55
Anna Dulska Autor
Anna Dulska
mgr
Absolwentka analityki i diagnostyki chemicznej na Uniwersytecie Gdańskim. Interesuje się nowymi technikami badawczymi oraz wpływem farmaceutyków na organizm człowieka. Prywatnie jest otwartą i ciekawą świata osobą, która uwielbia podróżować.

Kofeina w kawie

Biały proszek, gorzki smak i brak zapachu – tak oceniana jest przez ludzkie zmysły kofeina. Występuje ona również pod nazwą teiny lub alkaloidu roślinnego i dobrze rozpuszcza się w wodzie i w tłuszczach. Kojarzymy ją przede wszystkim z tego, że wzmacnia i pobudza organizm do wzmożonej pracy, szczególnie umysłowej. Głównym źródłem kofeiny jest kawa, tzw. mała czarna, którą pijemy codziennie rano przed pracą lub intensywną nauką.
Biały proszek, gorzki smak i brak zapachu – tak oceniana jest przez ludzkie zmysły kofeina. Występuje ona również pod nazwą teiny lub alkaloidu roślinnego i dobrze rozpuszcza się w wodzie i w tłuszczach. Kojarzymy ją przede wszystkim z tego, że wzmacnia i pobudza organizm do wzmożonej pracy, szczególnie umysłowej. Głównym źródłem kofeiny jest kawa, tzw. mała czarna, którą pijemy codziennie rano przed pracą lub intensywną nauką.

Kofeina to nie tylko kawa

Kofeinę możesz spotkać także w liściach herbaty, orzeszkach cola, Yerba mate, ziarnach kakaowca i krzewie guarany. Dodawana jest także do batonów, napojów gazowanych typu cola oraz energetyzujących, o czym wiedzą szczególnie sportowcy. Niestety, coraz więcej młodych ludzi sięga po te używki w bardzo dużych ilościach, co zamiast pomagać, przynosi negatywne konsekwencje, takie jak przewlekłe zmęczenie, rozdrażnienie i różne objawy ze strony układu pokarmowego.

Czy kofeina jest na pewno bezpieczna?

Jeśli nie przesadzisz w codziennej dawce kofeiny, to nie musisz się obawiać, że sobie zaszkodzisz. Wręcz przeciwnie. Musisz pamiętać, że kofeina bardzo szybko przenika z przewodu pokarmowego do osocza krwi. Tak szybko, że p 40-60 minutach możesz powiedzieć, że jesteś „pod wpływem”. Nie ma w tym stwierdzeniu przesady, gdyż kofeina zaliczana jest do środków psychoaktywnych z grupy stymulantów. Bardzo łatwo przekracza barierę krew-mózg i działa bezpośrednio na układ nerwowy, pobudzając komórki do działania. Stąd to pobudzenie, które jest intensywne, ale trwa dosyć krótko.

Jakie są pozytywne strony spożywania kofeiny?

  • Polepszona koncentracja i zdolność zapamiętywania.
  • Przyspieszony metabolizm.
  • Osłabienie dolegliwości bólowych głowy, rozszerzenie naczyń krwionośnych (w zależności od mechanizmu powstania bólu głowy).
  • Moczopędność – więcej toksyn zostaje usuniętych z organizmu i usprawniona zostaje praca nerek.
  • Przyspieszenie usuwania wolnych rodników, dzięki bogactwu przeciwutleniaczy.

Dodatkowo kofeina wpływa na neuroprzekaźniki. Podnosi siłę oddziaływania dopaminy, noradrenaliny, acetylocholiny oraz zwiększa wydzielanie serotoniny. Właśnie dlatego czujesz euforię i możesz góry przenosić, kiedy wypijesz filiżankę kawy i zjesz kilka kostek czekolady. Przeprowadzone badania wykazały, że spożywanie dwóch filiżanek kawy dziennie może umiarkowanie obniżać ryzyko chorób układu naczyniowo-sercowego, płuc oraz zmniejsza ryzyko wszelkich infekcji.

Kofeina używką?

Niestety, kofeina może uzależniać, co w konsekwencji prowadzi do  uodpornienia konkretnych receptorów w układzie nerwowym na dobroczynne działanie tej substancji. Osoby uzależnione od kofeiny  w mniejszym stopniu odczuwają jej działanie na organizm i potrzebują większej dawki kofeiny na co dzień. Jeśli pijesz dużo kawy, herbaty lub napojów energetyzujących, możesz zacząć odczuwać negatywne skutki, typu:

  • senność,
  • apatia,
  • ból głowy,
  • zmęczenie.

Kołatanie serca i roztrzęsienie plus odczuwanie lęku i niepokoju to następne poważne efekty nadużywania kofeiny.

Kto musi zachować szczególną ostrożność?

Na działanie kofeiny powinny szczególnie uważać osoby z wysokim ciśnieniem, ponieważ nadmierne dawki teiny mogą powodować zwężenie naczyń krwionośnych. Kofeina przenika nie tylko do mózgu, ale i do łożyska, dlatego kobiety w ciąży powinny zachować wzmożoną ostrożność w jej spożywaniu. Jeśli w tym czasie kofeina zostanie przedawkowana, może to skutkować utratą płodu, jego upośledzeniem czy przedwczesnym porodem. Wiadome jest, że kofeina osłabia zdolność organizmu do przyswajania różnych składników mineralnych i pierwiastków, jak:

Podobną ostrożność muszą zachować również matki karmiące piersią, gdyż u noworodka występuje bardzo mała zdolność do usuwania substancji z organizmu.

Do zagrożeń zalicza się też: zapalenie żołądka, anemię, osteoporozę, chorobę wieńcową i poronienia. Efekt spadku gęstości tkanki kostnej nie został stwierdzony u kobiet, które spożywały w diecie przynajmniej 800 mg Ca/dobę (1200 mg = RDA) i nie więcej niż 4 filiżanki kawy na dobę. Nie zaobserwowano także wzrostu poronień u ciężarnych, których spożycie było niższe niż trzy filiżanki kawy na dobę (mimo spowolnionej farmakokinetyki). Efekt diuretyczny (moczopędny) występuje przy dawkach przekraczających dzienne spożycie kilkakrotnie lub jeśli kawa nie jest spożywana regularnie. Uwaga! Kofeina może również wpływać na wchłanianie składników odżywczych:

  • wapń – każda filiżanka kawy zmniejsza zaspokojenie RDA na wapń o 0,5% (przy prawidłowej diecie),
  • żelazo – powinno się zachować godzinną przerwę między suplementacją żelaza a kawą.

Witaminy z grupy B – możliwy umiarkowany efekt utraty witamin, oprócz B12 (tu poprawione wchłanianie).

Kofeina w kawie
Mirka Karendys Autor

Mirka Karendys

mgr farm.

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

Hanna Lengiewicz

mgr farm.

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Preparat standaryzowany - co to znaczy?

Surowce roślinne charakteryzują się zmiennym składem chemicznym zależnym od warunków ekologicznych uprawy. Stanowi to ogromny problem dla gałęzi przemysłu, które…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

Magdalena Fuszara

mgr farm.

Ciąża a malowanie paznokci

Nie ma zdecydowanych przeciwwskazań do malowania paznokci w ciąży. Jeżeli przyszła mama toleruje zapach lakieru i ma taką potrzebę, może…

Zobacz więcej

Sebastian Cybulski Autor

Sebastian Cybulski

mgr farm.

Próchnica - czy jest zaraźliwa?

Tak! Próchnica jest chorobą zakaźną wywołaną przez bakterie Streptococcus mutans, Streptococcus sobrinus i Lactobacillus acidophilus, które oprócz naszych zębów, kolonizują…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji

Bądź na bieżąco

Zostaw nam swój adres mailowy, żeby otrzymywać od nas informacje o nowościach, porady farmaceutów oraz inne ciekawe treści

Zapisz mnie na newsletter
Czytaj także
09 stycznia 2020 mgr farm. Marta Junowicz
09 stycznia 2020 mgr farm. Monika Cichocka
08 stycznia 2020 Leszek Pawski
07 stycznia 2020 mgr farm. Sebastian Cybulski
02 stycznia 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
02 stycznia 2020 mgr farm. Marta Grabowska
31 grudnia 2019 mgr farm. Sebastian Cybulski
30 grudnia 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
23 grudnia 2019 mgr Izabela Skowrońska
Zobacz więcej
Subskrybuj
newsletter