2
10 marca 2020
Ewa Fiedorowicz Autor
Autor
dr
Ewa Fiedorowicz

Koronawirus COVID-19 – jaka jest aktualna sytuacja w Polsce i na świecie?

Na dzień 1 września 2020 r. infekcję koronawirusem COVID-19 potwierdzono u 25 638 230 osób na całym świecie. Wirus z Chin jest przyczyną śmierci już u 854 775 osób. W Polsce zakażonych są już 67 372 osoby, z czego 2039 osób zmarło.

Na dzień 1 września 2020 r. infekcję koronawirusem COVID-19 potwierdzono u 25 638 230 osób na całym świecie. Wirus z Chin jest przyczyną śmierci już u 854 775 osób. W Polsce zakażonych są już 67 372 osoby, z czego 2039 osób zmarło.

Koronawirus to temat, który nie schodzi z pierwszych stron gazet i jest “top newsem” serwisów informacyjnych. Mimo ogromnej pracy wielu osób, w tym lekarzy, naukowców i polityków, wirus SARS-CoV-2 jest nadal czynnikiem tajemniczym, budzącym globalny niepokój. Jak należy postępować w przypadku podejrzenia zakażenia wirusem? Jaka jest jego biologia i czy grozi nam epidemia? Oto rekomendacje Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz zestawienie aktualnych informacji dotyczących koronawirusa. 

Przeczytaj więcej:
Koronawirus – co to jest?

Koronawirusy – przyczyny groźnych chorób i epidemii 

Patogen COVID-19 należy do rodziny Coronaviridae, która obejmuje zoonotyczne wirusy występujące u ptaków i ssaków. Ciekawostką jest faktże ludzkie koronawirusy zostały scharakteryzowane już w latach 60. ubiegłego wieku jako czynniki wywołujące zakażenia układu oddechowego. 

Mycie rąk

Profilaktyka zakażenia wirusem

Do rodziny koronawirusów należy między innymi wirus SARS (SARS-CoVSevere Acute Respiratory Syndrome coronavirus), który został odkryty na początku XX wieku w południowych Chinach i szybko stał się przyczyną międzynarodowego strachu. Wirus SARS pochodził od łaskuna palmowego, czyli drapieżnego ssaka żyjącego w Himalajach. Patogen został przeniesiony na człowieka, czego skutkiem było blisko 800 zgonów oraz tysiące osób zakażonych. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że rezerwuarem SARS-CoV mogą być nietoperze, które zostały uznane za czynniki wysokiego ryzyka wystąpienia kolejnych epidemii.  

Rok 2012 przyniósł kolejne wieści o zakażeniach śmiercionośnym koronawirusem, określonym jako MERS-CoV (Middle-East Respiratory Syndrome coronavirus), występującym na Bliskim Wschodzie. Wprawdzie wirus został przeniesiony na ludzi przez wielbłądy, ale jego prawdopodobnym rezerwuarem były ponownie nietoperze. Niestety MERS-CoV wywołał infekcję u 2521 osób, z czego aż 919 pacjentów poniosło śmierć.  

Od tego czasu koronawirusy stały się przedmiotem zainteresowań Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), co w aspekcie aktualnej sytuacji związanej z COVID-19 jest jeszcze bardziej uzasadnione.  

Przeczytaj więcej:
Czy grozi nam nowa epidemia wirusa z Chin?
Kto jest najbardziej narażony na ciężki przebieg COVID-19?

COVID-19 – charakterystyka 

Kilka tygodni temu świat obiegła informacja o nowym zagrożeniu – koronawirusie  oznaczonym jako COVID-19, który pierwotnie pojawił się w mieście Wuhan, znajdującym się w chińskiej prowincji Hubei. Infekcja szybko przeniosła się na tysiące osób, w efekcie czego konieczne stało się opracowanie sposobu walki z tym nowym patogenem.  

Infekcja wirusem COVID-19 może powodować między innymi: 

  • gorączkę, 
  • osłabienie i uczucie rozbicia,  
  • duszności, 
  • kaszel, 
  • trudności w oddychaniu, 
  • zapalenie płuc, 
  • śmierć.

Polski Narodowy Fundusz Zdrowia prowadzi całodobową infolinię (tel. 800 190 590) udzielającą informacji o postępowaniu w sytuacji podejrzenia zakażenia koronawirusem.

Na szczęście genom wirusa COVID-19 został szybko poznany, co umożliwiło  zaprojektowanie odpowiednich testów diagnostycznych, pozwalających na rozpoznanie zarażenia. Laboratoria na całym świecie nie przestają pracować nad ulepszaniem narzędzi identyfikacyjnych, a sam koronawirus stał się przedmiotem wielu opracowań naukowych. Niestety wiedza na temat COVID-19 wciąż jest nie w pełni poznania i wymaga intensywnych działań.  

Należy podkreślić, że zespół greckich naukowców, pochodzących między innymi z Uniwersytetu Narodowego im. Kapodistriasa w Atenach, przeprowadził analizę porównawczą sekwencji genomu COVID-19 i innych koronawirusów. Badacze stwierdzili, że wirusy z rodziny Coronaviridae charakteryzują się dość znaczną niezgodnością filogenetyczną, co sugeruje ich różne pochodzenie. Zaobserwowali także znaczące różnice między COVID-19 a wirusami SARS-CoV i MERS-CoV, natomiast spore podobieństwo do koronawirusa zwanego BatCoV RaTG13, który występuje u nietoperzy w chińskiej prowincji Yunnan. W świetle przedstawionych danych istnieje więc spore prawdopodobieństwo, że COVID-19 pochodzi właśnie od nietoperzy i to one są pierwotną przyczyną pojawienia się niebezpiecznego wirusa. Ważny jest też fakt, że pierwsze zainfekowane osoby miały kontakt z produktami z lokalnego targu (Huanan South China Seafood Market), gdzie można znaleźć owoce morza i specyficzne rodzaje mięsa, w tym prawdopodobnie mięso nietoperzy.  

Do chwili obecnej pochodzenie wirusa COVID-19 nie zostało oficjalnie określone i potwierdzone, przez co należy je uznać za aspekt wymagający dalszych analiz.

Przeczytaj również:
Koronawirus a grypa – co je łączy, a co różni?

Wirus z Chin – aktualna sytuacja na świecie  

Koronawirus po raz pierwszy został odnotowany 31 grudnia 2019 roku w Chinach. Od tego czasu wciąż identyfikowane są nowe przypadki. Według danych z 1 września 2020 infekcję potwierdzono 25 638 230 osób na całym świecie, 854 775 osób zmarło, a 17 942 911 zostało wyleczonych.

Do tej pory najwięcej osób zarażonych koronawirusem potwierdzono w następujących krajach 

  • Stany Zjednoczone (6 211 796 przypadków),
  • Brazylia (3 910 901 przypadków),
  • Indie (3 691 166 przypadków),
  • Rosja (995 319 przypadków),
  • Peru (652 037 przypadków),
  • RPA (627 041 przypadków).

Pozostałe kraje, w których wykryto zakażenia koronawirusem, można śledzić na aktualizowanej na bieżąco mapie. Nanoszone są na nią nowo potwierdzone przypadki zakażenia wraz z lokalizacją oraz liczba osób, które wyzdrowiały oraz zmarły.

Koronawirus w Polsce

4 marca 2020 r. zdiagnozowano pierwszy przypadek pacjenta z koronawirusem w Polsce. Na dzień 28 sierpnia 2020 r. w Polsce stwierdzono 64 689 przypadków zachorowań na koronawirusa, w tym 2010 zgonów wskutek zakażenia wirusem.

Koronawirus COVID-19 – aktualne stanowisko WHO 

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oceniła, że ​​obecnie istnieje bardzo wysokie ryzyko epidemii nie tylko w Chinach, ale także na całym świecie. Prognozy te przygotowano między innymi na podstawie: 

  • prawdopodobieństwa rozprzestrzeniania się wirusa, 
  • wpływu wirusa na zdrowie człowieka,  
  • poziomu gotowości i reagowania poszczególnych krajów na ewentualną obecność wirusa. 

W związku z globalnym zagrożeniem WHO prowadzi obecnie ścisłą, międzynarodową współpracę z ekspertami i przedstawicielami rządów poszczególnych krajów, by jak najszybciej uzupełnić braki w wiedzy i udzielić odpowiednich rekomendacji odnośnie wirusa COVID-19. 

Wirus z Chin – jak przeciwdziałać epidemii? 

Aby walczyć z rozprzestrzenianiem się epidemii koronawirusa (COVID-19), został opracowany Strategiczny Plan Gotowości i Reagowania (SPRP, ang. The Strategic Preparedness and Response Plan). Jest to międzynarodowy opis działań, które mają być realizowane od lutego do kwietnia bieżącego roku, w ramach budżetu wynoszącego 675 mln dolarów (USD).  

Strategiczny Plan Gotowości i Reagowania dotyczy przede wszystkim działań w krajach słabo rozwiniętych, w których opieka medyczna i możliwości identyfikacji zarażeń COVID-19 mogą okazać się niewystarczające. Wdrażany przez WHO plan jest odpowiedzią na potrzebę pilnego wzmocnienia słabych systemów opieki zdrowotnej, czego efektem będzie odpowiedni poziom wykrywania i diagnozowania koronawirusa oraz właściwa opieka nad osobami zakażonymi. 

Główne cele Strategicznego Planu Gotowości i Reagowania (SPRP) obejmują: 

  • ograniczenie przenoszenia wirusa z człowieka na człowieka, szczególnie w krajach najbardziej narażonych na wybuch epidemii, 
  • wczesną identyfikację wirusów u osób zarażonych,  
  • izolację i odpowiednią opiekę nad pacjentami,  
  • przekazywanie kluczowych informacji o aktualnej sytuacji i występującym ryzyku,  
  • zminimalizowanie wpływu społecznego i gospodarczego, 
  • ograniczenie rozprzestrzeniania się wirusa ze źródeł zwierzęcych, 
  • wyjaśnienie kluczowych mechanizmów związanych z wirusem i uzupełnienie wiedzy.  

Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia COVID-19? 

Koronawirus stanowi czynnik zakaźny przenoszony drogą kropelkową z człowieka na człowieka, więc szybko rozprzestrzenił się niemal po całym świecie. Szczególne niebezpieczeństwo stanowią: 

  • lotniska,  
  • centra handlowe,  
  • szkoły,  
  • środki transportu publicznego, 
  • wszystkie inne miejsca, gdzie występują skupiska ludzi.  

Na stronie WHO dostępne są oficjalne zalecenia dla osób podróżujących i przebywających na terenach występowania wirusa. Obejmują one działania mające zminimalizować ryzyko zarażenia koronawirusem: 

  • Należy często myć ręce mydłem i wodą lub używać specjalnego preparatu dezynfekującego wyprodukowanego na bazie alkoholu. 
  • Zalecane jest noszenie rękawiczek i masek ochronnych.  
  • Osoby pracujące z produktami zwierzęcymi powinny też zakładać stosowną odzież zabezpieczającą, którą należy codziennie prać i pozostawić w miejscu pracy. Co najmniej raz dziennie powinna być dezynfekowana powierzchnia robocza i całe wyposażenie dostępne w miejscu pracy.  
  • W czasie kaszlu lub kichania należy bezzwłocznie zakrywać nos i usta zgięciem w łokciu (nie dłonią) lub chusteczką, którą trzeba natychmiast wyrzucić do zamykanego kosza. Po wszystkim konieczne jest dokładne umycie rąk.  
  • Powinniśmy zachować co najmniej 1 metr od innych osób, szczególnie jeśli ktoś jest przeziębiony, kicha lub kaszle.  
  • Należy unikać dotykania oczu, ust i nosa.  
  • Nie wolno bagatelizować nawet najdrobniejszych objawów. Jeśli mamy gorączkę, kaszel i trudności w oddychaniu, należy udać się do lekarza. 
  • Szczególną obserwację powinny przejść osoby wracające z Chin lub te, które miały kontakt z innymi podróżnymi cierpiącymi na dolegliwości ze strony układu oddechowego.  
  • Osoby, które nie miały kontaktu z żadnymi osobami z Chin, ale zaobserwowały jakiekolwiek dolegliwości oddechowe, powinny zasięgnąć porady lekarskiej i zostać w domu do czasu ustąpienia objawów.  
  • Należy unikać kontaktu ze zwierzętami i produktami zwierzęcymi dostępnymi na targach. 
  • Powinniśmy zachować ostrożność podczas potencjalnego kontaktu z odpadami zwierzęcymi, np. podczas robienia zakupów. 
  • Należy unikać spożywania surowych i niedogotowanych produktów zwierzęcych, takich jak mięso, podroby, a nawet mleko. Powinniśmy zwrócić też uwagę, by produkty odzwierzęce nie miały kontaktu z innymi produktami spożywczymi.  

Przeczytaj również:
Grypa i inne wirusy – jak się przed nimi uchronić?

Jakie jest postępowanie w przypadku podejrzenia koronawirusa w Polsce? 

Ogólne zasady postępowania służb medycznych w przypadku podejrzenia COVID-19 w naszym kraju zostały opracowane i opublikowane przez Główny Inspektorat Sanitarny (Warszawa, 25 stycznia 2020 r., wraz z aktualizacją z dnia 27 stycznia 2020 r.). Zgodnie z wydanym dokumentem: 

  • Osoba, u której podejrzewana jest infekcja COVID-19, powinna być hospitalizowana w oddziale zakaźnym, przy jednoczesnym zapewnieniu izolacji oddechowej oraz ścisłego reżimu sanitarnego. 
  • Każdy przypadek zakażenia COVID-19 musi być pilnie zgłoszony do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego lub innego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 
  • Personel medyczny, który ma kontakt z osobą potencjalnie zarażoną COVID-19, musi być zabezpieczony środkami ochrony indywidualnej jednorazowego użycia. 

Należy podkreślić, że w naszym kraju nie odnotowano do tej pory obecności koronawirusa, choć w kilku przypadkach konieczna była obserwacja osób z podejrzeniem infekcji. Sytuacja jest jednak dość dynamiczna, dlatego należy na bieżąco śledzić aktualne dane epidemiologiczne.  

Źródła: 

  • Gralinski, L. E., & Menachery, V. D. (2020). Return of the Coronavirus: 2019-nCoV. Viruses, 12(2), 135. 
  • Magiorkinis, G., Magiorkinis, E., Paraskevis, D., Vandamme, A. M., Van Ranst, M., Moulton, V., & Hatzakis, A. (2004). Phylogenetic analysis of the full‐length SARS‐CoV sequencesEvidence for phylogenetic discordance in three genomic regions. Journal of medical virology, 74(3), 369-372. 
  • Paraskevis, D., Kostaki, E. G., Magiorkinis, G., Panayiotakopoulos, G., Sourvinos, G., & Tsiodras, S. (2020). Full-genome evolutionary analysis of the novel corona virus (2019-nCoV) rejects the hypothesis of emergence as a result of a recent recombination event. Infection, Genetics and Evolution, 104212. 
  • Paules, C. I., Marston, H. D., & Fauci, A. S. (2020). Coronavirus infectionsmore than just the common cold. JAMA. 
  • Zhu, N., Zhang, D., Wang, W., Li, X., Yang, B., Song, J., et al. (2020). A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. New England Journal of Medicine. 
  • https://gis.gov.pl/aktualnosci/zasady-postepowania-z-osobami-podejrzanymi-o-zakazenie-nowym-koronawirusem-2019-ncov/ 
  • https://www.who.int/news-room/detail/05-02-2020-us-675-million-needed-for-new-coronavirus-preparedness-and-response-global-plan 
  • https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/ 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Beta-karoten a witamina A

Beta-karoten jest prekursorem witaminy A i tak samo jak witamina A wykazuje właściwości przeciwutleniające. Przekształca się w witaminę A w…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

Magdalena Fuszara

mgr farm.

Czy można przesunąć termin miesiączki?

Pani Weroniko, antykoncepcja hormonalna wiąże się z wieloma obostrzeniami zdrowotnymi dotyczącymi jej stosowania, a niewłaściwe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych może prowadzić…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Jak wspomóc odchudzanie?

Preparaty odchudzające mają różne składy, wyciągi z różnych roślin oraz składniki mineralne. Jednym ze składników wspomagających spalanie tkanki tłuszczowej jest…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
21 października 2020 dr Ewa Fiedorowicz
30 września 2020 lek. Małgorzata Czerniak
29 września 2020 lek. med. Agnieszka Dobrzyńska
01 września 2020 mgr farm. Monika Cichocka
27 sierpnia 2020 Rafał Suchodolski
26 sierpnia 2020 mgr Anna Trębińska
25 sierpnia 2020 Rafał Suchodolski
24 lipca 2020 dr Ewa Fiedorowicz
20 lipca 2020 Rafał Suchodolski
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)