19
12 czerwca 2020

Jak leczyć wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to choroba przewlekła. Nie ma skutecznej metody na jej całkowite wyleczenie, można jedynie ograniczyć zapalenie w jelicie grubym. W tym celu stosuje się farmakoterapię. Istotą terapii między rzutami jest zapobieganie nawrotowi choroby, dlatego należy unikać stresu, antybiotykoterapii i stosowania NLPZ. Czasami konieczne jest leczenie operacyjne. 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) należy do nieswoistych chorób zapalnych jelita. Etiologia tego przewlekłego zapalenia jelit nie jest poznana. Choroba ma charakter przewlekły, wieloletni i przebiega z okresami zaostrzeń (rzutów) i remisji. W ciężkich przypadkach doprowadza do owrzodzeń jelita.  

Jak często występuje wrzodziejące zapalenie jelita grubego? 

WZJG występuje na całym świecie. Wyższą zapadalność notuje się w krajach rozwiniętych. Statystyki dotyczące Polski nie są dokładne, niemniej jednak w Europie szacowana liczba nowych przypadków w ciągu roku wynosi około 10 na 10 tysięcy osób. Kilka procent przypadków wiązane jest z predyspozycją genetyczną, jednak dokładna przyczyna nie jest znana.  

Co wpływa na zachorowalność na wrzodziejące zapalenie jelita grubego? 

Wyodrębniono kilka czynników wpływających na częstość zachorowania na WZJG: 

  • Palenie tytoniu – WZJG jest rzadkim przypadkiem choroby, w której palenie tytoniu stanowi czynnik zapobiegający chorobie. Wieloletnie badania wykazały, że palenie tytoniu zmniejsza ryzyko zachorowania i łagodzi przebieg WZJG.  
  • Usunięcie wyrostka robaczkowego – appendektomię, szczególnie w młodym wieku, uznaje się za dodatkowy czynnik zapobiegający rozwojowi WZJG. 
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne – zauważono niekorzystny wpływ NLPZ na zaostrzenia choroby. 
  • Zakażenia pasożytnicze – istnieje hipoteza, że przebyte zakażenia pasożytnicze (szczególnie w dzieciństwie) zmniejszają prawdopodobieństwo zachorowania. 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy i postaci choroby 

Najczęstszym pierwszym objawem WZJG są częste, uporczywe biegunki, powtarzające się nawet kilkadziesiąt razy na dobę. Pacjenci zgłaszają się zwykle z powodu biegunki trwającej ponad 6 tygodni, często z domieszką świeżej krwi.  

Objawy zależą od postaci choroby, czyli od umiejscowienia i rozległości zapalenia. Postaci kliniczne choroby to: 

  • zapalenie odbytnicy – objawy mogą być ograniczone do uczucia silnego parcia na stolec i objawami krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, 
  • postać lewostronna – zapalenie dalszego odcinka jelita grubego, 
  • postać rozległa – czasami zajęte jest całe jelito grube. 

W przypadku zmian rozległych, obejmujących większość lub całość jelita grubego, dodatkowo mogą wystąpić:  

  • parcie na stolec,  
  • śluzowo-ropna wydzielina w stolcu,  
  • silne bóle brzucha ustępujące po wypróżnieniu.  

Objawom WZJG mogą towarzyszyć uczucie osłabienia, nudności i wymioty oraz gorączka. 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Czynnikami predysponującymi do wystąpienia zaostrzenia choroby są: 

  • silny stres psychiczny, 
  • zmiana diety, 
  • stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, 
  • infekcje wymagające antybiotykoterapii. 

W jaki sposób lekarz diagnozuje wrzodziejące zapalenie jelita grubego? 

Do badań wstępnych zalicza się badania laboratoryjne, niemniej jednak odchylenia nie są swoiste dla WZJG. Najpewniejszym badaniem jest endoskopia (fiberosigmoidoskopia) z pobraniem wycinka, a następnie badanie histopatologiczne. Przydatne w procesie diagnostycznym są także badania ultrasonograficzne (USG), tomografii komputerowej (TK) oraz rezonansu magnetycznego (MR). 

Badanie endoskopowe

Jakie są powikłania wrzodziejącego zapalenia jelita grubego? 

Powikłania WZJG dzielą się na jelitowe i pozajelitowe. Do powikłań jelitowych zalicza się: 

  • polipowatość zapalna – najczęstsze powikłanie jelitowe. Wynika z ciężkiego miejscowego zapalenia błony śluzowej; 
  • megacolon toxicum ostre rozdęcie okrężnicy. Jest to stan potencjalnie zagrażający życiu i najbardziej niebezpieczne powikłanie. Polega na poszerzeniu odcinka lub całości jelita grubego. W najcięższych przypadkach prowadzi do pilnego leczenia chirurgicznego i wycięcia zmienionego jelita; 
  • rak jelita grubego – ryzyko zachorowania na raka jelita grubego w przebiegu WZJG rośnie wraz z czasem trwania choroby; po 20 latach wystąpi u ok. 8% chorych; 
  • perforacja (przerwanie ciągłości) i masywne krwawienie są powikłaniami wymagającymi pilnej interwencji chirurgicznej; 
  • inne powikłania jelitowe to przetoki, zwężenia, ropnie i szczeliny odbytu. 

U części chorych rozwinąć mogą się powikłania pozajelitowe. Dotyczą one zwykle:

  • stawów,
  • wątroby i dróg żółciowych,
  • skóry, 
  • oczu. 

Jakie są metody leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego? 

Istotą leczenia jest ograniczenie zapalenia w jelicie grubym. Lekami stosowanymi w tym celu są: 

  • aminosalicylany,  
  • glukokortykosteroidy,  
  • leki immunosupresyjne, 
  • leki biologiczne (m.in. infliksymab, adalimumab).  

Między rzutami leczenie polega na zapobieganiu nawrotowi choroby. Istotnymi zaleceniami w tym okresie są: unikanie stresu, infekcji pokarmowych, antybiotykoterapii i niesteroidowych leków przeciwzapalnych.  

WZJG – leczenie operacyjne 

W przypadku objawów utrzymujących się pomimo wdrożonego leczenia, przy rozwijającym się nowotworze jelita grubego lub powikłaniach farmakologicznego leczenia zachowawczego, niezbędna jest interwencja chirurgiczna. Najczęściej wykonywaną operacją jest usunięcie jelita grubego wraz z odbytnicą i wytworzenie zbiornika jelitowego („pouch”), której zaletą jest zachowanie pasażu jelitowego bez konieczności wyłaniania stomii. Usunięcie zmienionego zapalnie jelita grubego powoduje trwałe wyleczenie, jednak wiąże się ze znaczącym obniżeniem jakości życia. W niektórych przypadkach wyłonienie stomii może być ostatecznością.  

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – rokowania 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego należy do grupy nieswoistych chorób zapalnych jelita. Jej przebieg jest przewlekły z różnie długo trwającymi okresami remisji i zaostrzeń.  Leczenie zachowawcze jest w większości przypadków wystarczające, jednak część chorych wymaga pilnego lub planowego leczenia chirurgicznego. Zwykle wiąże się to z pogorszeniem jakości życia chorego, jednak może doprowadzić do całkowitego wyleczenia.  

Źródła: 

  • Rydzewska G., Szczepanek M., Bartnik W., Wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Interna Szczeklika 2019, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019. 
  • Pawlik M., Rydzewska G., Wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Wielka Interna – Gastroenterologia, Medical Tribune, wydanie elektroniczne. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Jak radzić sobie z objawami menopauzy?

Podane przez Panią objawy najprawdopodobniej są związane z menopauzą. W następstwie obniżenia poziomu hormonów płciowych dochodzi m.in. do przyrostu masy…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. Jerzy pisze:

    Pierwszy raz widzę zachętę do palenia tytoniu.

    1. Anonim pisze:

      Dokładnie ja też

    2. w pisze:

      to nie zacheta durniu tylko prawda , przekonalem sie na wlasnej skorze

    3. A pisze:

      Zgadzam sie z w, póki paliłam dawałam rade w remisji bez leków. Odkąd rzuciłam palenie nie mogę wyjść z zaostrzenia ;/

    4. Poradnik Gemini pisze:

      Oczywiście jak wskazuje artykuł jest to jeden z rzadkich przypadków. Warto mieć na uwadze i inne czynniki. Zachęcamy do poczytania również
      https://www.aptekagemini.pl/poradnik/zdrowie/czy-palenie-papierosow-moze-byc-korzystne-dla-zdrowia-obalamy-mity/

Czytaj także
06 lipca 2021 mgr Mateusz Durbas
06 lipca 2021 mgr Mateusz Durbas
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)