10
22 lipca 2019
Bartosz Raszkiewicz Autor
Autor
mgr farm.
Bartosz Raszkiewicz

Leki lodówkowe – jak je przechowywać i transportować?

Produkty lecznicze wymagają ściśle określonych warunków przechowywania. W przypadku zdecydowanej większości wystarczy utrzymywanie ich w temperaturze poniżej 25°C (temperatura pokojowa), ale niektóre z nich wymagają jednak niższych temperatur. Czym są zatem leki lodówkowe i jak je prawidłowo przechowywać?

Produkty lecznicze wymagają ściśle określonych warunków przechowywania. W przypadku zdecydowanej większości wystarczy utrzymywanie ich w temperaturze poniżej 25°C (temperatura pokojowa), ale niektóre z nich wymagają jednak niższych temperatur. Czym są zatem leki lodówkowe i jak je prawidłowo przechowywać?

Czym są leki lodówkowe i jak je przechowywać?

Terminem tym określamy preparaty termolabilne (wrażliwe na działanie wysokiej temperatury), które należy przechowywać w temperaturze od 2 do 8°C. Tego typu leki od momentu produkcji, przez dystrybucję do hurtowni aż do momentu sprzedaży w aptece są przechowywane w lodówkach ze stałym pomiarem temperatury i wilgotności. Po zakupie produktu lodówkowego w aptece, w celu zachowania „zimnego łańcucha transportu”, lek należy przetransportować do domu w torebce termoizolacyjnej. Powinna ona zostać dołączona do zakupionego preparatu. Tego typu opakowanie tymczasowe umownie utrzymuje chłód przez 1-2 godziny. Przed upływem tego czasu lek powinien zostać wyjęty z torebki i umieszczony w lodówce.

Przechowywanie leków lodówkowych

Przechowywanie leków

Zazwyczaj zaleca się ustawienie leku na środkowej półce z dala od ścianek (lek może przymarznąć do ścianki w kontakcie nią). Nie powinien być też umieszczany na drzwiach lodówki, które są narażone na największe wahania temperatury. Pod żadnym pozorem nie można chować leków do zamrażalnika. Skrajnie niska temperatura potrafi być równie niekorzystna, co przegrzanie preparatu.

Do produktów, które należy przechowywać w lodówce, najczęściej należą:

  • insuliny,
  • szczepionki,
  • niektóre krople do oczu, probiotyki, globulki, czopki,
  • nystatyna w granulacie,
  • antybiotyki w zawiesinie.

Ostatni przykład jest szczególnie ważny. Antybiotyki podawane w formie zawiesiny, są najczęściej wydawane z apteki w formie granulatu, do którego należy dodać wody. Sam granulat zazwyczaj może być trzymany w temperaturze pokojowej, ale rozrobiona zawiesina jest bardzo nietrwała i musi być trzymana w lodówce przez cały czas kuracji.

Co może się stać w przypadku nieprawidłowego przechowywania leków?

Zbyt wysoka (a także zbyt niska) temperatura przechowywania leku może zmienić jego właściwości fizykochemiczne na tyle, że przestanie on działać. Przykładem jest insulina, której może zaszkodzić różnica kilku stopni Celsjusza (w górę oraz w dół zakresu). Zazwyczaj po otwarciu ampułki może być ona przechowywana w temperaturze do 25°C przez 28-30 dni, ale jej przegrzanie nawet o kilka stopni prowadzi do dezaktywacji. To samo dzieje się w przypadku jej zamrożenia – powstają wtedy zazwyczaj kryształki lub kłaczki, a sam produkt nadaje się wyłącznie do utylizacji. Należy jednak podkreślić, że insulina to zawiesina i często pojawia się w niej widoczny gołym okiem osad, który znika po wstrząśnięciu ampułką. Jeśli zanieczyszczenia nie znikną po wymieszaniu czy ogrzaniu w dłoniach, ampułkę oddajemy do utylizacji. Pamiętajmy również, że trzymaną w lodówce ampułkę z insuliną należy przed podaniem rozgrzać w dłoniach, bo zastrzyk z zimnej insuliny może być bardzo bolesny.

Kiedy lek powinien wzbudzić podejrzenia?

Bywa tak, że źle przechowywany lek z pozoru wygląda normalnie. Często jednak już na pierwszy rzut oka widać, że coś się w nim zmieniło. Nasz niepokój powinny wzbudzić m.in.:

  • zmiana koloru preparatu,
  • kłaczki w ampułce z insuliną lub innym lekiem,
  • zmiana zapachu,
  • inny niż dotychczas smak leku.

Pamiętaj, każda podejrzana zmiana dyskwalifikuje preparat do podania

Jak widać, niektóre preparaty wymagają szczególnych warunków przechowywania. Ich zachowanie jest niezbędne do uzyskania skutecznej terapii.

Przeczytaj również: 
Jak przechowywać leki w podróży?
Leki a upały – jak zadbać o domową apteczkę w trakcie upałów?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
23 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
19 listopada 2020 mgr farm. Marta Junowicz
19 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
16 listopada 2020 mgr farm. Monika Cichocka
08 października 2020 Poradnik Gemini
24 października 2019 mgr farm. Marta Grabowska
16 października 2019 mgr farm. Marta Junowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)