84
27 lipca 2018

Niezwykłe właściwości żurawiny

Żurawina wielkoowocowa (łac. Vaccinium macrocarpon) jest wieloletnią, niską i wiecznie zieloną krzewinką, której owocami są kuliste, czerwone jagody. Ta niepozorna roślina jest niezwykle bogata w substancje aktywne, które okazują się być wyjątkowo skuteczne w profilaktyce i leczeniu wielu chorób. Dlaczego owoce żurawiny są aż tak zdrowe? W jaki sposób można wykorzystać żurawinę w codziennym menu? Oto najważniejsze wiadomości dotyczące prozdrowotnych aspektów tej rośliny.

Żurawina – niepozorna roślina o wielkiej mocy!

W botanicznym ujęciu żurawina należy do rodziny wrzosowatych, podobnie jak czarna jagoda czy borówka brusznica. Najlepiej rośnie w klimacie umiarkowanym, dlatego można ją spotkać na północnej półkuli włączając tu Azję, Amerykę Północną oraz północną i środkową część Europy. Pod względem użytkowym cenne są owoce żurawiny, choć liczne badania dowiodły o możliwości wykorzystania w przemyśle spożywczym także liści.

Owoce żurawiny to prawdziwe bogactwo cennych substancji o charakterze odżywczym i bioaktywnym, do których należą:

  • fruktoza,
  • witaminy A, C, i E,
  • β-karoten,
  • związki mineralne (potas, sód, selen),
  • luteina,
  • antocyjany,
  • sterole,
  • polifenole (flawonoidy, kwasy fenolowe oraz stibeny).

Wysoka zawartość polifenoli w żurawinie wyróżnia ją wśród wszystkich owoców.

Cenne polifenole

Polifenole to rodzaj związków organicznych występujących naturalnie w roślinach, nie są natomiast syntetyzowane w organizmie człowieka. Ich prozdrowotny charakter polega na zmniejszaniu ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego oraz cukrzycy. Ponadto, obniżają ciśnienie krwi, pomagają w łagodzeniu stanów zapalnych w organizmie oraz wykazują właściwości antynowotworowe. To właśnie dlatego bogata w polifenole żurawina stanowi ważny element diety w profilaktyce wielu chorób.

Żurawina to bogactwo przeciwutleniaczy

Składniki żurawiny wykazują działanie przeciwutleniające. Chronią tym samym przed stresem oksydacyjnym, który jest brakiem równowagi między działaniem szkodliwych wolnych rodników a mechanizmami naprawczymi w organizmie. W efekcie stresu oksydacyjnego uszkodzeniu ulega DNA i składniki komórkowe, co sprzyja przedwczesnemu starzeniu i rozwojowi chorób. Zawarte w owocach żurawiny antocyjany, flawonoidy czy witamina E stanowią ważny czynnik redukujący ten niepożądany proces w naszym organizmie. Sałatka z żurawiną czy żurawinowy koktajl to doskonały sposób, by dłużej cieszyć się witalnością i młodzieńczym wyglądem!

Żurawina ma szczególne zastosowanie w profilaktyce i leczeniu chorób układu moczowego.

Udowodniono, że regularne spożywanie żurawiny obniża ryzyko, a w wielu przypadkach eliminuje całkowicie występowanie stanu zapalnego w pęcherzu moczowym. Jej zbawienny wpływ tłumaczony jest przez następujące mechanizmy:

  • Ekstrakt z żurawiny zakwasza mocz, co prowadzi do zabicia bakterii znajdujących się w pęcherzu moczowym.
  • Proantocyjanidyny i inne związki zawarte w żurawinie wykazują silne działanie bakteriobójcze.
  • Sok z żurawiny działa moczopędnie, co zapobiega zasiedlaniu pęcherza moczowego przez bakterie.
  • Fruktoza zawarta w owocach żurawiny zapobiega przyleganiu bakterii do nabłonka układu moczowego.

Naukowcy zasugerowali także, że codzienne picie niewielkiej porcji soku z żurawiny jest ważne w prewencji kamicy układu moczowego. Obecny w owocach kwas cytrynowy obniża powstawanie szczawianów wapnia, tworzących tzw. kamienie nerkowe. Dzięki temu można uniknąć napadu kolki nerkowej, której towarzyszy silny ból, krwiomocz, nudności oraz gorączka. Ale uwaga! Jeśli u pacjenta zostały już wcześniej zdiagnozowane kamienie nerkowe, to przed rozpoczęciem przyjmowania preparatów z żurawiny należy zachować ostrożność i skonsultować się z lekarzem.

Przeciwwskazania suplementacji preparatami żurawinowymi

Spożywanie żurawiny podczas leczenia zapalenia układu moczowego przyspiesza powrót do zdrowia. Przyjmowanie leków i jednoczesna suplementacja preparatami żurawinowych jest bezpieczna ze względu na rzadko występujące między nimi interakcje. Przeciwwskazaniem takiego postępowania jest proteza zastawki dwudzielnej serca i przyjmowanie warfaryny, która jest substancją przeciwzakrzepową. Sok z żurawin powinien być także ostrożnie podawany małym dzieciom ze względu na ryzyko wystąpienia dolegliwości w układzie pokarmowym.

Jak zastosować żurawinę w naszej kuchni?  

Oto praktyczne przepisy!

Żurawina jest łatwo dostępna i można ją kupić w kilku formach. Najcenniejsze są świeże owoce, ale poza sezonem można zaopatrzyć się w owoce suszone (przed zakupem warto jednak przeczytać skład, gdyż w wielu opakowaniach żurawina zawiera niepotrzebną dawkę białego cukru), soki i koncentraty żurawinowe lub kapsułki zawierające wyciąg z żurawiny. Można ją podjadać jako przekąskę, ale też zastosować jako ważny składnik codziennie przygotowywanych posiłków. Oto kilka pomysłów na wykorzystanie żurawiny w naszej kuchni:

Orzeźwiający koktajl z żurawiną

Składniki:

  • duża garść świeżej lub suszonej żurawiny
  • dojrzały banan
  • 100 g truskawek mrożonych
  • szklanka jogurtu lub kefiru
  • łyżeczka miodu naturalnego

Przygotowanie: Wszystkie składniki należy umieścić w blenderze kielichowym i zmiksować. Rozlać do wysokich szklanek i podawać bezpośrednio po przyrządzeniu. Całość można ozdobić kilkoma listkami mięty lub melisy.

Sałatka ze szpinakiem, serem gorgonzola i żurawiną

Składniki:

  • 150 g świeżego szpinaku,
  • 100 g suszonej żurawiny,
  • 1 opakowanie sera gorgonzola,
  • 5-6 suszonych pomidorów,
  • 2 łyżki ziaren słonecznika.

Sos do sałatki:

  • 3 łyżki oliwy,
  • szczypta soli,
  • łyżka miodu,
  • łyżka octu balsamicznego,
  • 1 łyżeczka łagodnej musztardy.

Przygotowanie: Suszoną żurawinę namoczyć przez 10 minut w ciepłej przegotowanej wodzie, odcedzić. Liście szpinaku ułożyć na dużym półmisku, posypać żurawiną, pokruszonym serem gorgonzola oraz pomidorami suszonymi pociętymi w cienkie paski. Ziarna słonecznika uprażyć na suchej patelni, wystudzić i dodać do reszty składników. Składniki na sos należy dobrze wymieszać. Sałatkę należy polać sosem na około 10 minut przed podaniem.

Konfitura z żurawiny

Składniki:

  • 400 g żurawiny (świeżej lub mrożonej),
  • 130 g cukru,
  • ¼ szklanki wody,
  • sok z połowy cytryny.

Przygotowanie: Zagotować wodę z cukrem aż powstanie gęsty syrop. Dodaj do niego owoce i gotuj całość około 20 minut, często mieszając. Konfitura powinna zgęstnieć, a nadmiar wody odparować. Na koniec dodaj sok z cytryny i wymieszaj. Gotową konfiturę przełóż do małych wyparzonych słoików, zakręć je i postaw do góry dnem aż do całkowitego wystygnięcia.   Efekty badań naukowych jasno dowodzą, że umiejętne stosowanie w diecie owoców i warzyw może skutecznie zapobiegać rozwojowi wielu chorób. Pamiętajmy, że sposób, w jaki komponujemy nasze posiłki może być skutecznym sposobem na długotrwałe utrzymanie zdrowia i energii. Podjadanie żurawiny jest świetną alternatywą dla tuczących przekąsek, co z pewnością wspomoże naszą codzienną walkę o dobre samopoczucie. Pamiętajmy jednak, aby w przypadku suszonej żurawiny zapoznać się z jej składem, ponieważ może zdarzyć się, że producenci niepotrzebnie dodają do niej biały cukier.

Przeczytaj również: Pokrzywa zwyczajna i jej niezwyczajne właściwości.

Źródła:

  • Gryszczyńska, A. (2010). Żurawina amerykańska (Vaccinium macrocarpon)–lek na problemy urologiczne. Urologia, 63.
  • Teleszko, M. (2011). Żurawina wielkoowocowa–możliwości wykorzystania do produkcji biożywności. Żywność Nauka Technologia Jakość, 18(6).

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jakie jedzenie na grilla?

Przede wszystkim, produkty grillowane nie powinny zawierać konserwantów, np. azotyn sodu i potasu, których aktywność kancerogenna wzrasta wraz z obróbką…

Zobacz więcej

Ile jajek można zjeść w Wielkanoc?

Dwa jaja w ciągu dnia będą optymalną sumą. Jeżeli mamy zamiar zjeść więcej, pamiętajmy, aby w pozostałe dni około Wielkanocy,…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)