55
17 stycznia 2018
Anna Dulska Autor
Autor
mgr
Anna Dulska

Kofeina w kawie

Biały proszek, gorzki smak i brak zapachu – tak oceniana jest przez ludzkie zmysły kofeina. Występuje ona również pod nazwą teiny lub alkaloidu roślinnego i dobrze rozpuszcza się w wodzie i w tłuszczach. Kojarzymy ją przede wszystkim z tego, że wzmacnia i pobudza organizm do wzmożonej pracy, szczególnie umysłowej. Głównym źródłem kofeiny jest kawa, tzw. mała czarna, którą pijemy codziennie rano przed pracą lub intensywną nauką.

Biały proszek, gorzki smak i brak zapachu – tak oceniana jest przez ludzkie zmysły kofeina. Występuje ona również pod nazwą teiny lub alkaloidu roślinnego i dobrze rozpuszcza się w wodzie i w tłuszczach. Kojarzymy ją przede wszystkim z tego, że wzmacnia i pobudza organizm do wzmożonej pracy, szczególnie umysłowej. Głównym źródłem kofeiny jest kawa, tzw. mała czarna, którą pijemy codziennie rano przed pracą lub intensywną nauką.

Kofeina to nie tylko kawa

Kofeinę możesz spotkać także w liściach herbaty, orzeszkach cola, Yerba mate, ziarnach kakaowca i krzewie guarany. Dodawana jest także do batonów, napojów gazowanych typu cola oraz energetyzujących, o czym wiedzą szczególnie sportowcy. Niestety, coraz więcej młodych ludzi sięga po te używki w bardzo dużych ilościach, co zamiast pomagać, przynosi negatywne konsekwencje, takie jak przewlekłe zmęczenie, rozdrażnienie i różne objawy ze strony układu pokarmowego.

Czy kofeina jest na pewno bezpieczna?

Jeśli nie przesadzisz w codziennej dawce kofeiny, to nie musisz się obawiać, że sobie zaszkodzisz. Wręcz przeciwnie. Musisz pamiętać, że kofeina bardzo szybko przenika z przewodu pokarmowego do osocza krwi. Tak szybko, że p 40-60 minutach możesz powiedzieć, że jesteś „pod wpływem”. Nie ma w tym stwierdzeniu przesady, gdyż kofeina zaliczana jest do środków psychoaktywnych z grupy stymulantów. Bardzo łatwo przekracza barierę krew-mózg i działa bezpośrednio na układ nerwowy, pobudzając komórki do działania. Stąd to pobudzenie, które jest intensywne, ale trwa dosyć krótko.

Kofeina w kawie

Zawierają kofeinę

Jakie są pozytywne strony spożywania kofeiny?

  • Polepszona koncentracja i zdolność zapamiętywania.
  • Przyspieszony metabolizm.
  • Osłabienie dolegliwości bólowych głowy, rozszerzenie naczyń krwionośnych (w zależności od mechanizmu powstania bólu głowy).
  • Moczopędność – więcej toksyn zostaje usuniętych z organizmu i usprawniona zostaje praca nerek.
  • Przyspieszenie usuwania wolnych rodników, dzięki bogactwu przeciwutleniaczy.

Dodatkowo kofeina wpływa na neuroprzekaźniki. Podnosi siłę oddziaływania dopaminy, noradrenaliny, acetylocholiny oraz zwiększa wydzielanie serotoniny. Właśnie dlatego czujesz euforię i możesz góry przenosić, kiedy wypijesz filiżankę kawy i zjesz kilka kostek czekolady. Przeprowadzone badania wykazały, że spożywanie dwóch filiżanek kawy dziennie może umiarkowanie obniżać ryzyko chorób układu naczyniowo-sercowego, płuc oraz zmniejsza ryzyko wszelkich infekcji.

Kofeina używką?

Niestety, kofeina może uzależniać, co w konsekwencji prowadzi do  uodpornienia konkretnych receptorów w układzie nerwowym na dobroczynne działanie tej substancji. Osoby uzależnione od kofeiny  w mniejszym stopniu odczuwają jej działanie na organizm i potrzebują większej dawki kofeiny na co dzień. Jeśli pijesz dużo kawy, herbaty lub napojów energetyzujących, możesz zacząć odczuwać negatywne skutki, typu:

  • senność,
  • apatia,
  • ból głowy,
  • zmęczenie.

Kołatanie serca i roztrzęsienie plus odczuwanie lęku i niepokoju to następne poważne efekty nadużywania kofeiny.

Kto musi zachować szczególną ostrożność?

Na działanie kofeiny powinny szczególnie uważać osoby z wysokim ciśnieniem, ponieważ nadmierne dawki teiny mogą powodować zwężenie naczyń krwionośnych. Kofeina przenika nie tylko do mózgu, ale i do łożyska, dlatego kobiety w ciąży powinny zachować wzmożoną ostrożność w jej spożywaniu. Jeśli w tym czasie kofeina zostanie przedawkowana, może to skutkować utratą płodu, jego upośledzeniem czy przedwczesnym porodem. Wiadome jest, że kofeina osłabia zdolność organizmu do przyswajania różnych składników mineralnych i pierwiastków, jak:

  • magnez,
  • cynk,
  • żelazo,
  • witaminy z grupy B.

Podobną ostrożność muszą zachować również matki karmiące piersią, gdyż u noworodka występuje bardzo mała zdolność do usuwania substancji z organizmu.

Do zagrożeń zalicza się też: zapalenie żołądka, anemię, osteoporozę, chorobę wieńcową i poronienia. Efekt spadku gęstości tkanki kostnej nie został stwierdzony u kobiet, które spożywały w diecie przynajmniej 800 mg Ca/dobę (1200 mg = RDA) i nie więcej niż 4 filiżanki kawy na dobę. Nie zaobserwowano także wzrostu poronień u ciężarnych, których spożycie było niższe niż trzy filiżanki kawy na dobę (mimo spowolnionej farmakokinetyki). Efekt diuretyczny (moczopędny) występuje przy dawkach przekraczających dzienne spożycie kilkakrotnie lub jeśli kawa nie jest spożywana regularnie. Uwaga! Kofeina może również wpływać na wchłanianie składników odżywczych:

  • wapń – każda filiżanka kawy zmniejsza zaspokojenie RDA na wapń o 0,5% (przy prawidłowej diecie),
  • żelazo – powinno się zachować godzinną przerwę między suplementacją żelaza a kawą.

Witaminy z grupy B – możliwy umiarkowany efekt utraty witamin, oprócz B12 (tu poprawione wchłanianie).

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
14 grudnia 2020 mgr farm. Joanna Pawlik
06 listopada 2020 mgr farm. Monika Cichocka
19 sierpnia 2019 Rafał Suchodolski
30 sierpnia 2018 mgr farm. Aneta Sara Lis
27 kwietnia 2018 dr Ewa Fiedorowicz
05 kwietnia 2018 Magdalena Marta Wasilewska
04 kwietnia 2018 mgr inż. Iwona Skałecka
04 kwietnia 2018 mgr farm. Anna Ochenkowska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)