55
Bartosz Raszkiewicz Autor
Autor
mgr farm.
Bartosz Raszkiewicz
Magister farmacji, absolwent Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Obecnie pracownik jednej z Aptek Gemini. Prywatnie miłośnik wędkarstwa.

Łuszczyca – przyczyny, objawy i leczenie

Łuszczyca to jedna z najczęstszych i najdłużej znanych ludzkości chorób skóry. Dotyczy od 1 do 5% populacji w krajach wysoko rozwiniętych, w równym stopniu kobiet i mężczyzn. Przypadłość ta jest przewlekła, o charakterze nawracającym i jest nieuleczalna. Istnieją jednak formy jej leczenia, które pomagają złagodzić objawy.

Łuszczyca to jedna z najczęstszych i najdłużej znanych ludzkości chorób skóry. Dotyczy od 1 do 5% populacji w krajach wysoko rozwiniętych, w równym stopniu kobiet i mężczyzn. Przypadłość ta jest przewlekła, o charakterze nawracającym i jest nieuleczalna. Istnieją jednak formy jej leczenia, które pomagają złagodzić objawy.

Przyczyny, objawy i rodzaje łuszczycy

Ciężko określić dokładną przyczynę łuszczycy. Na ujawnienie objawów choroby mają wpływ czynniki genetyczne, immunologiczne i środowiskowe. Należy pamiętać, że nie jest to choroba zakaźna. Wyższy odsetek zachorowań w krajach wysoko rozwiniętych pozwala przypuszczać, że tryb życia i pożywienie mają wpływ na wystąpienie choroby. Wyróżniamy dwa typy tzw. łuszczycy zwykłej. Pierwszy, dziedziczny, daje objawy przed 40. rokiem życia (a nawet w wieku dziecięcym) i cechuje się wcześniejszym występowaniem tej choroby w rodzinie. Ta forma łuszczycy jest zazwyczaj odporniejsza na leczenie i nawraca częściej niż typ drugi. W drugim typie pierwsze symptomy pojawiają się po czterdziestce, a wywiad rodzinny jest ujemny.

Poza czynnikami genetycznymi, wiele innych czynników zewnętrznych może wywołać lub zaostrzyć objawy tej choroby. Są to np.:

  • Zakażenie drobnoustrojami – przede wszystkim paciorkowcami i gronkowcami
  • Przyjmowanie niektórych leków, np. beta-blokery, lit, amiodaron, leki przeciwmalaryczne, progesteron, niesteroidowe leki przeciwzapalne
  • Zaburzenia hormonalne
  • Ciąża i poród

     

  • Menopauza

     

  • Alkohol

     

  • Palenie papierosów

     

  • Stres

     

  • Inne choroby, np. cukrzyca typu II

     

  • Nadwaga

  • Niewłaściwa higiena, używanie nieodpowiednich kosmetyków

     

Podstawowym objawem łuszczycy zwykłej są zmiany skórne w formie wykwitów, wyglądających jak czerwonobrunatne plamy pokryte białoszarą łuską. Dodatkowo często pojawia się zaczerwienienie, pieczenie, świąd, pękanie skóry i jej krwawienie, a także ból. Zmiany są spowodowane zaburzeniem procesu regeneracji naskórka. U zdrowej osoby proces ten trwa około miesiąca, a u chorych skrócony jest do 4 dni. Łuska pojawia się z powodu zbyt szybkiego nawarstwiania się naskórka na powierzchni skóry. Zmiany najczęściej pojawiają się na kolanach, łokciach, twarzy, plecach, stopach, dłoniach oraz na paznokciach stóp i dłoni. 

Nierzadko pierwszym miejscem występowania zmian jest owłosiona skóra głowy (łuszczyca skóry głowy). Początkowo łuszczenie może być mylone z łupieżem. Później zmiany mogą objąć całą skórę. Należy podkreślić, że pomimo ciągłego złuszczania skóry i występowania stanu zapalnego, włosy nie wypadają. Łuskowate zmiany na ciele są dobrze odgraniczone od zdrowej skóry. Przy próbie ich zdrapania, łuski odpadają tworząc płatki przypominające zeskrobane kawałki świecy (objaw świecy stearynowej).

Drugą charakterystyczną cechą jest objaw Auspitza polegający na pojawieniu się kropelek krwi w wyniku uszkodzenia naczynek podskórnych po zeskrobaniu łuski. Zmiany skórne mogą mieć charakter pojedynczych, grudkowatych zmian. Mówimy wtedy o łuszczycy drobnogrudkowej lub kropelkowej. Jest to najczęstsza postać łuszczycy dzieci, objawiająca się zazwyczaj 2-3 tygodnie po przebyciu paciorkowcowego zakażenia gardła lub migdałków. Niekiedy zmiany są dużo bardziej rozległe i wykwity zlewają się ze sobą tworząc kształty przypominające mapę (łuszczyca geograficzna).

 

Specyficzną odmianą łuszczycy jest łuszczyca krostkowa, która znacznie różni się od zwykłej. Zamiast szarych łusek występują tutaj ropne krosty (niekiedy na powierzchni całego ciała) z występującym stanem zapalnym i przesuszoną naokoło skórą. Jest to ciężka odmiana łuszczycy, ciężko łącząca się ze złym stanem ogólnym chorego. Inną poważną formą jest łuszczyca stawów. Jest to choroba reumatologiczna, która powoduje przewlekłe zapalenia stawów i przylegających do nich struktur. Najczęściej obejmuje paliczki, stawy krzyżowo-biodrowe, nadgarstkowe i skokowe. Powoduje ból, sztywność i ograniczenie ruchomości stawów. W niektórych przypadkach może prowadzić do trwałego kalectwa. Równie ciężką odmianą jest erytrodermia łuszczycowa. Zmiany w tym przypadku obejmują całe ciało, czasem bez występowania nawet kawałka zdrowej skóry, z towarzyszącym ciągłym świądem i bólem. Form łuszczycy jest wiele, ale warto wspomnieć jeszcze o łuszczycy paznokci. Jest czasem mylona z grzybicą ze względu na objawy: żółtobrunatne plamy na płytce paznokcia, poprzeczne rowki i zgrubienie płytki.

 

Leczenie łuszczycy

Ze względu na uwarunkowanie genetyczne, łuszczyca pozostaje chorobą nieuleczalną z okresami zaostrzeń i remisji. Chcąc złagodzić objawy choroby możemy stosować leczenie zewnętrzne, ogólne lub fototerapię. Pierwszy rodzaj wystarcza u większości chorych, u których zmiany obejmują niewielką część ciała (do 25 %). Leczenie to ma na celu usunięcie łuski i doprowadzenie do remisji zmian skórnych. Najczęściej najpierw stosuje się maści, kremy lub balsamy z kwasem salicylowym lub mocznikiem, które stosuje się do trzech dni w celu usunięcia łuski. Następnie wprowadza się preparaty zapobiegające nadmiernej proliferacji naskórka, np. z cygnoliną lub dziegciem. Preparaty te są zazwyczaj źle oceniane przez pacjentów ze względu na nieprzyjemny zapach, lepkość, długość terapii i brudzenie ubrań. Dużo lepiej tolerowane są kortykosteroidy miejscowe i pochodne witaminy D.

W przypadku leczenia miejscowego, kluczowe znaczenie ma regularność i ścisłe stosowanie zaleceń lekarskich. Leczenie zewnętrzne stosuje się w leczeniu łuszczycy skóry ciała, w tym owłosionej skóry głowy i zazwyczaj przynosi ono dobre efekty. Gorzej wygląda leczenie paznokci, gdzie skutki są zazwyczaj niewielkie. Stosuje się tu silne preparaty miejscowe z kortykosteroidami oraz kwasem salicylowym. Wskazaniem do wdrożenia leczenia ogólnego są przede wszystkim zajęcie zmianami łuszczycowymi powyżej 25% powierzchni ciała, oporność na leczenie miejscowe i zły stan psychiczny chorego. Stosuje się głównie leki immunosupresyjne, które mogą jednak wywołać poważne skutki uboczne. Najczęściej wybierane substancje lecznicze to:

  • Metotreksat – najczęściej w odmianie stawowej i erytrodermii łuszczycowej;
  • Retinoidy – normalizują proliferację komórek naskórka i ograniczają stan zapalny;
  • Cyklosporyna A – lek immunosupresyjny, skuteczny we wszystkich postaciach łuszczycy;
  • Leki biologiczne – dla pacjentów z najcięższymi postaciami łuszczycy, u których nie pomogło leczenie standardowe. Są to cytokiny, przeciwciała monoklonalne lub białka fuzyjne. Preparaty tego typu mogą wywołać redukcję zmian o 75%, a nawet całkowitą remisję choroby. Ponadto są uznawane za wyjątkowo bezpiecznie;
  • Antybiotyki – nie leczą bezpośrednio łuszczycy. Stosowane w przypadkach, gdy choroba wiąże się z infekcją.

Pomocniczo stosuje się także fototerapię, wykorzystującą promieniowanie UVA i UVB. Zmiany naświetla się 2-3 razy w tygodniu, a objawy ustępują po około dwudziestu zabiegach. Korzystne działanie ma także psychoterapia, szczególnie u osób mających problemy z akceptacją choroby. Jak widać, łuszczyca to ciężka choroba, która ze względu na podłoże genetyczne pozostaje nieuleczalna. Możemy jedynie próbować załagodzić jej objawy, ale nie jest to takie proste. Po okresie remisji, prędzej czy później następuje nawrót choroby. Szybkość leczenia zmian skórnych w dużej mierze zależy od systematyczności pacjentów. Duże nadzieje możemy pokładać w coraz to nowszych opracowywanych lekach biologicznych, które wykazują dużą skuteczność, a dodatkowo okazują się wyjątkowo bezpieczne.

Przeczytaj również:
Atopowe zapalenie skóry (AZS) – opis, przyczyny, leczenie

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. Dobromir pisze:

    Po dwóch latach bezskutecznej walki różnymi preparatami nareszcie udało mi się pozbyć łuszczycy . Mój skuteczny sposób to 3 razy dziennie wcierany w skórę na chorych powierzchniach naturalny puder bursztynowy i po 15 min. przecieranie olejem rzepakowym z I tłoczenia . Sposób prosty , naturalny i naprawdę skuteczny .

    1. Ewa pisze:

      A gdzie można kupić ten puder bursztynowy

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)