12
20 sierpnia 2019
Monika Cichocka Autor
Autor
mgr farm.
Monika Cichocka

Ospa wietrzna – leczenie, przebieg, ile trwa?

Ospa wietrzna każdego roku dotyka około 200 tys. Polaków. Jest najczęstszą chorobą wieku dziecięcego. Czy można jej zapobiec? Dla kogo jest szczególnie niebezpieczna?

Ospa wietrzna każdego roku dotyka około 200 tys. Polaków. Jest najczęstszą chorobą wieku dziecięcego. Czy można jej zapobiec? Dla kogo jest szczególnie niebezpieczna?

Co wywołuje ospę?

Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus ospy wietrznej i półpaśca VZV (Varciella-zoster Virus). Do infekcji dochodzi najczęściej drogą kropelkową, choć  wirus może być przenoszony również przez wiatr na odległość nawet kilkudziesięciu metrów (stąd nazwa ospa wietrzna). Do organizmu przedostaje się przez górne drogi oddechowe i/lub spojówki. W dalszej kolejności wirus wnika do węzłów chłonnych, by po kilku dniach trafić do wątroby i śledziony. Stamtąd wędruje do komórek nabłonka i błon śluzowych, a także do innych tkanek. 

W organizmie może przebywać przez wiele lat w postaci utajonej. Umiejscawia się wówczas w zwojach nerwowych, po czym uaktywnia się jako półpasiec. Następuje to zazwyczaj w momencie osłabienia odporności. 

Źródłem zakażenia jest człowiek. Choroba przenosi się niezwykle szybko – treść pęcherzyków ospowych również ma charakter zakaźny. Okres wylęgania wirusa, czyli czas od momentu wtargnięcia wirusa do pojawienia się pierwszych objawów waha się od 10 do 21 dni, lecz może zostać wydłużony nawet do 28 dni (u osób z obniżoną odpornością).

Dziewczynka z ospą wietrzną

Profilaktyka i leczenie ospy wietrznej

Średni czas wylęgania to 14 dni (u noworodków i niemowląt jest zazwyczaj krótszy). Najbardziej zakaźny okres (dochodzi wówczas do rozsiewania wirusa wśród osób zdrowych) to ok. 1-2 dni przed pojawieniem się charakterystycznych zmian skórnych w postaci wysypki. Człowiek chory przestaje rozprzestrzeniać zarazki w momencie, kiedy dojdzie do osuszenia zmian skórnych i odpadnięcia powstałych strupów, co zazwyczaj trwa około 7 dni. Zakażenie przenosi się także przez łożysko, co sprawia, że ospa w ciąży jest szczególnie niebezpieczna dla dziecka. 

Ospa u dorosłych i kobiet w ciąży

Ospa wietrzna dotyka głównie dzieci i ma wówczas łagodny przebieg, jednak obserwuje się zwiększenie zachorowań wśród młodzieży i osób dorosłych. U osób powyżej 20 roku życia, u kobiet w ciąży (szczególnie w II i III trymestrze), u osób z niedoborami odporności oraz u noworodków matek, które zachorowały na ospę 5 dni przed porodem, przebieg choroby jest cięższy i występują znacznie poważniejsze powikłania po ospie. 

Chory chłopiec mierzy temperaturę

Ospa – objawy

Ospa wietrzna na początku przypomina grypę. Towarzyszą jej następujące objawy:

  • gorączka,
  • ból głowy,
  • złe samopoczucie

Po około 2 dniach pojawia się wysypka. Zmiany skórne przechodzą przez różne stadia:

  • plamki,
  • grudki,
  • pęcherzyki, które finalnie przysychają w krosty. 

Ta przemiana trwa ok. tygodnia. Wysypka występuje na całym ciele i towarzyszy jej uporczywy świąd skóry. Drapanie zmian skórnych może powodować dodatkowe nadkażenie, co może prowadzić do powstania blizn

Przebieg choroby jest szczególnie niebezpieczny u noworodków, których matki zachorowały na kilka dni przed porodem. Dzieci te są narażone na wystąpienie wielonarządowego zakażenia o ciężkim przebiegu. Z kolei noworodki z ospą wrodzoną charakteryzują się:

  • niską masą urodzeniową,
  • zaburzeniami rozwoju,
  • zmianami skórnymi,
  • niedorozwojem kończyn,
  • objawami neurologicznymi. 

Ospa – leczenie

Po zaobserwowaniu pierwszych objawów ospy wietrznej należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Zadecyduje on o ewentualnym wdrożeniu farmakoterapii oraz o wprowadzeniu innych metod leczenia, które przyspieszą i złagodzą przebieg choroby. 

W łagodnym przebiegu ospy leczenie zwykle polega na podawaniu leków przeciwgorączkowych i łagodzących świąd. Preparaty osuszające mogą prowadzić do dodatkowych nadkażeń, dlatego należy rozważyć ich ewentualne zastosowanie. W czasie ospy zaleca się codzienne kąpiele. 

W przypadku cięższego przebiegu choroby należy stosować acyklowir – substancję przeciwwirusową przepisywaną przez lekarza na receptę. U chorych, u których występują powikłania, wymagana jest specjalistyczna opieka i hospitalizacja. 

Wyleczenie z reguły następuje samoistnie. Wirus nie ulega całkowitej eliminacji z organizmu – pozostaje w stanie uśpienia i może zostać reaktywowany po wielu latach (jako półpasiec). 

Ospa – szczepienie

W celu zapobieżenia zakażenia ospą wietrzną istnieje możliwość zaszczepienia się. W Polsce szczepienie jest obowiązkowe dla wszystkich. Wykonanie go na ok. 3 dni przed zachorowaniem może złagodzić przebieg choroby, a nawet uchronić osobę zaszczepioną przed ewentualnym zachorowaniem.

Ospa jest chorobą, której towarzyszą nieprzyjemne dolegliwości. Po zaobserwowaniu u siebie jej objawów należy niezwłocznie udać się do lekarza. Warto pamiętać również o tym, aby w trakcie przebiegu choroby pozostać w domu, nie narażając na zachorowanie innych.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. Arleta pisze:

    Moje dziecko złapało ospę w przedszkolu, na szczęście wysypka nie jest bardzo uciążliwa. Zrezygnowałam z gencjany na rzecz innych preparatów zmniejszających swędzenie.

Czytaj także
04 stycznia 2021 mgr farm. Marta Junowicz
22 października 2020 dr Ewa Fiedorowicz
21 października 2020 lek. Małgorzata Czerniak
20 października 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
13 października 2020 Agnieszka Żurawska
30 września 2020 lek. Małgorzata Czerniak
31 sierpnia 2020 mgr farm. Karolina Kochańska
27 lipca 2020 mgr farm. Natika Karolak
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)