685
03 sierpnia 2018
Magda Jabłonowska Autor
Autor
mgr farm.
Magda Jabłonowska
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Interesuje się ziołolecznictwem i neurologią. Prywatnie pasjonatka motoryzacji i historii, uwielbia podróże i aktywne spędzanie wolnego czasu.

Ostropest – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Ostropest plamisty (Sylibum marianum) to ostatnio niezwykle popularne zioło. Jego naturalne stanowiska znajdziemy w krajach o śródziemnomorskim klimacie oraz w niektórych rejonach Azji takich jak Pakistan czy Indie. W Polsce to roślina typowo uprawna o bardzo charakterystycznych białych plamach na liściach. Surowcem zielarskim są owoce ostropestu. Jakie są jego właściwości i zastosowanie?

Ostropest plamisty (Sylibum marianum) to ostatnio niezwykle popularne zioło. Jego naturalne stanowiska znajdziemy w krajach o śródziemnomorskim klimacie oraz w niektórych rejonach Azji takich jak Pakistan czy Indie. W Polsce to roślina typowo uprawna o bardzo charakterystycznych białych plamach na liściach. Surowcem zielarskim są owoce ostropestu. Jakie są jego właściwości i zastosowanie?

Co sprawia, że ostropest działa?

Swoje dobroczynne właściwości roślina zawdzięcza obecności kompleksu flawonolignanów określanych jako sylimaryna. Ostropest zawiera:

  • olejek eteryczny,
  • związki goryczowe,
  • olej,
  • sterole,
  • witamina E,
  • cukry,
  • aminy – histamina i tyramina.

Sposób użycia ostropestu nie ogranicza się zatem  do jednej metody – może być on stosowany na wiele różnych sposobów.

Właściwości ostropestu

Ostropest – właściwości

Najistotniejszym działaniem farmakologicznym ostropestu jest jego korzystny wpływ na wątrobę. Wspomaga regenerację komórek oraz zapobiega odkładaniu się w nich kolagenu, tym samym hamując zmiany martwicze. Ponadto, chroni wątrobę przed działaniem czynników toksycznych poprzez uszczelnianie błon komórkowych i hamowaniem wnikania toksyn do środka. Dodatkowo działa delikatnie żółciopędnie.  Warto przeprowadzić taką kurację (ostropest plamisty mielony to jej najczęściej spotykana postać) po długotrwałej antybiotykoterapii, zatruciu alkoholem czy grzybami lub po zapaleniu wątroby. To działanie zawdzięczamy właśnie obecności sylimaryny.

Ostropest plamisty – działanie

Oprócz tego ostropest wpływa regulująco na proces trawienia, zwiększa wydzielanie soków trawiennych i poprawia apetyt. Tą aktywność możemy przypisać zarówno sylimarynie, jak i związkom goryczkowym, które stymulują układ pokarmowy, które zawiera w sobie ostropest plamisty. Dawkowanie będzie zależało od wielu indywidualnych czynników, dlatego w celu osiągnięcia powyższych efektów powinniśmy skonsultować je ze specjalistą.

Ostropest plamisty – zastosowanie

Owoc ostropestu działa również przeciwutleniająco, przeciwzapalnie oraz zmniejsza syntezę cholesterolu i utlenianie lipidów, co ma duże znaczenie w zapobieganiu powstawania zmian miażdżycowych. Badania wykazują, że przyjmowanie sylimaryny zwiększa też zdolność regeneracji nerek i zapobiega rozpadowi czerwonych krwinek. Jeden ze związków wyizolowanych z tej rośliny- taksyfolina – prawdopodobnie ma korzystny wpływ na leczenie osteoporozy.

Ostropest plamisty – sposób użycia

Owoc ostropestu jest surowcem oleistym. Otrzymany z niego olej nie tylko nawilża skórę, ale też przyspiesza jej regenerację. Dodatkowo, kosmetyki zawierające wyciągi z ostropestu będą wzmacniały skórę, spowalniały procesy jej starzenia oraz rozjaśniały przebarwienia. Ponadto będą chroniły przed promieniowaniem UV, zatem świetnie sprawdzą się do stosowania na dzień. Działanie prozdrowotne skutecznie przyczyniło się do wzrostu popularności, jaką cieszy się dziś ostropest plamisty. Jak stosować go w praktyce? Istnieją różne możliwości, bowiem ostropest plamisty posiada wiele cennych właściwości.

Ostropest plamisty – dawkowanie

W aptekach możemy kupić bardzo wiele preparatów z wyciągiem z sylimaryny bądź całe lub zmielone nasiona ostropestu. Warto pamiętać, że jeśli chcemy uzyskać efekt ochronny dla komórek wątroby to kuracja musi trwać minimum 3 miesiące, chociaż pierwsze efekty zauważymy na pewno nieco wcześniej. Przeciętna dawka w jednej tabletce to 70 mg sylimaryny, natomiast według WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) aby uzyskać optymalne wyniki terapii powinniśmy przyjmować od 200 do 400 mg sylimaryny dziennie w 2-3 dawkach, co odpowiada mniej więcej 12-15 gramom surowca.

Jak stosować ostropest plamisty?

Roślinę możemy spotkać najczęściej w dwóch postaciach – wyróżniamy ostropest plamisty mielony oraz jego owoce. Z całych owoców, ze względu na wygląd pospolicie nazywanych nasionami, możemy przygotować macerat, poprzez zalanie surowca zimną lub letnią wodą i pozostawienie na kilkanaście godzin najlepiej w ciemnym miejscu. Powstanie wówczas śluzowaty, gęsty produkt, podobny do tego otrzymanego z nasion lnu, który możemy przyjmować doustnie. Poza działaniem wymienionym wcześniej, śluz będzie działał powlekająco na układ pokarmowy, co może pomóc przy chorobie wrzodowej czy nadkwasocie, na które w znacznym stopniu pomaga ostropest. Właściwości tego owocu są niezwykle cenne i warto uwzględnić go w swojej diecie.. Warto pamiętać, aby w taki sposób przyjmować ostropest maksymalnie trzy tygodnie – nadmierne powleczenie śluzem może upośledzać wchłanianie związków odżywczych ze światła przewodu pokarmowego do krwi. Poza tym, taki „kleik” możemy stosować na skórę jako maseczkę. Sprawdzi się zwłaszcza przy suchej skórze. Z mielonych owoców (najlepiej świeżo zmielonych, na przykład w młynku do kawy) możemy przygotować napar bądź nalewkę, ewentualnie mogą stanowić dodatek do kanapek, sałatek bądź sosów.

Przeciwwskazania

Generalnie surowiec nie ma działań niepożądanych w dawkach terapeutycznych. Jednakże kobiety w okresie ciąży i karmienia piersią powinny skonsultować z lekarzem taką suplementację ze względu na brak badań na ten temat. Nie zaleca się również podawania dzieciom poniżej 12. roku życia leków i suplementów zawierających ostropest plamisty. Dawkowanie nawet w najmniejszych ilościach powinno zostać poprzedzone konsultacją lekarską. Produkt ten może hamować aktywność pewnych enzymów, zatem pacjenci przyjmujący metronidazol lub indinavir powinni zaprzestać suplementacji na czas terapii lub przynajmniej robić 2-3 godziny przerwy między przyjęciem leku i suplementu.

Ciekawostka

Nazwa gatunkowa Sylibum marianum związana jest z pewną legendą. Wierzono kiedyś, że podczas karmienia kropla mleka Matki Boskiej upadła na liść ostropestu i stąd roślina zyskała te charakterystyczne białe plamy. Przez wiele, wiele lat uważano przez to ostropest za roślinę niemal świętą.

Przeczytaj również: Niezwykłe właściwości żurawiny

Źródła:

  • Palomino OM, Gouveia NM, Ramos S, Martín MA, Goya L. Protective effect of silybum marianum and silibinin on endothelial cells submitted to high glucose concentration. Planta Med [Internet]. 2017;83(1-2):97-103.
  • Zaulet M, Kevorkian SEM, Dinescu S, Cotoraci C, Suciu M, Herman H, Buburuzan L, Badulescu L, Ardelean A, Hermenean A. Protective effects of silymarin against bisphenol A-induced hepatotoxicity in mouse liver. Exp Ther Med [Internet]. 2017;13(3):821-8.
  • Bahmani M, Shirzad H, Rafieian S, Raifieian-Kopaei M. Silybum marianum: Beyond Hepatoprotection. Journal of Evidence-Based Complementary & Alternative Medicine [Internet]. 2015; 20(4): 292-301.
  • Sprouse A.A, van Breemen R.B. Pharmacokinetic Interactions between Drugs and Botanical Dietary Supplements. Drug Metabolism and Disposition [Internet]. 2016; 44 (2): 162-171.
  • http://www.flowersinisrael.com/Silybummarianum_page.htm.
  • Lamer-Zarawska E. i współ., Fitoterapia i leki roślinne, 2012.
Mirka Karendys Autor

Mirka Karendys

mgr farm.

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece. Więcej na temat e-recepty przeczyta…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jaka jest norma CRP we krwi?

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

Hanna Lengiewicz

mgr farm.

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Preparat standaryzowany - co to znaczy?

Surowce roślinne charakteryzują się zmiennym składem chemicznym zależnym od warunków ekologicznych uprawy. Stanowi to ogromny problem dla gałęzi przemysłu, które…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. JJ pisze:

    Pani Magdo, czy nasiona otropestu mozna rowniez jesc?

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Nasiona ostropestu plamistego można również jeść, jednak należy je dobrze rozgryźć. Nie jest to bardzo popularne, gdyż ten surowiec ma bardzo specyficzny smak, który przeszkadza wielu osobom. Efekt działania przy takim stosowaniu może też pojawić się trochę później.

  2. Edward pisze:

    mam pytanie. zamówiłem ostropest plamisty a dostałem ostropest nasiona. Czy to jest to samo

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Nasiona ostropestu i ostropest plamisty to to samo. Dokładniej mówiąc, nasiona uzyskuje się z ostropestu plamistego. W nich właśnie znajdują się substancje czynne i są one używane jako surowiec do ich pozyskiwania.

  3. Anna pisze:

    Ile Ostropestu plamistego 80 mg można brać najwięcej ? czy tylko 1 tabl dziennie czy bierze się rano czy nie ma znaczenia ?

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Dziennie można przyjąć od 200 do 400 mg sylimaryny, więc jeśli w jednej tabletce jest 80 mg sylimaryny (dokładnie sprawdzić) to można wziąć do 5 tabletek na dobę. Surowiec jest olejowy, wiec lepiej po posiłku, najlepiej nie bezpośrednio przed snem.

  4. Paweł pisze:

    Dzień dobry. Jestem 6 lat po resekcji woreczka żółciowego. Czy mogę stosować ostropest?

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      Nie znalazłam żadnych przeciwwskazań do stosowania ostropestu po resekcji woreczka żółciowego. Jeśli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości proszę skonsultować z lekarzem prowadzącym.

  5. Ada pisze:

    A warto łączyć ostropest z jakimiś innymi składnikami dla lepszego efektu? Czytałam trochę o połączeniu ostropest + babka płesznik i zastanawiam się czy w moim wypadku nie miałoby to większego sensu niż sam „goły” ostropest. Jestem osobą raczej młodą, od 2 miesięcy na kuracji izotekiem.

    1. mgr farm. Magda Jabłonowska pisze:

      A jaki efekt chce Pani uzyskać? Jeśli chodzi o wspomożenie naszej wątroby to można byłoby połączyć z przyjmowaniem karczocha. Nie specjalnie widzę zasadność łączenia ostropestu z babką płesznik w odniesieniu do działania ochronnego na wątrobę.

  6. Jadwiga pisze:

    kupiłam ostropest mielony. słyszałam, ze można go przyjmować na surowo popijając woda. ile go brać jednorazowo?

  7. Kamila pisze:

    Czy to prawda że ostropest ma dobre działanie na woreczek żółciowy a dokładniej dla osób u których w woreczku wykryto kamienie.

  8. Marcin pisze:

    Biorę leki na niedoczynność tarczycy oprócz tego jestem po nefrektomii mogę pić wywar z ostropestu

  9. Alicja pisze:

    Witam Panią ! Kupiłam ziarna ostropestu i na opakowaniu w sposobie stosowania napisano,że należy przyjmować na czczo 2 łyżeczki w 1/4 szklanki przegotowanej wody ( zmielonego ) Czy to dobry sposób? Dziękuję za odpowiedź.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Jeśli producent lub podmiot odpowiedzialny rekomenduje taki sposób przyjmowania ostropestu to warto przestrzegać wskazanych zaleceń.

  10. jowita pisze:

    ja piję wywar z ostropestu, czarnuszki i babki płesznik i bardzo dobrze działa na moją wątrobę

    1. Ewunia pisze:

      potwierdzam też takie ziola przyjmuje (miele i popijam wodą) i swietnie działaja

    2. natalie pisze:

      a gdzie takie ziola dostac mozna??

    3. Jowita pisze:

      @natalie, ja kupuje na internecie, z tym że gotową mieszankę na wątrobę, bo niestety nie umiem w zioła się bawić, więc tak wygodniej.

  11. Arkadio pisze:

    Czy na stłuszczenie wątroby i podwyższony poziom alt picie expresówki herbaty z ostropestu plamistego pomoże

    1. mgr farm. Magdalena Fuszara pisze:

      Dzień dobry,
      przy stłuszczeniu i podwyższonym poziomie enzymów wątrobowych herbatka z ostropestu może mieć działanie wspomagające, ale nie zastąpi leczenia i odpowiedniej diety.

  12. Dorota pisze:

    Dzien dobry, czy w wyniku przyjmowania ostropestu plamistego w postaci tabletek, można mieć biegunki?

    1. mgr farm. Magdalena Fuszara pisze:

      Dzień dobry Pani Doroto,

      sam ostropest raczej nie powoduje biegunek. Jeżeli stosuje Pani kilka tabletek dziennie – może to kwestia składników dodatkowych? Po jednej tabletce też nie byłoby takiego efektu.

Czytaj także
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
11 lutego 2020 mgr Magdalena Torowska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
10 lutego 2020 Rafał Suchodolski
07 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
06 lutego 2020 mgr Izabela Skowrońska
04 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
04 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej