9
28 stycznia 2021

Krew w stolcu i krwiste wymioty – objawy krwawienia z przewodu pokarmowego

Obecność krwi w stolcu lub w wymiotach świadczy o uszkodzeniu śluzówki w którymś odcinku przewodu pokarmowego, co prowadzi do krwawienia. W zależności od lokalizacji, przyczyny i rozległości krwawienia w stolcu może być obecna świeża krew, krew sfermentowana lub niewielka ilość krwi niezauważalna gołym okiem, wykrywana w teście na krew utajoną

Badanie kału

Produkty stosowane do badania kału

Krew w stolcu zawsze jest zjawiskiem patologicznym i wymaga dalszej diagnostyki ze względu na szereg możliwych przyczyn – od błahych, przejściowych, do poważnych, wymagających natychmiastowej interwencji medycznej.  

Objawy a lokalizacja krwawienia 

Objawy w zależności od lokalizacji krwawienia z przewodu pokarmowego przedstawiają się następująco: 

  • świeża krew w stolcu (żywoczerwona, widoczna na papierze, na stolcu lub w muszli klozetowej) – krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, 
  • tzw. smolisty stolec (czarny, lepki) – krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego; hemoglobina zawarta we krwi ulega rozkładowi w trakcie pasażu przez jelita, 
  • krwiste wymioty, tzw. fusowate – krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego krwistą treścią poddaną działaniu kwasu solnego obecnego w żołądku.

Przeczytaj również:
Badanie kału – na co wskazuje jego wynik?
Zmiana koloru moczu i kału – przyczyną mogą być leki!

W masywnych ostrych krwawieniach w przypadku utraty dużej ilości krwi może dojść do hipowolemii – spadku objętości krwi krążącej. Duża, nagła utrata krwi wiąże się z zawrotami głowy i omdleniami, może doprowadzić do utraty przytomności, a nawet wstrząsu hipowolemicznego, będącego bezpośrednim zagrożeniem życia.  

O krwawieniu przewlekłym świadczy okresowo widoczna domieszka krwi w kale i dodatni wynik testu na krew utajoną. W przebiegu powolnej, długotrwałej utraty krwi może rozwinąć się niedokrwistość

Niewielkie krwawienie może nie dawać żadnych objawów i nie być ujawnione, dopóki nie zostanie przeprowadzone badanie na krew utajoną w stolcu. Jest to także element skriningu (populacyjnych badań przesiewowych) w kierunku raka jelita grubego. 

Przyczyny krwawienia z przewodu pokarmowego 

Objawy takie jak smoliste stolce w połączeniu z fusowatymi wymiotami wskazują na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, tj. przełyku, żołądka, dwunastnicy.  

Do najczęstszych przyczyn krwawień należą: 

  • krwawienie z wrzodu jako powikłanie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy; ryzyko krwawienia wzrasta przy stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takich jak aspiryna, ibuprofen, 
  • krwawienie z żylaków przełyku, spowodowanych nadciśnieniem wrotnym w przebiegu marskości wątroby, 
  • zapalenie błony śluzowej żołądka najczęściej związane z zakażeniem bakterią H. pylori, 
  • choroba refluksowa przełyku, prowadząca do owrzodzeń błony śluzowej, 
  • zespół Mallory’ego-Weissa, czyli pęknięcie błony śluzowej przełyku związane z masywnymi wymiotami, np. u alkoholików lub ciężarnych, 
  • rzadziej rak przełyku lub rak żołądka. 

Świeża krew w stolcu jest związana z krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Im niżej zlokalizowane krwawienie, tym krew ma żywiej czerwony kolor. Krwawienie z wyższych odcinków może przejawiać się krwią brunatnoczerwoną, co wynika z pasażu krwi przez jelita i rozkładu hemoglobiny. 

Do najczęstszych przyczyn krwawień należą: 

  • uchyłki jelita grubego – najczęstsza przyczyna krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego,  
  • choroby zapalne jelit, tj. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rzadziej choroba Leśniowskiego-Crohna; biegunka z domieszką świeżej krwi jest charakterystyczna dla WZJG, 
  • choroba hemoroidalna, tj. żylaki odbytu; może im towarzyszyć świąd i ból przy wypróżnianiu; krwawienie świeżą krwią może być widoczne tylko na papierze; często związane jest z nasiloną defekacją, tj. zaparciami, 
  • rak jelita grubego, polipy gruczolakowe – krwawienie może być miernie nasilone, ujawnione w badaniu na krew utajoną; mogą temu towarzyszyć objawy ogólne, np. utrata masy ciała, niedokrwistość.  

W trakcie wizyty lekarskiej istotne jest przekazanie lekarzowi jak najdokładniejszych obserwacji – częstotliwość i czas trwania krwawienia, ilość krwi szacowana np. w łyżeczkach oraz wszystkie objawy towarzyszące (nie tylko z przewodu pokarmowego).  

Źródła: 

  • Dąbrowski, A. Gastroenterologia. Wielka Interna. Medical Tribune Polska; 2019. 
  • Ciećkiewicz J, Nowakowska-Duława E, Szczepanek M, Krawczyk M, Patkowski W, Wiszniewski M, Bartnik W. Krwawienie z przewodu pokarmowego. Interna Szczeklika 2020. Kraków, Medycyna Praktyczna; 2020. 
  • Wilson ID. Hematemesis, Melena, and Hematochezia. In: Walker HK, Hall WD, Hurst JW, editors. Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations. 3rd edition. Boston: Butterworths; 1990. Chapter 85. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK411/.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Objawy i leczenie zapalenia żołądka

Objawy zapalenia żołądka to głównie mdłości, wymioty, silny ból, pieczenie, uczucie pełności i zgaga. Diagnozę może jednak postawić tylko i…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Badanie kału

Produkty stosowane do badania kału

Czytaj także
09 lipca 2021 mgr Ewelina Zawada
09 lipca 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
25 czerwca 2021 mgr farm. Monika Cichocka
24 czerwca 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
22 czerwca 2021 mgr Krzysztof Sumiński
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
07 czerwca 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)