1
25 lutego 2021

Karotenoidy w kosmetykach – jakie pełnią funkcje?

Spowolnienie procesu starzenia się skóry to jedno z podstawowych oczekiwań stawianych producentom kosmetycznym. Ponieważ istotny wpływ na starzenie się ludzkiego organizmu ma proces oksydacji, stale wzrasta zainteresowanie antyoksydantami i możliwością wykorzystania ich przy produkcji kosmetyków. Przykładem skutecznych przeciwutleniaczy są karotenoidy. Jak działają? 

Dojrzała kobieta smaruje okolice oczu kremem

Produkty opóźniające proces starzenia

Co to są karotenoidy? 

Karotenoidy to grupa lipofijnych (rozpuszczających się w tłuszczach) związków należących do grupy tetraterpenów. Naturalnie występują zarówno u roślin, jak i u zwierząt, nadając im barwę od żółtej do czerwonej, a w połączeniu z niektórymi białkami nawet niebieską, purpurową czy zieloną.  

Karotenoidy można podzielić na 2 grupy:  

  • karoteny, do których należą m.in. α-karoten, β-karoten, γ-karoten i likopen; 
  • ksantofile, czyli tlenowe pochodne karotenów takie jak zeaksantyna, luteina, wiolaksantyna czy kapsorubina. 

Właściwości karotenoidów 

Kluczowa funkcja karotenoidów to ochrona organizmu przed stresem oksydacyjnym – wykazują one działanie antyoksydacyjne, czyli zdolność do neutralizowania wolnych rodników. Te z kolei, chociaż wytwarzane są w naszym organizmie nieustannie, ze względu na swoją wysoką reaktywność mogą stanowić duże zagrożenie. Z łatwością bowiem wchodzą w reakcje z różnymi składnikami naszych komórek, a także z DNA, przyczyniając się do powstawania mutacji genetycznych.  

Przeczytaj również:
Antyoksydanty – jak działają na nasze zdrowie?

Chociaż działanie antyoksydacyjne karotenoidów jest bezsprzecznie ich najważniejszą cechą, to w literaturze można znaleźć informacje o innych właściwościach niektórych karotenoidów, którymi są: 

  • aktywność biologiczna pozwalająca traktować je jako prekursory retinolu (np. β-karoten), 
  • absorbowanie promieniowania UV, 
  • zdolność wzmacniania odporności immunologicznej organizmu. 

Działanie karotenoidów 

Bogate właściwości karotenoidów sprawiają, że barwniki te znajdują zastosowanie w kosmetykach. Ich podstawowe działania to: 

  • opóźnianie procesu starzenia się skóry, 
  • zapobieganie podrażnieniom posłonecznym, 
  • działanie regenerująco-ujędrniające, 
  • działanie rewitalizujące, 
  • normalizowanie pracy gruczołów łojowych. 

Karotenoidy w kosmetykach 

Do 2004 r. poznano około 750 naturalnie występujących karotenoidów. Najpopularniejsze z nich to β-karoten, luteina, zeaksantyna, likopen czy astaksantyna. 

β-karoten 

β-karoten cieszy się największą rozpoznawalnością wśród wszystkich kareotenoidów. Ten słusznie kojarzony z marchewką barwnik wykazuje silne właściwości przeciwutleniające. Bierze udział w hamowaniu procesu utleniania lipidów. W przemyśle kosmetycznym znajduje zastosowanie w produktach: 

  • regulujących wydzielanie sebum, 
  • przeciwtrądzikowych, 
  • przeciwstarzeniowych, 
  • zmiękczających naskórek, 
  • likwidujących nadmierne rogowacenie skóry. 

Co więcej, badania wykazały, że zastosowanie przed ekspozycją na słońce preparatów zawierających w swoim składzie β-karoten, zmniejsza ryzyko oparzenia słonecznego skóry. 

Przeczytaj również:
Beta-karoten a witamina A

Luteina i zeaksantyna 

Te dwa barwniki charakteryzują się działaniem promienioochronnym. Absorbują one niebieskie światło, uważane za bardziej szkodliwe niż promieniowanie UV. Dzięki swoim właściwościom wykorzystywane są przy produkcji kremów dedykowanych do skóry: 

  • starzejącej się, 
  • szarej i zmęczonej, 
  • z przebarwieniami. 

Znajdują także zastosowanie w produktach nawilżających i poprawiających elastyczność oraz preparatach zapobiegających przedwczesnemu starzeniu się skóry spowodowanemu promieniowaniem słonecznym.  

Przeczytaj również:
Luteina – jakie są jej właściwości?

Likopen 

Ten naturalnie występujący w pomidorach barwnik cechuje się bardzo silnymi właściwościami przeciwutleniającymi – w walce z wolnymi rodnikami jest dwukrotnie silniejszy niż β-karoten. Charakteryzuje go również bardzo silne powinowactwo do błon komórkowych. Uczestniczy w powstawaniu prekursora kolagenu. Dzięki swoim właściwościom likopen znajduje zastosowanie w kosmetykach: 

  • rewitalizujących, 
  • odmładzających, 
  • poprawiających koloryt skóry szarej i zmęczonej, 
  • tonizujących, dedykowanych do cery tłustej. 

Astaksantyna  

Astaksantyna należąca do grupy ksantofili uznawana jest za jeden z najsilniejszych antyoksydantów, przewyższając w tym rankingu inne karotenoidy. Dzięki zdolności obniżania poziomu melaniny w skórze zmniejsza ryzyko powstawania przebarwień. Efektywnie pochłania również promieniowanie UV, co z kolei sprawia, że znajduje zastosowanie w kosmetykach przeznaczonych do ochrony przed promieniowaniem słonecznym. Co więcej, dobrze wnika w warstwę rogową naskórka, docierając również do skóry właściwej oraz tkanki podskórnej, dzięki czemu poprawia elastyczność i nawilżenie skóry.  

Przeczytaj również:
Astaksantyna – jeden z najsilniejszych antyoksydantów świata

Źródła: 

  • Igielska-Kalwat J. J., Wawrzyńczak A., Nowak I. Karotenoidy i ich zastosowanie w przemyśle kosmetycznym na przykładzie β-karotenu. Chemik 2/2012. 
  • Kiełtyka-Dadasiewicz A. Rośliny w nowoczesnej kosmetologii. WAWSSP, Lublin 2016. 
  • Bojarowicz H., Płowiec A.: Wpływ witaminy A na kondycję skóry. Probl. Hig. Epidemiol. 2010.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Dojrzała kobieta smaruje okolice oczu kremem

Produkty opóźniające proces starzenia

Czytaj także
14 września 2021 mgr Ewelina Pietrzak
07 września 2021 Zofia Gmerek
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
28 maja 2021 mgr Ewelina Pietrzak
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)