5
20 sierpnia 2019
Monika Cichocka Autor
Autor
mgr farm.
Monika Cichocka
Ukończyła farmację na Białostockim Uniwersytecie Medycznym. Miłośniczka prozy kryminalnej i kuchni włoskiej. Wielbicielka kawy, lubiąca spędzać aktywnie wolny czas.

Ospa wietrzna – leczenie, przebieg, ile trwa?

Ospa wietrzna każdego roku dotyka około 200 tys. Polaków. Jest najczęstszą chorobą wieku dziecięcego. Czy można jej zapobiec? Dla kogo jest szczególnie niebezpieczna?

Ospa wietrzna każdego roku dotyka około 200 tys. Polaków. Jest najczęstszą chorobą wieku dziecięcego. Czy można jej zapobiec? Dla kogo jest szczególnie niebezpieczna?

Co wywołuje ospę?

Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus ospy wietrznej i półpaśca VZV (Varciella-zoster Virus). Do infekcji dochodzi najczęściej drogą kropelkową, choć  wirus może być przenoszony również przez wiatr na odległość nawet kilkudziesięciu metrów (stąd nazwa ospa wietrzna). Do organizmu przedostaje się przez górne drogi oddechowe i/lub spojówki. W dalszej kolejności wirus wnika do węzłów chłonnych, by po kilku dniach trafić do wątroby i śledziony. Stamtąd wędruje do komórek nabłonka i błon śluzowych, a także do innych tkanek. 

W organizmie może przebywać przez wiele lat w postaci utajonej. Umiejscawia się wówczas w zwojach nerwowych, po czym uaktywnia się jako półpasiec. Następuje to zazwyczaj w momencie osłabienia odporności. 

Źródłem zakażenia jest człowiek. Choroba przenosi się niezwykle szybko – treść pęcherzyków ospowych również ma charakter zakaźny. Okres wylęgania wirusa, czyli czas od momentu wtargnięcia wirusa do pojawienia się pierwszych objawów waha się od 10 do 21 dni, lecz może zostać wydłużony nawet do 28 dni (u osób z obniżoną odpornością).

Dziewczynka z ospą wietrzną

Profilaktyka i leczenie ospy wietrznej

Średni czas wylęgania to 14 dni (u noworodków i niemowląt jest zazwyczaj krótszy). Najbardziej zakaźny okres (dochodzi wówczas do rozsiewania wirusa wśród osób zdrowych) to ok. 1-2 dni przed pojawieniem się charakterystycznych zmian skórnych w postaci wysypki. Człowiek chory przestaje rozprzestrzeniać zarazki w momencie, kiedy dojdzie do osuszenia zmian skórnych i odpadnięcia powstałych strupów, co zazwyczaj trwa około 7 dni. Zakażenie przenosi się także przez łożysko, co sprawia, że ospa w ciąży jest szczególnie niebezpieczna dla dziecka. 

Ospa u dorosłych i kobiet w ciąży

Ospa wietrzna dotyka głównie dzieci i ma wówczas łagodny przebieg, jednak obserwuje się zwiększenie zachorowań wśród młodzieży i osób dorosłych. U osób powyżej 20 roku życia, u kobiet w ciąży (szczególnie w II i III trymestrze), u osób z niedoborami odporności oraz u noworodków matek, które zachorowały na ospę 5 dni przed porodem, przebieg choroby jest cięższy i występują znacznie poważniejsze powikłania po ospie. 

Chory chłopiec mierzy temperaturę

Ospa – objawy

Ospa wietrzna na początku przypomina grypę. Towarzyszą jej następujące objawy:

Po około 2 dniach pojawia się wysypka. Zmiany skórne przechodzą przez różne stadia:

  • plamki,
  • grudki,
  • pęcherzyki, które finalnie przysychają w krosty. 

Ta przemiana trwa ok. tygodnia. Wysypka występuje na całym ciele i towarzyszy jej uporczywy świąd skóry. Drapanie zmian skórnych może powodować dodatkowe nadkażenie, co może prowadzić do powstania blizn

Przebieg choroby jest szczególnie niebezpieczny u noworodków, których matki zachorowały na kilka dni przed porodem. Dzieci te są narażone na wystąpienie wielonarządowego zakażenia o ciężkim przebiegu. Z kolei noworodki z ospą wrodzoną charakteryzują się:

  • niską masą urodzeniową,
  • zaburzeniami rozwoju,
  • zmianami skórnymi,
  • niedorozwojem kończyn,
  • objawami neurologicznymi. 

Ospa – leczenie

Po zaobserwowaniu pierwszych objawów ospy wietrznej należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Zadecyduje on o ewentualnym wdrożeniu farmakoterapii oraz o wprowadzeniu innych metod leczenia, które przyspieszą i złagodzą przebieg choroby. 

W łagodnym przebiegu ospy leczenie zwykle polega na podawaniu leków przeciwgorączkowych i łagodzących świąd. Preparaty osuszające mogą prowadzić do dodatkowych nadkażeń, dlatego należy rozważyć ich ewentualne zastosowanie. W czasie ospy zaleca się codzienne kąpiele. 

W przypadku cięższego przebiegu choroby należy stosować acyklowir – substancję przeciwwirusową przepisywaną przez lekarza na receptę. U chorych, u których występują powikłania, wymagana jest specjalistyczna opieka i hospitalizacja. 

Wyleczenie z reguły następuje samoistnie. Wirus nie ulega całkowitej eliminacji z organizmu – pozostaje w stanie uśpienia i może zostać reaktywowany po wielu latach (jako półpasiec). 

Ospa – szczepienie

W celu zapobieżenia zakażenia ospą wietrzną istnieje możliwość zaszczepienia się. W Polsce szczepienie jest obowiązkowe dla wszystkich. Wykonanie go na ok. 3 dni przed zachorowaniem może złagodzić przebieg choroby, a nawet uchronić osobę zaszczepioną przed ewentualnym zachorowaniem.

Ospa jest chorobą, której towarzyszą nieprzyjemne dolegliwości. Po zaobserwowaniu u siebie jej objawów należy niezwłocznie udać się do lekarza. Warto pamiętać również o tym, aby w trakcie przebiegu choroby pozostać w domu, nie narażając na zachorowanie innych.

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

mgr farm.

Hanna Lengiewicz

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

mgr farm.

Marta Grabowska

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

mgr farm.

Marta Grabowska

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
26 lutego 2020 mgr Leszek Pawski
26 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
25 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
24 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
19 lutego 2020 mgr Leszek Pawski
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
11 lutego 2020 mgr Magdalena Torowska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
10 lutego 2020 Rafał Suchodolski
Zobacz więcej