4
19 listopada 2020
Marta Grabowska Autor
Autor
mgr farm.
Marta Grabowska

Leki neuroleptyczne – jak działają i jakie skutki uboczne wywołują?

Leki neuroleptyczne, inaczej leki przeciwpsychotyczne, są stosowane w leczeniu schizofrenii.  Zmniejszają pobudzenie psychoruchowe, napięcie, lęki oraz postrzeganie złudzeniowe. Nie wywierają wpływu na świadomość czy funkcje intelektualne. Leki te wpływają pozytywnie na chorego, sprawiając, że jego stan się polepsza. Stosowanie neuroleptyków zapobiega także nawrotom choroby.

Leki neuroleptyczne, inaczej leki przeciwpsychotyczne, są stosowane w leczeniu schizofrenii.  Zmniejszają pobudzenie psychoruchowe, napięcie, lęki oraz postrzeganie złudzeniowe. Nie wywierają wpływu na świadomość czy funkcje intelektualne. Leki te wpływają pozytywnie na chorego, sprawiając, że jego stan się polepsza. Stosowanie neuroleptyków zapobiega także nawrotom choroby.

Leki neuroleptyczne – podział 

Leki neuroleptyczne można podzielić na dwie grupy: 

  • klasyczne neuroleptyki: 
    • fenotiazyny i pochodne fenotiazyny, np. chlorpromazyna, lewomepromazyna, prometazyna, 
    • butyrofenony i difenylobutylopiperydyny – haloperidol, 
  • atypowe neuroleptyki: 
    • neuroleptyki trójcykliczne – klozapina, olanzapina, 
    • benzamidy – sulpiryd, 
    • pochodne benzoksazolu – risperidon, paliperidon, zyprazydon, 
    • aripiprazol.
Kobieta z problemami emocjonalnymi

Jak działają neuroleptyki? 

Mechanizm działania tej grupy leków został poznany tylko częściowo. Działają one na przekaźnictwo w układzie nerwowym. Podstawowym procesem jest hamowanie receptorów dopaminergicznych. Klasyczne neuroleptyki działają głównie na receptory D2 i D3, natomiast neuroleptyki atypowe blokują także receptory 5-HT2, ɑ1, H1 i M1

Poza leczeniem schizofrenii neuroleptyki stosowane są w stanach lękowych i wzmożonego napięcia nerwowego. Znajdują zastosowanie także w premedykacji znieczulenia ogólnego oraz w leczeniu wymiotów. 

Neuroleptyki różnią się między sobą siłą działania. Zostały podzielone na grupy w porównaniu do działania leku referencyjnego – chlorpromazyny: 

  • działanie słabe – wskazane są w pobudzeniu psychoruchowym i stanach lękowych, 
  • działanie średnio silne – stosowane w ostrych stanach maniakalnych i schizofrenii hebefrenicznej (charakteryzuje się absurdalnością i nieadekwatną reakcją emocjonalną na bodźce zewnętrzne), 
  • działanie silne i bardzo silne – zalecane w ostrych stanach urojeniowo-omamowych, paranoidalnych, a także w schizofrenii o przewlekłym przebiegu. 

W lecznictwie mają także zastosowanie neuroleptyki o przedłużonym działaniu. Są to estry klasycznych neuroleptyków. Czas ich działania wynosi 1-2 tygodnie. Znajdują zastosowanie w terapiach długoterminowych oraz w przypadku, gdy zachodzi podejrzenie, że chory przestanie stosować leki. 

Neuroleptyki – działania niepożądane 

Terapia neuroleptykami wiąże się z wystąpieniem działań niepożądanych. Bardzo często występują objawy pozapiramidowe takie jak: 

  • wczesne dyskinezy – porażenie mięśni okoruchowych, niesymetryczne wysuwanie języka, nadmierne napięcie mięśni mimicznych, szyi, karku, 
  • zespół Parkinsona wywoływany leczeniem, 
  • akatyzje – jest to nieustanne poczucie niepokoju, chory nie potrafi pozostać chociaż przez chwilę w spoczynku, 
  • późne dyskinezy – nadpobudliwość ruchowa, trudności ze skupieniem się, zapamiętywaniem, problem z hamowaniem zachowania impulsywnego, 
  • złośliwy zespół neuroleptyczny – występuje bardzo rzadko; jest niebezpieczny, ponieważ może doprowadzić do śmierci; charakteryzuje się ciężką sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości, układu krążenia, a także wysoką gorączką. 

Innymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia hormonalne, np. hiperprolaktynemia, zaburzenia miesiączkowania, zahamowanie owulacji, ginekomastia. Mogą wystąpić także objawy ze strony układu wegetatywnego takie jak: 

  • stany zamroczenia,  
  • zatkany nos,  
  • zmniejszona potliwość,  
  • suchość w ustach,  
  • zaparcia, 
  • zaburzenia oddawania moczu. 

Leki neuroleptyczne – interakcje z lekami 

Leki neuroleptyczne wchodzą w interakcje z innymi lekami, np. stosowanymi w znieczuleniu ogólnym, środkami nasennymi i lekami przeciwbólowymi – nasilają ich działanie. Kofeina osłabia działanie neuroleptyków. 

Źródło: 

Mutshler E. Farmakologia i toksykologia wydanie IV 2013.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
23 listopada 2020 mgr farm. Marta Grabowska
19 listopada 2020 mgr farm. Marta Junowicz
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
19 listopada 2020 mgr farm. Natika Karolak
16 listopada 2020 mgr farm. Monika Cichocka
08 października 2020 Poradnik Gemini
24 października 2019 mgr farm. Marta Grabowska
16 października 2019 mgr farm. Marta Junowicz
01 października 2019 mgr farm. Marta Junowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)