2
19 listopada 2020
Marta Grabowska Autor
Autor
mgr farm.
Marta Grabowska

Odkładanie glinu w organizmie – dlaczego jest szkodliwe?

Glin jest toksyczny dla naszego organizmu. Jego nadmiar może odkładać się w różnych narządach, np. płucach czy mózgu, i być przyczyną pylicy aluminiowej oraz chorób neurodegeneracyjnych. Jest on szczególnie niebezpieczny dla pacjentów dializowanych ze względu na ryzyko wystąpienia encefalopatii podializowej. 

Glin jest toksyczny dla naszego organizmu. Jego nadmiar może odkładać się w różnych narządach, np. płucach czy mózgu, i być przyczyną pylicy aluminiowej oraz chorób neurodegeneracyjnych. Jest on szczególnie niebezpieczny dla pacjentów dializowanych ze względu na ryzyko wystąpienia encefalopatii podializowej. 

Co to jest glin? 

Glin [Al] to pierwiastek chemiczny o srebrzystobiałej barwie. Jego masa atomowa wynosi 26,98, a liczba atomowa – 13. Pierwiastek ten został odkryty przez duńskiego chemika Oersteda. Glin jest najczęściej występującym metalem w skorupie ziemskiej, jego zawartość szacuje się na 7-8%. Metaliczny glin jest bardzo ciągliwym i kowalnym pierwiastkiem, dlatego doskonale nadaje się do odlewania, wyciągania, formowania, sklejania, nitowania. Jest także bardzo dobrym przewodnikiem prądu elektrycznego i ciepła.  

W zależności od związku chemicznego, w jakim występuje glin, ma on różne zastosowania: 

  • Al, metal sproszkowany – używany do produkcji pigmentów, farb proszkowych, materiałów wybuchowych, używany przy spawaniu, 
  • tritlenek diglinu Al2O3 – produkcja aluminium, wytapianie szkła, materiał szlifierski i spawalniczy, 
  • wodorotlenek glinu Al(OH)3 – produkcja szkła, papieru, gumy, pirotechnika, przemysł kosmetyczny (antyperspiranty, pasty do zębów), przemysł farmaceutyczny (leki, szczepionki). 

W jaki sposób glin trafia do organizmu człowieka? 

Człowiek dostarcza glin do organizmu wraz z wodą pitną, pożywieniem, lekami czy kosmetykami. Jony glinu migrują do jedzenia z opakowań aluminiowych. Pierwiastek ten dostaje się do organizmu także drogą oddechową, a jego cząsteczki mają wielkość nie większą niż 5µm. Osobami szczególnie narażonymi na zatrucie glinem są pracownicy przemysłu metalurgicznego, wydobywczego i spawacze.  

Z przewodu pokarmowego glin wchłania się w niewielkim stopniu – do 10%, a do krwi może przechodzić za pomocą białek transportowych.  

Według danych WHO dzienna maksymalna dawka glinu wynosi 7 mg/kg masy ciała/tydzień, czyli 1 mg/kg masy ciała na dzień.  

Szacuje się, że człowiek spożywa dziennie od 10 mg do 100 mg glinu dziennie. U zdrowego człowieka pierwiastek ten po przedostaniu się do krwiobiegu jest usuwany wraz z moczem, a ten niezaabsorbowany z kałem.  

Kumulacja aluminium w organizmie 

Glin odkłada się głównie w kościach, płucach, wątrobie. Ze względu na zdolność przenikania bariery krew-mózg można znaleźć go również w tym narządzie. Pierwiastek ten jest toksyczny dla organizmu. 

Zatrucie aluminium wywołuje: 

  • nadmierne pocenie się, 
  • osłabienie, 
  • mdłości, 
  • biegunki. 

Największe zagrożenie występuje u osób chorych poddawanych dializom, ponieważ glin nie jest skutecznie usuwany z aparatów do dializy. Konsekwencją tego jest pojawienie się encefalopatii podializowej, która objawia się drżeniem, zaburzeniem koordynacji ruchowej, ruchami mimowolnymi, a także w głównej mierze demencją. Występowanie tych objawów jest spowodowane uszkodzeniem układu nerwowego oraz odkładaniem się pierwiastka w tkance mózgowej. Obecnie wyeliminowano problem przepuszczalności glinu przez dializatory, dzięki czemu zagrożenie zatruciem pojawia się rzadko.  

Badania wykazują, że nadmierne odkładanie się glinu w tkankach człowieka ma znaczenie w powstawaniu chorób Parkinsona oraz Alzheimera. Odkładanie się glinu w płucach, który dostał się tam drogą oddechową, jest określane jako Aluminiumlunge.  

Objawami tego schorzenia są: 

  • duszność przy wydechu, 
  • suchy kaszel, 
  • trzaski w klatce piersiowej. 

Odkładający się pierwiastek tworzy w płucach guzowate, włókniste zmiany, które otrzymały nazwę pylicy aluminiowej. Przyczyny powstania tych zmian nie są do końca poznane. Według badaczy pył glinowy przekształca się w wodorotlenek, który łączy się z białkami tkanki pęcherzyków płucnych, doprowadzając do powstania zgrubień. Pęcherzyki płucne tracą swoją elastyczność – zmiany te mogą doprowadzić do powstania rozedmy płucnej.  

W jakich produktach można znaleźć glin i jak go unikać? 

Największe stężenie glinu można znaleźć w: 

  • herbacie, 
  • zbożach, 
  • czarnym pieprzu,  
  • mące,  
  • cukrze,  
  • żywności przechowywanej w puszkach. 

Aby ograniczyć spożycie glinu, zaleca się unikanie przechowywania i pieczenia żywności w folii aluminiowej. 

Pierwiastek ten jest także używany w kosmetyce. Ponieważ przenika przez skórę do wnętrza organizmu, zaleca się unikanie kosmetyków, które zawierają glin. Są to najczęściej antyperspiranty i kremy przeciwsłoneczne. Aby upewnić się, czy produkt zawiera glin, należy wyszukać w jego składzie substancji takich jak:  

  • Aluminium Chlorohydrate, 
  • Aluminium Sesqiuchlorohydrate,  
  • Aluminium chloride.  

Źródła: 

  • Zuziak J., Jakubowska M., Glin w otoczeniu i jego wpływ na organizmy żywe, 2016, 
  • Surgiewicz J., Glin i jego związki – metoda oznaczania, 2011, 
  • Sińczuk-Walczak H., Zmiany w układzie nerwowym, w następstwie narażenia zawodowego na związki glinu w świetle piśmiennictwa, 2001, 
  • Nasiadek M., Sapota A., Toksyczne oddziaływanie pyłów i dymów glinu oraz jego związków na drogi oddechowe pracowników, 2001.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań. Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować wirusa, dlatego…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone są dla osób powyżej 16 lat (Pfizer BioNTech) oraz dla osób powyżej 18 roku…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Czy szczepienie przeciw rotawirusom jest obowiązkowe?

Od 2021 roku szczepionka przeciwko rotawirusom została wprowadzona do Programu Szczepień Ochronnych jako pozycja obowiązkowa. Bezpłatne szczepienie obejmie dzieci urodzone po 31 grudnia…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
24 lutego 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
24 lutego 2021 mgr Ewa Cieślik
24 lutego 2021 mgr farm. Magdalena Stalmirska
24 lutego 2021 mgr Ewelina Zawada
24 lutego 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
24 lutego 2021 mgr farm. Magdalena Szota
24 lutego 2021 mgr farm. Karolina Kochańska
23 lutego 2021 Jakub Kurek
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)