1
02 marca 2021

Na czym polega badanie RTG?

Badanie RTG, rentgenowskie, Roentgena czy promieniami X to różne nazwy tego samego badania. Jedna z najbardziej znanych metod diagnostycznych zrewolucjonizowała medycynę urazową około 100 lat temu. Dziś mimo postępu, który nastąpił w ciągu ostatniego wieku, nie traci na popularności i wciąż stanowi podstawowe narzędzie w praktyce lekarzy wielu specjalności, szczególnie oddziałów ratunkowych i ortopedycznych. 

Za datę odkrycia promieniowania X przez Williama Roentgena uznaje się 8 grudnia 1895 r. Nie znaczy to jednak, że to pierwsze użycie tego zjawiska. Prawdopodobnie już w 1785 r. William Morgan, fizyk brytyjskiego pochodzenia, nieświadomie wygenerował promienie X podczas przeprowadzania eksperymentu.  

Przez ponad 100 lat naukowcy wodzeni byli za nos przez nieznaną siłę, która notorycznie prześwietlała im klisze (podobno rok przed ogłoszeniem odkrycia przez Roentgena Nikola Tesla uszkodził kliszę, co zmotywowało go do badań nad nieznanym typem promieniowania. Po publikacji pracy naukowej Roentgena wysłał do niego swoje próbki na dowód tego, że też je badał).

Referat, który Roentgen napisał w dniu odkrycia promieni, został opublikowany 28 grudnia i natychmiast zyskał międzynarodową sławę. Pierwszą „pacjentką”, na której zostały zastosowane promienie X była żona odkrywcy. Popularne jest zdjęcie, na którym prezentuje się prześwietlona dłoń ze złotym pierścieniem na palcu serdecznym (złoto nie przepuszcza promieni rentgena).

Roentgen za swoje odkrycie został uhonorowany pierwszą w historii nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki (1901 r.). Widząc ogrom zastosowań dla swojego odkrycia, szczególnie z zakresu medycyny, naukowiec ze względów etycznych nie zdecydował się na opatentowanie wynalazku. Tak więc każdy, kto miał pieniądze na kupno bądź stworzenie maszyny do robienia zdjęć rentgenowskich mógł swobodnie je wykonywać bez dodatkowych opłat. William Roentgen tym samym odrzucił możliwość dorobienia się ogromnego majątku na swoim odkryciu.

Jak powstaje zdjęcie rentgenowskie? 

Promieniowanie X wytworzone w lampie rentgenowskiej ma zdolność do przenikania materii, a materia może zatrzymywać promienie rentgenowskie w różnym stopniu. Zależy to od gęstości i składu tkanek, przez które przenikają. Najlepiej wytłumaczyć ten proces na przykładzie dłoni.

W celu prześwietlenia dłoni z jednej jej strony przykłada się lampę generującą promieniowanie, a z drugiej arkusz funkcjonujący jak klisza w aparacie. Strukturami dłoni o największych zdolnościach do wychwytu promieni rentgenowskich są kości. Podczas badania kości wyłapują dużą część promieni i nie dopuszczają ich do kliszy – na zdjęciu te obszary zaznaczone są na biało. Tkanki, które niemal całkowicie przepuszczają promienie, na zdjęciu prezentują się w kolorze czarnym. 

Zdjęcie rentgenowskie (nazywane często skrótem RTG) jest dwuwymiarowe. Istnieje możliwość zastosowania tej samej technologii do stworzenia trójwymiarowego obrazu, jednak kosztem wielokrotnie większych dawek promieniowania. 

Czy badania RTG są bezpieczne? 

W Stanach Zjednoczonych Ameryki badania z użyciem promieniowania rentgenowskiego generują połowę promieniowania jonizującego, na które narażeni są mieszkańcy tego kraju.  

Ciężko jest dokładnie ocenić ryzyko, jakie niesie ze sobą ekspozycja na promieniowanie X, jednak wszyscy są zgodni co do tego, że są one przyczyną części nowotworów.  Międzynarodowa Komisja Ochrony Radiologicznej (International Commission on Radiological Protection – ICRP) zaleca wzmożoną ostrożność pacjentom poddawanym wielokrotnym badaniom z użyciem tomografii komputerowej (TK). 

Przeczytaj również:
Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Poparzenie meduzą - co robić, jak się zabezpieczyć?

Poparzenie jadem meduzy objawia się wystąpieniem bolesnego rumienia z białą opuchlizną, silnym pieczeniem utrzymującym się nawet przez kilka dni. W…

Zobacz więcej

Dna moczanowa a problemy ze stopami

Przede wszystkim należy skonsultować się z reumatologiem. Być może trzeba zmienić dawkę  allopurynol lub dołączyć dodatkowy preparat. Pomocna może okazać…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
14 lipca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
13 lipca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
01 lipca 2021 mgr farm. Marzena Korbecka-Paczkowska
22 czerwca 2021 mgr Krzysztof Sumiński
21 czerwca 2021 Marta Cybulska
21 czerwca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
31 maja 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
31 maja 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
27 maja 2021 mgr farm. Marta Grabowska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)