

  • nadwrażliwość na heparynę lub pochodne heparyny, 
  • istotne klinicznie krwawienia, 
  • skazy krwotoczne, 
  • hemofilia, 
  • niedawny udar krwotoczny, 
  • wrzody żołądka lub jelit, 
  • niedawno przebyta operacja rdzenia kręgowego lub mózgu, 
  • żylaki przełyku. 

Możliwe działania niepożądane heparyny to m.in.: 

  • małopłytkowość, 
  • krwawienia, 
  • odpowiedź alergiczna w postaci pokrzywki, zapalenia spojówek, nieżytu nosa, bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny, 
  • hipoaldosteronizm, 
  • zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, 
  • osteoporoza
  • przemijające łysienie.

Przeczytaj również:
Szczepionka na koronawirusa – co warto o niej wiedzieć?
Co to jest pulsoksymetr, jak działa i jak czytać wyniki?
Maski typu FFP2 i FFP3 – czym się od siebie różnią?

Źródła: 

  • Gozzo L, Viale P, Longo L, Vitale DC, Drago F. The Potential Role of Heparin in Patients With COVID-19: Beyond the Anticoagulant Effect. A Review. Front Pharmacol. 2020 Aug 
  • Farmakologia Goodmana & Gilmana Tom 1, Brunton Laurence L., Lazo John S., Parker Keith L., Czelej Lublin 2007 
  • Tree JA, Turnbull JE, Buttigieg KR, Elmore MJ, Coombes N, Hogwood J, Mycroft-West CJ, Lima MA, Skidmore MA, Karlsson R, Chen YH, Yang Z, Spalluto CM, Staples KJ, Yates EA, Gray E, Singh D, Wilkinson T, Page CP, Carroll MW. Unfractionated heparin inhibits live wild type SARS-CoV-2 cell infectivity at therapeutically relevant concentrations. Br J Pharmacol. 2021 
  • https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=260 
  • https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C86080%2Cheparyna-moze-hamowac-covid-19.html 
  • Heparin Inhibits Cellular Invasion by SARS-CoV-2: Structural Dependence of the Interaction of the Spike S1 Receptor-Binding Domain with Heparin, Courtney J. Mycroft-West, Dunhao Su, Isabel Pagani, Timothy R. Rudd, Stefano Elli, Neha S. Gandhi, Scott E. Guimond, Gavin J. Miller, Maria C. Z. Meneghetti, Helena B. Nader, Yong Li, Quentin M. Nunes, Patricia Procter, Nicasio Mancini, Massimo Clementi, Antonella Bisio, Nicholas R. Forsyth, Vito Ferro, Jeremy E. Turnbull, Marco Guerrini, David G. Fernig, Elisa Vicenzi, Edwin A. Yates, Marcelo A. Lima, Mark A. Skidmore, Publication: Thrombosis and Haemostasis. Publisher: Georg Thieme Verlag KG, Date: Jan 1, 2020. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań.   Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować…

Zobacz więcej

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. MARIA pisze:

    22.03.zostalam zaszczepiona Astra Zeneka..od tego czasu mam bole miesni, stawów.. Czy powinno mnie to niepokoić….Biorę IBUPROM i to mi pomaga funkcjonować.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Pani Mario, chociaż takie objawy występują zwykle kilka dni po szczepieniu, zdarzają się przypadki, że pojawiają się one nawet 2-3 tygodnie po podaniu szczepionki. Jeśli bóle będą się utrzymywać, warto skonsultować się z lekarzem.

    2. Hanna pisze:

      Nie należy brać Ibupromu po szczepieniu (ani przed). Min. 2 tygodnie. Osłabia wykształcenie się przeciwciał.

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)