1
24 marca 2020
Rafał Suchodolski Autor
Autor
Rafał Suchodolski
Student V roku kierunku lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Prezes Akademickiego Stowarzyszenia Onkologicznego. Jego głównymi zainteresowaniami są: onkologia, hematologia, leczenie bólu, chirurgia, profilaktyka zdrowotna, ale jak sam uważa, fascynuje go każda gałąź medycyny. Czas wolny poświęca na działalność dydaktyczną, edukację społeczeństwa w zakresie podstawowej wiedzy o zdrowiu oraz pomoc w hospicjum.

Kto jest najbardziej narażony na ciężki przebieg COVID-19?

Na ciężki przebieg COVID-19 najbardziej narażone są osoby starsze, ze względu na słabsze działanie układu odpornościowego i rosnącą z wiekiem liczbę chorób towarzyszących. W grupie ryzyka są też m.in. osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadciśnieniem, cukrzycą i nowotworami.

Na ciężki przebieg COVID-19 najbardziej narażone są osoby starsze, ze względu na słabsze działanie układu odpornościowego i rosnącą z wiekiem liczbę chorób towarzyszących. W grupie ryzyka są też m.in. osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadciśnieniem, cukrzycą i nowotworami.

SARS-CoV-2 – choroba, z którą przyszło się zmierzyć całemu światu – prawdopodobnie spowoduje śmierć kolejnych tysięcy osób. Dotychczas (stan na 28 marca 2020 roku) rozpoznano 598 236 przypadków, a spośród chorych zmarło 27 372 osób. Naukowcy nie zapowiadają szybkiego końca pandemii. Prace nad szczepionką trwają, jednak nie da się przewidzieć, kiedy będzie można jej użyć. Zostaje nam więc prewencja, czyli ograniczanie rozprzestrzeniania się wirusa – szczególnie w grupach pacjentów najbardziej zagrożonych ciężkim przebiegiem choroby, która z dużym prawdopodobieństwem może zakończyć się śmiercią. Wiadomo, że tak jak w przypadku każdej choroby istnieją grupy ryzyka. Kto jest najbardziej narażony na śmierć z powodu choroby SARS-CoV-2 i jak duże jest ryzyko?

Przeczytaj również:
Koronawirus COVID-19 – jaka jest aktualna sytuacja w Polsce i na świecie?

Koronawirus a wiek

Statystyki dotyczące śmiertelności i jej zależności od wieku zarażonego pacjenta są tworzone głównie na podstawie statystyk z Chin, z początku lutego 2020 roku. Średnia wieku wszystkich pacjentów (w Chinach, w prowincji Hubei ze stolicą w Wuhan), którzy mimo zarażenia przeżyli, to 52 lata. Dla zmarłych średnia wieku wynosi 62 lata.

Szczególnie duże ryzyko zachorowania ze skutkiem śmiertelnym mają pacjenci w wieku 60+.

Kaszlący senior

Ryzyko śmierci szacowane jest na podstawie liczby rozpoznanych zakażeń, nie zaś na podstawie faktycznej liczby chorych (obecnie niemożliwej do zmierzenia). Poniższe statystyki dotyczą śmiertelności w hipotetycznej sytuacji, gdy cała populacja zostałaby zakażona:  

  • 60-69 rok życia – 3,8% ryzyka śmierci w przypadku zakażenia. Polska populacja w wieku 60-69 lat liczy 5 156 800 osób. Zakażenie wszystkich wiązałoby się ze śmiercią niemal 196 tysięcy chorych.
  • 70-79 rok życia – 8% ryzyka śmierci w przypadku zakażenia. W Polsce w tej grupie wiekowej znajduje się 2 653 600 osób. Dla śmiertelności na poziomie 8% liczba ofiar w tej grupie wiekowej wyniosłaby ponad 212 tysięcy.
  • 80+ rok życia – 14,8% ryzyka śmierci w przypadku zakażenia. Populacja ta w Polsce liczy 1 665 800 ludzi. Jeśli wszyscy zostaliby zakażeni, należałoby spodziewać się 133 tysięcy zgonów.

Konsekwencje braku odpowiednich działań ograniczających rozprzestrzenianie się wirusa mogą być tragiczne w skutkach, szczególnie dla ludzi starszych. Ale czy ryzyko śmierci z powodu zakażenia SARS-CoV-2 wśród osób młodszych jest na tyle małe, by je bagatelizować? Sprawdźmy!

Populacja obywateli Polski w wieku 10-39 lat liczy 14 811 300. Śmiertelność dla tej grupy wynosi 0,2%. Zakładając, że większość obywateli przejdzie zakażenie, liczba ofiar śmiertelnych wyniosłaby prawie 30 tysięcy osób.

Czym spowodowana jest tak duża śmiertelność w grupie starszych osób? Przede wszystkim istnieniem chorób towarzyszących, których ilość rośnie wraz z wiekiem. Dodatkowo układ immunologiczny osób starszych nie walczy tak dobrze z infekcjami jak u osób młodych.

Przeczytaj również:
Koronawirus – co to jest?

Koronawirus a choroby towarzyszące

Analiza stanu zdrowotnego ponad 70 tysięcy zakażonych pacjentów z Chin (bądź osób, u których podejrzewano zakażenie, ale nie wykonano testu (zakażenie potwierdzone referencyjnym testem wykazano u ponad 44 tysięcy osób) pozwoliła ustalić grupy chorób, które zwiększają ryzyko śmierci z powodu SARS-CoV-2:

  • Choroby sercowo-naczyniowe – ok 10% śmiertelności dla zakażonych COVID-19. Niestety, nie ma danych dotyczących ryzyka poszczególnych chorób.
  • Cukrzyca – 7,3% osób, u których rozpoznano wirusa, a które chorowały już na cukrzycę, umarło.
  • Przewlekłe choroby układu oddechowego – 6,3%. Do grupy tej należą na przykład: astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroby śródmiąższowe.
  • Nadciśnienie – 6%.
  • Nowotwór – 5,6%.

Amerykańska Agencja Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC – Centers for Disease Control and Prevention) wyszczególnia pozostałe grupy chorób, które niezależnie od wieku mogą zwiększać ryzyko ciężkiego przebiegu choroby SARS-CoV-2:

  • choroby krwi: niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, leki przeciwkrzepliwe („rozrzedzające” krew),
  • niewydolność nerek,
  • choroby wątroby,
  • stany zdrowotne bądź działania terapeutyczne, które hamują prawidłowe działanie układu odpornościowego: choroby autoimmunologiczne*, pacjenci po przeszczepach lub po leczeniu onkologicznym oraz pacjenci z AIDS lub zakażeni HIV. Dodatkowo wyróżnia się grupy narażonych pacjentów biorących leki takie jak: kortykosteroidy (potocznie sterydy) i leki biologiczne (przeciwciała),
  • choroby metaboliczne,
  • zaburzenia i choroby neurologiczne takie jak: choroby mózgu i rdzenia kręgowego, stan po udarze, niepełnosprawność intelektualna, dystrofie mięśniowe, padaczka czy porażenia kończyn.

Bardziej narażone na zarażenie się są także pacjentki w ciąży.

*Choroby autoimmunologiczne to grupa różnorodnych chorób, których przyczyną jest nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, który atakuje tkanki własnego organizmu. Zalicza się do nich między innymi:

  • chorobę Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • cukrzycę typu pierwszego,
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • reumatologiczne zapalenie stawów,
  • choroba Gravesa-Basedowa.

W statystykach dotyczących śmiertelności nie było dotychczas wzmianki o chorobach autoimmunologicznych bądź innych niż wymienione powyżej, które również przebiegają z ograniczeniem funkcji układu immunologicznego. Sugeruje się jednak, aby osoby te zachowały szczególną ostrożność.

W ostatnich dniach pojawiają się również badania sugerujące, że stosowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) w SARS-CoV-2 może pogarszać stan pacjentów. 14 marca francuski Minister Zdrowia Oliver Veran ogłosił, że w miejsce stosowanych NLPZ (najczęściej przyjmuje się ibuprofen, naproksen, flurbiprofen i ketoprofen) należy użyć paracetamolu, który prawdopodobnie nie pogarsza rokowania pacjentów. Dane te jednak wymagają poparcia badaniami na większych grupach pacjentów.

Przeczytaj również:
Ibuprofen a zaostrzenie choroby COVID-19
Mity na temat koronawirusa – które informacje są nieprawdziwe?

Niestety, wciąż nie poznaliśmy dokładnie skutków zakażenia wirusem COVID-19. Prace nad szczepionką mogą trwać lata, co z resztą jest niewielkim pocieszeniem. COVID-19 należy do rodziny Coronaviridae, czyli do tzw. wirusów RNA. Oznacza to, że podobnie jak wirus grypy może szybko mutować, co z kolei może powodować nowe epidemie i nieskuteczność wytworzonych szczepionek.

Powyższe dane dotyczą potencjalnych skutków rozprzestrzenienia się wirusa w całej populacji. Aby jednak do tego nie doszło, należy stosować się do zaleceń organizacji zdrowotnych (Światowa Organizacja Zdrowia, Uniwersytety Medyczne).

Przeczytaj również:
Koronawirus a grypa – co je łączy, a co różni?

Źródła:

  • Rocznik Demograficzny 2019, Główny Urząd Statystyczny,
  • Projekt informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za 2018r, Główny Urząd Statystyczny,
  • Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. Published online February 24, 2020. doi:10.1001/jama.2020.2648,
  • CDC’s recommendations for implementation of mitigation strategies for Florida, based on current situation with COVID-19 transmission and consideration of the state’s large older adult population,
  • Covid-19: ibuprofen should not be used for managing symptoms, say doctors and scientists. BMJ 2020;368:m1086. doi: https://doi.org/10.1136/bmj.m1086 (Published 17 March 2020).
  • https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html?fbclid=IwAR28uGt1YcjDaj2S56k9TDS-g4iSo2APiPNWoqXrT2JT93qWyuEITdrEVLk#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6.
Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Ibuprofen a zaostrzenie choroby COVID-19

Prawdopodobne jest, że niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą zaostrzać przebieg infekcji koronawirusem. Należą do nich między innymi: ibuprofen, aspiryna, ketoprofen,…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Najczęściej czytane artykuły
z kategorii Zdrowie

Ostropest – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Jak usunąć kamień nazębny domowymi sposobami?

Salmonella - przyczyny, objawy, leczenie

Olej z czarnuszki - właściwości i zastosowanie

Kwas foliowy - funkcje, źródła, skutki niedoboru i nadmiaru

Endometrioza - objawy, diagnostyka i leczenie

Jak zwiększyć ilość erytrocytów (czerwonych krwinek)?

Jak dawkować witaminę D3 u dorosłych, dzieci i niemowląt?

Zobacz więcej
Czytaj także
27 marca 2020 Rafał Suchodolski
26 marca 2020 Rafał Suchodolski
15 marca 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
13 marca 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
10 marca 2020 lek. Małgorzata Czerniak
10 marca 2020 Rafał Suchodolski
10 marca 2020 Rafał Suchodolski
Zobacz więcej