8
24 marca 2020
Rafał Suchodolski Autor
Autor
Rafał Suchodolski

Kto jest najbardziej narażony na ciężki przebieg COVID-19?

Na ciężki przebieg COVID-19 najbardziej narażone są osoby starsze, ze względu na słabsze działanie układu odpornościowego i rosnącą z wiekiem liczbę chorób towarzyszących. W grupie ryzyka są też m.in. osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadciśnieniem, cukrzycą i nowotworami.

Na ciężki przebieg COVID-19 najbardziej narażone są osoby starsze, ze względu na słabsze działanie układu odpornościowego i rosnącą z wiekiem liczbę chorób towarzyszących. W grupie ryzyka są też m.in. osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadciśnieniem, cukrzycą i nowotworami.

SARS-CoV-2 – choroba, z którą przyszło się zmierzyć całemu światu – prawdopodobnie spowoduje śmierć kolejnych tysięcy osób. Dotychczas (stan na 17 sierpnia 2020 roku) rozpoznano 21 826 634 przypadków, a spośród chorych zmarło 773 074 osób. Naukowcy nie zapowiadają szybkiego końca pandemii. Prace nad szczepionką trwają, jednak nie da się przewidzieć, kiedy będzie można jej użyć. Zostaje nam więc prewencja, czyli ograniczanie rozprzestrzeniania się wirusa – szczególnie w grupach pacjentów najbardziej zagrożonych ciężkim przebiegiem choroby, która z dużym prawdopodobieństwem może zakończyć się śmiercią. Wiadomo, że tak jak w przypadku każdej choroby istnieją grupy ryzyka. Kto jest najbardziej narażony na śmierć z powodu choroby SARS-CoV-2 i jak duże jest ryzyko?

Przeczytaj również:
Koronawirus COVID-19 – jaka jest aktualna sytuacja w Polsce i na świecie?

Koronawirus a wiek

Statystyki dotyczące śmiertelności i jej zależności od wieku zarażonego pacjenta są tworzone głównie na podstawie statystyk z Chin, z początku lutego 2020 roku. Średnia wieku wszystkich pacjentów (w Chinach, w prowincji Hubei ze stolicą w Wuhan), którzy mimo zarażenia przeżyli, to 52 lata. Dla zmarłych średnia wieku wynosi 62 lata.

Szczególnie duże ryzyko zachorowania ze skutkiem śmiertelnym mają pacjenci w wieku 60+.

Kaszlący senior

Ryzyko śmierci szacowane jest na podstawie liczby rozpoznanych zakażeń, nie zaś na podstawie faktycznej liczby chorych (obecnie niemożliwej do zmierzenia). Poniższe statystyki dotyczą śmiertelności w hipotetycznej sytuacji, gdy cała populacja zostałaby zakażona:  

  • 60-69 rok życia – 3,8% ryzyka śmierci w przypadku zakażenia. Polska populacja w wieku 60-69 lat liczy 5 156 800 osób. Zakażenie wszystkich wiązałoby się ze śmiercią niemal 196 tysięcy chorych.
  • 70-79 rok życia – 8% ryzyka śmierci w przypadku zakażenia. W Polsce w tej grupie wiekowej znajduje się 2 653 600 osób. Dla śmiertelności na poziomie 8% liczba ofiar w tej grupie wiekowej wyniosłaby ponad 212 tysięcy.
  • 80+ rok życia – 14,8% ryzyka śmierci w przypadku zakażenia. Populacja ta w Polsce liczy 1 665 800 ludzi. Jeśli wszyscy zostaliby zakażeni, należałoby spodziewać się 133 tysięcy zgonów.

Konsekwencje braku odpowiednich działań ograniczających rozprzestrzenianie się wirusa mogą być tragiczne w skutkach, szczególnie dla ludzi starszych. Ale czy ryzyko śmierci z powodu zakażenia SARS-CoV-2 wśród osób młodszych jest na tyle małe, by je bagatelizować? Sprawdźmy!

Populacja obywateli Polski w wieku 10-39 lat liczy 14 811 300. Śmiertelność dla tej grupy wynosi 0,2%. Zakładając, że większość obywateli przejdzie zakażenie, liczba ofiar śmiertelnych wyniosłaby prawie 30 tysięcy osób.

Czym spowodowana jest tak duża śmiertelność w grupie starszych osób? Przede wszystkim istnieniem chorób towarzyszących, których ilość rośnie wraz z wiekiem. Dodatkowo układ immunologiczny osób starszych nie walczy tak dobrze z infekcjami jak u osób młodych.

Przeczytaj również:
Koronawirus – co to jest?

Koronawirus a choroby towarzyszące

Analiza stanu zdrowotnego ponad 70 tysięcy zakażonych pacjentów z Chin (bądź osób, u których podejrzewano zakażenie, ale nie wykonano testu (zakażenie potwierdzone referencyjnym testem wykazano u ponad 44 tysięcy osób) pozwoliła ustalić grupy chorób, które zwiększają ryzyko śmierci z powodu SARS-CoV-2:

  • Choroby sercowo-naczyniowe – ok 10% śmiertelności dla zakażonych COVID-19. Niestety, nie ma danych dotyczących ryzyka poszczególnych chorób.
  • Cukrzyca – 7,3% osób, u których rozpoznano wirusa, a które chorowały już na cukrzycę, umarło.
  • Przewlekłe choroby układu oddechowego – 6,3%. Do grupy tej należą na przykład: astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroby śródmiąższowe.
  • Nadciśnienie – 6%.
  • Nowotwór – 5,6%.

Amerykańska Agencja Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC – Centers for Disease Control and Prevention) wyszczególnia pozostałe grupy chorób, które niezależnie od wieku mogą zwiększać ryzyko ciężkiego przebiegu choroby SARS-CoV-2:

  • choroby krwi: niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, leki przeciwkrzepliwe („rozrzedzające” krew),
  • niewydolność nerek,
  • choroby wątroby,
  • stany zdrowotne bądź działania terapeutyczne, które hamują prawidłowe działanie układu odpornościowego: choroby autoimmunologiczne*, pacjenci po przeszczepach lub po leczeniu onkologicznym oraz pacjenci z AIDS lub zakażeni HIV. Dodatkowo wyróżnia się grupy narażonych pacjentów biorących leki takie jak: kortykosteroidy (potocznie sterydy) i leki biologiczne (przeciwciała),
  • choroby metaboliczne,
  • zaburzenia i choroby neurologiczne takie jak: choroby mózgu i rdzenia kręgowego, stan po udarze, niepełnosprawność intelektualna, dystrofie mięśniowe, padaczka czy porażenia kończyn.

Bardziej narażone na zarażenie się są także pacjentki w ciąży.

*Choroby autoimmunologiczne to grupa różnorodnych chorób, których przyczyną jest nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, który atakuje tkanki własnego organizmu. Zalicza się do nich między innymi:

  • chorobę Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • cukrzycę typu pierwszego,
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • reumatologiczne zapalenie stawów,
  • choroba Gravesa-Basedowa.

W statystykach dotyczących śmiertelności nie było dotychczas wzmianki o chorobach autoimmunologicznych bądź innych niż wymienione powyżej, które również przebiegają z ograniczeniem funkcji układu immunologicznego. Sugeruje się jednak, aby osoby te zachowały szczególną ostrożność.

W ostatnich dniach pojawiają się również badania sugerujące, że stosowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) w SARS-CoV-2 może pogarszać stan pacjentów. 14 marca francuski Minister Zdrowia Oliver Veran ogłosił, że w miejsce stosowanych NLPZ (najczęściej przyjmuje się ibuprofen, naproksen, flurbiprofen i ketoprofen) należy użyć paracetamolu, który prawdopodobnie nie pogarsza rokowania pacjentów. Dane te jednak wymagają poparcia badaniami na większych grupach pacjentów.

Przeczytaj również:
Ibuprofen a zaostrzenie choroby COVID-19
Mity na temat koronawirusa – które informacje są nieprawdziwe?

Niestety, wciąż nie poznaliśmy dokładnie skutków zakażenia wirusem COVID-19. Prace nad szczepionką mogą trwać lata, co z resztą jest niewielkim pocieszeniem. COVID-19 należy do rodziny Coronaviridae, czyli do tzw. wirusów RNA. Oznacza to, że podobnie jak wirus grypy może szybko mutować, co z kolei może powodować nowe epidemie i nieskuteczność wytworzonych szczepionek.

Powyższe dane dotyczą potencjalnych skutków rozprzestrzenienia się wirusa w całej populacji. Aby jednak do tego nie doszło, należy stosować się do zaleceń organizacji zdrowotnych (Światowa Organizacja Zdrowia, Uniwersytety Medyczne).

Przeczytaj również:
Koronawirus a grypa – co je łączy, a co różni?

Źródła:

  • Rocznik Demograficzny 2019, Główny Urząd Statystyczny,
  • Projekt informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za 2018r, Główny Urząd Statystyczny,
  • Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. Published online February 24, 2020. doi:10.1001/jama.2020.2648,
  • CDC’s recommendations for implementation of mitigation strategies for Florida, based on current situation with COVID-19 transmission and consideration of the state’s large older adult population,
  • Covid-19: ibuprofen should not be used for managing symptoms, say doctors and scientists. BMJ 2020;368:m1086. doi: https://doi.org/10.1136/bmj.m1086 (Published 17 March 2020).
  • https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html?fbclid=IwAR28uGt1YcjDaj2S56k9TDS-g4iSo2APiPNWoqXrT2JT93qWyuEITdrEVLk#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
24 listopada 2020 mgr farm. Marta Junowicz
18 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
18 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
01 września 2020 mgr farm. Monika Cichocka
26 sierpnia 2020 mgr Anna Trębińska
25 sierpnia 2020 Rafał Suchodolski
20 lipca 2020 Rafał Suchodolski
21 maja 2020 Rafał Suchodolski
18 maja 2020 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)