698
Magda Jabłonowska Autor
Autor
mgr farm.
Magda Jabłonowska
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Interesuje się ziołolecznictwem i neurologią. Prywatnie pasjonatka motoryzacji i historii, uwielbia podróże i aktywne spędzanie wolnego czasu.

Ostropest – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Ostropest plamisty (Sylibum marianum) to ostatnio niezwykle popularne zioło. Jego naturalne stanowiska znajdziemy w krajach o śródziemnomorskim klimacie oraz w niektórych rejonach Azji takich jak Pakistan czy Indie. W Polsce to roślina typowo uprawna o bardzo charakterystycznych białych plamach na liściach. Surowcem zielarskim są owoce ostropestu. Jakie są jego właściwości i zastosowanie?

Ostropest plamisty (Sylibum marianum) to ostatnio niezwykle popularne zioło. Jego naturalne stanowiska znajdziemy w krajach o śródziemnomorskim klimacie oraz w niektórych rejonach Azji takich jak Pakistan czy Indie. W Polsce to roślina typowo uprawna o bardzo charakterystycznych białych plamach na liściach. Surowcem zielarskim są owoce ostropestu. Jakie są jego właściwości i zastosowanie?

Co sprawia, że ostropest działa?

Swoje dobroczynne właściwości roślina zawdzięcza obecności kompleksu flawonolignanów określanych jako sylimaryna. Ostropest zawiera:

  • olejek eteryczny,
  • związki goryczowe,
  • olej,
  • sterole,
  • witaminę E,
  • cukry,
  • aminy – histaminę i tyraminę.

Sposób użycia ostropestu nie ogranicza się zatem do jednej metody – może być on stosowany na wiele różnych sposobów.

Ostropest – właściwości

Najistotniejszym działaniem farmakologicznym ostropestu jest jego korzystny wpływ na wątrobę. Wspomaga regenerację komórek oraz zapobiega odkładaniu się w nich kolagenu, tym samym hamując zmiany martwicze. Ponadto chroni wątrobę przed działaniem czynników toksycznych poprzez uszczelnianie błon komórkowych i hamowanie wnikania toksyn do środka. Dodatkowo działa delikatnie żółciopędnie.  Warto przeprowadzić taką kurację (ostropest plamisty mielony to jej najczęściej spotykana postać) po długotrwałej antybiotykoterapii, zatruciu alkoholem czy grzybami lub po zapaleniu wątroby. To działanie zawdzięczamy właśnie obecności sylimaryny.

Przeczytaj również:
Jak zregenerować wątrobę?

Ostropest plamisty – działanie

Oprócz tego ostropest wpływa regulująco na proces trawienia, zwiększa wydzielanie soków trawiennych i poprawia apetyt. Tę aktywność możemy przypisać zarówno sylimarynie, jak i związkom goryczkowym, które stymulują układ pokarmowy. Dawkowanie będzie zależało od wielu indywidualnych czynników, dlatego w celu osiągnięcia powyższych efektów powinniśmy skonsultować je ze specjalistą.

Ostropest plamisty – zastosowanie

Owoc ostropestu działa również przeciwutleniająco, przeciwzapalnie oraz zmniejsza syntezę cholesterolu i utlenianie lipidów, co ma duże znaczenie w zapobieganiu powstawania zmian miażdżycowych. Badania wykazują, że przyjmowanie sylimaryny zwiększa też zdolność regeneracji nerek i zapobiega rozpadowi czerwonych krwinek. Jeden ze związków wyizolowanych z tej rośliny – taksyfolina prawdopodobnie ma korzystny wpływ na leczenie osteoporozy.

Ostropest plamisty – sposób użycia

Owoc ostropestu jest surowcem oleistym. Otrzymany z niego olej nie tylko nawilża skórę, ale też przyspiesza jej regenerację. Dodatkowo kosmetyki zawierające wyciągi z ostropestu będą wzmacniały skórę, spowalniały procesy jej starzenia oraz rozjaśniały przebarwienia. Ponadto będą chroniły przed promieniowaniem UV, zatem świetnie sprawdzą się do stosowania na dzień. Działanie prozdrowotne skutecznie przyczyniło się do wzrostu popularności, jaką cieszy się dziś ostropest plamisty. Jak stosować go w praktyce? Istnieją różne możliwości, bowiem ostropest plamisty posiada wiele cennych właściwości.

Ostropest plamisty – dawkowanie

W aptekach możemy kupić bardzo wiele preparatów z wyciągiem z sylimaryny bądź całe lub zmielone nasiona ostropestu. Warto pamiętać, że jeśli chcemy uzyskać efekt ochronny dla komórek wątroby, to kuracja musi trwać minimum 3 miesiące, chociaż pierwsze efekty zauważymy na pewno nieco wcześniej. Przeciętna dawka w jednej tabletce to 70 mg sylimaryny. Według WHO (Światowa Organizacja Zdrowia), aby uzyskać optymalne wyniki terapii, powinniśmy przyjmować od 200 do 400 mg sylimaryny dziennie w 2-3 dawkach, co odpowiada mniej więcej 12-15 gramom surowca.

Jak stosować ostropest plamisty?

Roślinę możemy spotkać najczęściej w dwóch postaciach – wyróżniamy ostropest plamisty mielony oraz jego owoce. Z całych owoców, ze względu na wygląd pospolicie nazywanych nasionami, możemy przygotować macerat z ostropestu, zalewając surowiec zimną lub letnią wodą i pozostawiając go na kilkanaście godzin najlepiej w ciemnym miejscu. Powstanie wówczas śluzowaty, gęsty produkt, podobny do tego otrzymanego z nasion lnu, który możemy przyjmować doustnie. Poza działaniem wymienionym wcześniej śluz będzie działał powlekająco na układ pokarmowy, co może pomóc przy chorobie wrzodowej czy nadkwasocie. Właściwości tego owocu są bardzo cenne i warto uwzględnić go w swojej diecie. Warto pamiętać, aby w taki sposób przyjmować ostropest maksymalnie trzy tygodnie – nadmierne powleczenie śluzem może upośledzać wchłanianie związków odżywczych ze światła przewodu pokarmowego do krwi. Poza tym taki „kleik” możemy stosować na skórę jako maseczkę. Sprawdzi się zwłaszcza przy suchej skórze. Z mielonych owoców (najlepiej świeżo zmielonych, na przykład w młynku do kawy) możemy przygotować napar z ostropestu bądź nalewkę z ostropestu, ewentualnie mogą one stanowić dodatek do kanapek, sałatek bądź sosów.

Ostropest – przeciwwskazania

Generalnie surowiec nie ma działań niepożądanych w dawkach terapeutycznych. Jednakże kobiety w okresie ciąży i karmienia piersią powinny skonsultować z lekarzem taką suplementację ze względu na brak badań na ten temat. Nie zaleca się również podawania dzieciom poniżej 12. roku życia leków i suplementów zawierających ostropest plamisty. Dawkowanie nawet w najmniejszych ilościach powinno zostać poprzedzone konsultacją lekarską. Produkt ten może hamować aktywność pewnych enzymów, zatem pacjenci przyjmujący metronidazol lub indinavir powinni zaprzestać suplementacji na czas terapii lub przynajmniej robić 2-3 godziny przerwy między przyjęciem leku i suplementu.

Ostropest – ciekawostka

Nazwa gatunkowa Sylibum marianum związana jest z pewną legendą. Niegdyś wierzono, że podczas karmienia kropla mleka Matki Boskiej upadła na liść ostropestu i stąd roślina zyskała te charakterystyczne białe plamy. Przez wiele, wiele lat uważano przez to ostropest za roślinę niemal świętą.

Przeczytaj również:
Niezwykłe właściwości żurawiny

Źródła:

  • Palomino OM, Gouveia NM, Ramos S, Martín MA, Goya L. Protective effect of silybum marianum and silibinin on endothelial cells submitted to high glucose concentration. Planta Med [Internet]. 2017;83(1-2):97-103.
  • Zaulet M, Kevorkian SEM, Dinescu S, Cotoraci C, Suciu M, Herman H, Buburuzan L, Badulescu L, Ardelean A, Hermenean A. Protective effects of silymarin against bisphenol A-induced hepatotoxicity in mouse liver. Exp Ther Med [Internet]. 2017;13(3):821-8.
  • Bahmani M, Shirzad H, Rafieian S, Raifieian-Kopaei M. Silybum marianum: Beyond Hepatoprotection. Journal of Evidence-Based Complementary & Alternative Medicine [Internet]. 2015; 20(4): 292-301.
  • Sprouse A.A, van Breemen R.B. Pharmacokinetic Interactions between Drugs and Botanical Dietary Supplements. Drug Metabolism and Disposition [Internet]. 2016; 44 (2): 162-171.
  • http://www.flowersinisrael.com/Silybummarianum_page.htm.
  • Lamer-Zarawska E. i współ., Fitoterapia i leki roślinne, 2012.
Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. JJ pisze:

    Pani Magdo, czy nasiona otropestu mozna rowniez jesc?

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Nasiona ostropestu plamistego można również jeść, jednak należy je dobrze rozgryźć. Nie jest to bardzo popularne, gdyż ten surowiec ma bardzo specyficzny smak, który przeszkadza wielu osobom. Efekt działania przy takim stosowaniu może też pojawić się trochę później.

  2. Edward pisze:

    mam pytanie. zamówiłem ostropest plamisty a dostałem ostropest nasiona. Czy to jest to samo

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Nasiona ostropestu i ostropest plamisty to to samo. Dokładniej mówiąc, nasiona uzyskuje się z ostropestu plamistego. W nich właśnie znajdują się substancje czynne i są one używane jako surowiec do ich pozyskiwania.

  3. Anna pisze:

    Ile Ostropestu plamistego 80 mg można brać najwięcej ? czy tylko 1 tabl dziennie czy bierze się rano czy nie ma znaczenia ?

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Dziennie można przyjąć od 200 do 400 mg sylimaryny, więc jeśli w jednej tabletce jest 80 mg sylimaryny (dokładnie sprawdzić) to można wziąć do 5 tabletek na dobę. Surowiec jest olejowy, wiec lepiej po posiłku, najlepiej nie bezpośrednio przed snem.

  4. Paweł pisze:

    Dzień dobry. Jestem 6 lat po resekcji woreczka żółciowego. Czy mogę stosować ostropest?

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Nie znalazłam żadnych przeciwwskazań do stosowania ostropestu po resekcji woreczka żółciowego. Jeśli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości proszę skonsultować z lekarzem prowadzącym.

  5. Ada pisze:

    A warto łączyć ostropest z jakimiś innymi składnikami dla lepszego efektu? Czytałam trochę o połączeniu ostropest + babka płesznik i zastanawiam się czy w moim wypadku nie miałoby to większego sensu niż sam „goły” ostropest. Jestem osobą raczej młodą, od 2 miesięcy na kuracji izotekiem.

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      A jaki efekt chce Pani uzyskać? Jeśli chodzi o wspomożenie naszej wątroby to można byłoby połączyć z przyjmowaniem karczocha. Nie specjalnie widzę zasadność łączenia ostropestu z babką płesznik w odniesieniu do działania ochronnego na wątrobę.

  6. Jadwiga pisze:

    kupiłam ostropest mielony. słyszałam, ze można go przyjmować na surowo popijając woda. ile go brać jednorazowo?

  7. Kamila pisze:

    Czy to prawda że ostropest ma dobre działanie na woreczek żółciowy a dokładniej dla osób u których w woreczku wykryto kamienie.

  8. Edward. pisze:

    Witam.
    Ostropestu plamistego zjadłem już kilka kilogramów. Kupuję świeży od dostawcy do zakładu farmaceutycznego, mielę w młynku do kawy raz na tydzień, żeby był świeżo mielony.
    Ja stosowałem ostropest przy leczeniu porfirii skórnej.

  9. Marcin pisze:

    Biorę leki na niedoczynność tarczycy oprócz tego jestem po nefrektomii mogę pić wywar z ostropestu

  10. Alicja pisze:

    Witam Panią ! Kupiłam ziarna ostropestu i na opakowaniu w sposobie stosowania napisano,że należy przyjmować na czczo 2 łyżeczki w 1/4 szklanki przegotowanej wody ( zmielonego ) Czy to dobry sposób? Dziękuję za odpowiedź.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Jeśli producent lub podmiot odpowiedzialny rekomenduje taki sposób przyjmowania ostropestu to warto przestrzegać wskazanych zaleceń.

  11. jowita pisze:

    ja piję wywar z ostropestu, czarnuszki i babki płesznik i bardzo dobrze działa na moją wątrobę

    1. Ewunia pisze:

      potwierdzam też takie ziola przyjmuje (miele i popijam wodą) i swietnie działaja

    2. natalie pisze:

      a gdzie takie ziola dostac mozna??

    3. Jowita pisze:

      @natalie, ja kupuje na internecie, z tym że gotową mieszankę na wątrobę, bo niestety nie umiem w zioła się bawić, więc tak wygodniej.

  12. Arkadio pisze:

    Czy na stłuszczenie wątroby i podwyższony poziom alt picie expresówki herbaty z ostropestu plamistego pomoże

    1. mgr farm. Magdalena Fuszara pisze:

      Dzień dobry,
      przy stłuszczeniu i podwyższonym poziomie enzymów wątrobowych herbatka z ostropestu może mieć działanie wspomagające, ale nie zastąpi leczenia i odpowiedniej diety.

  13. Dorota pisze:

    Dzien dobry, czy w wyniku przyjmowania ostropestu plamistego w postaci tabletek, można mieć biegunki?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Tak, podczas przyjmowania preparatu z ostropestem może pojawić się łagodne działanie przeczyszczające bądź inne także łagodne i tymczasowe dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

  14. Andrzej pisze:

    Czy mogę przyjmować ostropest jeśli mam usunięty pęcherzyk żółciowy i żółć dostaje mi się do żołądka?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      W przypadku zarzucania żółci do żołądka, co ma miejsce u niektórych pacjentów po resekcji pęcherzyka żółciowego, konieczne jest stosowanie leków, które są dostępne wyłącznie na receptę. W tym celu należy skontaktować się ze swoim lekarzem, który wdroży odpowiednią terapię.

  15. Zofia pisze:

    Dzień dobry, czy bez woreczka żółciowego ( nie mam go od 10 lat ) można używać ostropest plamisty ? Dziękuję za odpowiedź.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Nie znaleźliśmy żadnych przeciwwskazań do stosowania ostropestu po usunięciu woreczka żółciowego. Jeśli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, prosimy o kontakt z lekarzem prowadzącym.

  16. Ela pisze:

    Czy ostropest mielony odtłuszczony zawiera silimaryne w tej ilości co nieodtluszczony ?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Zawartość sylimaryny w nasionach ostropestu zależy w głównej mierze od pochodzenia uprawy i waha się w granicach 1,5-3%. Kompleks związków chemicznych składających się na sylimarynę rozpuszcza się w tłuszczach, można się więc spodziewać, że preparat odtłuszczony będzie charakteryzował się mniejszą jej zawartością. W związku z powyższym sensowne wydaje się spożywanie zmielonych nasion bezpośrednio jako dodatek do żywności niż naparów, w których zawartość sylimaryny będzie z pewnością niższa.

  17. Małgorzata pisze:

    Witam, czy 11 letniemu dziecku po kuracji antybiotykowej i stosowaniu środków przeciwgorączkowych można podać w celu regeneracji wątroby wyciąg z ostropestu plamistego i w jakiej dawce?

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Większość preparatów zawierających wyciąg z ostropestu plamistego, zarówno leków, jak i suplementów diety, jest przeznaczona dla dzieci powyżej 12 roku życia. Dzienna dawka wyciągu z ostropestu powinna zawierać 200 mg sylimaryny.

Czytaj także
18 marca 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
19 listopada 2019 mgr farm. Monika Cichocka
19 listopada 2019 mgr farm. Monika Cichocka
02 października 2019 mgr farm. Aneta Sara Lis
22 sierpnia 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
20 sierpnia 2019 mgr farm. Monika Cichocka
24 lipca 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
03 lipca 2019 mgr farm. Bartosz Raszkiewicz
24 czerwca 2019 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
14 czerwca 2019 Jakub Kurek
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)