10
16 listopada 2020

Które leki mogą wywoływać niedokrwistość?

Niedokrwistość, zwana anemią, jest określeniem, które nazywa zespół objawów chorobowych towarzyszących zbyt niskiemu poziomowi hemoglobiny, zmniejszonemu hematokrytowi czy zmniejszonej liczbie erytrocytów. Niedokrwistość może wystąpić m.in. na skutek przyjmowania niektórych leków. Jakie leki mogą prowadzić do wystąpienia anemii? 

Jakie objawy towarzyszą niedokrwistości? 

Do charakterystycznych objawów anemii można zaliczyć: 

  • bladość skóry, 
  • niskie ciśnienie krwi, 
  • bóle i zawroty głowy, 
  • zaburzenia koncentracji, 
  • uczucie osłabienia, szybką męczliwość, 
  • tachykardię, 
  • łamliwość włosów i paznokci, 
  • nadmierne wypadanie włosów, 
  • zajady w kącikach ust,  
  • liczne utraty przytomności. 

Przyczyny anemii 

Przyczynami anemii mogą być: 

  • choroby przewlekłe, np. nowotwory,  
  • choroby autoimmunologiczne (reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń),  
  • infekcje grzybiczne, wirusowe, bakteryjne,  
  • nadużywanie alkoholu,  
  • choroby pasożytnicze,  
  • masowa utrata krwi, 
  • niedobory (żelaza, witaminy B11, B12, a nawet miedzi),  
  • przyjmowanie niektórych leków. 

Jakie leki mogą wywoływać niedokrwistość?  

Leki z grupy cytostatyków używane podczas leczenia chorób nowotworowych mogą doprowadzać do toksycznego uszkodzenia szpiku. To prowadzi do upośledzonej produkcji krwinek czerwonych, a finalnie może powodować zanik produkcji jakichkolwiek elementów krwi. Wówczas dochodzi do anemii. Podobny mechanizm działania jest charakterystyczny dla daunorubiacyny czy doksorubiacyny (antybiotyki).  

Jak się okazuje, także leki przeciwzapalne mogą prowadzić do anemii aplastycznej (zaburzenia komórek w szpiku kostnym). Do przykładowych substancji zaliczamy: 

  • ibuprofen,  
  • diklofenak,  
  • naproksen,  
  • piroksikam,  
  • kwas acetylosalicylowy.  

Uwaga! Anemia grozi osobom, które znacznie nadużywają leków przeciwbólowych należących do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Sporadyczne przyjmowanie tych leków nie prowadzi do anemii. 

Anemię aplastyczną mogą także wywołać niektóre leki przeciwpadaczkowe (fenacetamid, karbamazepina), sole rtęci, bizmutu, złota, leki przeciwtarczycowe (metylotiouracyl, metimazol), leki przeciwcukrzycowe (karbutamid), allopurinol czy tiazydy, a nawet przeciwgorączowy paracetamol.   

Do preparatów rzadko wywołujących anemię aplastyczną zalicza się środki antyhistaminowe, uspokajające i antyarytmiczne.   

Do leków wywołujących anemię megaloblastyczną (spowodowaną brakiem witaminy B 11, rzadziej witaminy B12) możemy zaliczyć: 

  • leki kolidujące z metabolizmem folianów, np. metotreksat, prymidon, trimetoprym, 
  • leki zaburzające wchłanianie kwasu foliowego lub jego zużycie, np. barbiturany, doustne środki antykoncepcyjne, metformina, zydowudna, nifurantoina, 
  • sulfasalazynę, karbamazepinę, fenytoinę, inhibitory pompy protonowej,  
  • leki zaburzające wchłanianie lub zużycie witaminy B12, np. kolchicyna, neomycyna, doustne środki antykoncepcyjne, metformina. 

Jak widzimy, wiele leków poprzez swój mechanizm działania może oddziaływać na procesy zachodzące w naszym organizmie – tworzenie się szpiku, metabolizm witaminy B11, B12, stężenie żelaza. Aby zapobiec ewentualnemu rozwojowi anemii, warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą swoje obawy związane z zastosowaniem danego leku. Pamiętajmy, by nie nadużywać leków, zwłaszcza kiedy ich zastosowanie nie jest konieczne lub ich wysokie dawki nie są dla nas przeznaczone. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Program lekowy – co to jest?

Program lekowy to gwarantowane, czyli bezpłatne świadczenie oparte na zastosowaniu innowacyjnych, kosztownych substancji czynnych, których użycie nie jest finansowane w…

Zobacz więcej

Czy lek musujący można rozpuścić w wodzie gazowanej?

Skład tabletek musujących jest tak skomponowany, że nie ma konieczności dodawania do nich wody gazowanej, gdyż zawierają one węglany i…

Zobacz więcej

Czy można zwrócić lek do apteki?

Niestety, zgodnie z art. 96 ust.7  ustawy o prawie farmaceutycznym, nie jest możliwe przyjęcie zwrotu leku do apteki. Leki są…

Zobacz więcej

Czy można łączyć baklofen z ibuprofenem?

Ibuprofenu nie można łączyć z baklofenem, leki te wchodzą w interakcję ze sobą. Ibuprofen może opóźnić wydalanie baklofenu (szczególnie u…

Zobacz więcej

Jak poprawić wchłanianie żelaza przy PCOS?

Jeżeli przyjmuje Pani preparaty z żelazem, to większą skuteczność będą one wykazywały zażyte na czczo lub między posiłkami. Warto popić…

Zobacz więcej

Dna moczanowa a problemy ze stopami

Przede wszystkim należy skonsultować się z reumatologiem. Być może trzeba zmienić dawkę  allopurynol lub dołączyć dodatkowy preparat. Pomocna może okazać…

Zobacz więcej

Jakie leki przeciwbólowe na półpasiec?

Choroba zwana półpaścem często niesie ze sobą bardzo silne bóle. Można zastosować jakiekolwiek leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, jednak nie…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Bronia pisze:

    Przez 4 lata zażywałam 1 tabl. Xarelto codziennie bo mam migotanie przedsionków od czasu do czasu – teraz mam anemię.Lekarz powiedział że nawet w magazynach organizmu nie mam żelaza.Lek Xarelto jest nieodpowiedni.

    1. mgr farm. Anna Szydłowska pisze:

      Dzień dobry. W Charakterystyce Produktu Leczniczego wskazano, że w badaniach klinicznych podczas długotrwałego stosowania leku często obserwowano niedokrwistość. Z tego względu zaleca się regularny monitoring parametrów krwi (hemoglobina, hematokryt) w trakcie terapii. Warto porozmawiać o tym z lekarzem prowadzącym.

Czytaj także
22 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
22 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
19 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
14 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
13 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)