1
13 marca 2020
Marta Grabowska Autor
Autor
mgr farm.
Marta Grabowska
Absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, od niedawna związana z Apteką Gemini. Uwielbia aktywność fizyczną! Biegaczka pełna pasji do fotografowania. W wolnym czasie chętnie czyta fantastykę oraz sci-fi.

Podwyższona prolaktyna – czy świadczy o chorobie?

Wysoki poziom prolaktyny może wskazywać na hiperprolaktynemię. Charakteryzuje się ona nadmiarem prolaktyny (PRL) we krwi. Objawami tego stanu u kobiet są m.in. zaburzenia miesiączkowania i niepłodność, natomiast u mężczyzn – obniżone libido i zmniejszenie gęstości włosów.

Wysoki poziom prolaktyny może wskazywać na hiperprolaktynemię. Charakteryzuje się ona nadmiarem prolaktyny (PRL) we krwi. Objawami tego stanu u kobiet są m.in. zaburzenia miesiączkowania i niepłodność, natomiast u mężczyzn – obniżone libido i zmniejszenie gęstości włosów.

Czym jest hiperprolaktynemia i jakie są jej przyczyny? 

Hiperprolaktynemia to stan chorobowy, który charakteryzuje się nadmiarem prolaktyny (PRL) we krwi. U kobiet jest to poziom powyżej 20 ng/ml, a u mężczyzn powyżej 15 ng/ml. Może występować okresowo, np. w trakcie ciąży i laktacji, krótkotrwałe wzrosty stężenia obserwuje się także w trakcie: 

  • sytuacji stresowej,  
  • snu,  
  • wysiłku fizycznego,  
  • hipoglikemii,  
  • orgazmu.  

Przyjmowanie niektórych leków także powoduje wzrost wydzielania prolaktyny. Są to między innymi: 

  • agoniści receptora dopaminowego,  
  • antagoniści receptora histaminowego,  
  • opioidy,  
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne,  
  • inhibitory MAO,  
  • SSRI.   

Patologiczna hiperprolaktynemia może być wywołana stanami chorobowymi ośrodkowego układu nerwowego. Najczęstszą przyczyną jest występowanie guzów w okolicy podwzgórzowo-przysadkowej lub guzów przysadki, np. prolactimona, który wydziela hormon PRL oraz guzy mieszane, które mogą wydzielać także inne hormony. Guzy przysadki dzieli się pod względem wielkości na mikrogruczolaki (poniżej 10 mm) i makrogruczolaki (powyżej 10 mm). Obecność zmiany wykrywa się dzięki badaniu tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego z kontrastem. Wysoka prolaktyna (powyżej 200 ng/ml) zwykle wskazuje na większą zmianę.

Hiperprolaktynemia

Podwyższona prolaktyna – objawy 

Podwyższony poziom prolaktyny może się różnie objawiać, w zależności od płci: 

Kobiety: 

  • zaburzenia miesiączkowania (rzadko występujące miesiączki, brak krwawień, bardzo niewielkie krwawienia), 
  • niepłodność, 
  • łojotok, hirsutyzm, 
  • dyspaurenia (ból w trakcie stosunku płciowego). 

Mężczyźni: 

  • obniżone libido, 
  • zmniejszenie objętości ejakulatu, 
  • hipotrofia jąder, 
  • zmniejszenie gęstości włosów. 

Obie płcie: 

  • mlekotok, 
  • ginekomastia, 
  • osteopenia/osteoporoza, 
  • przyrost masy ciała, odkładanie się tkanki tłuszczowej w okolicach brzucha, 
  • niestabilność emocjonalna, depresja, zmęczenie, drażliwość, 
  • bóle głowy, 
  • zmniejszenie ostrości wzroku, ubytki w polu widzenia, 
  • w przypadku wydzielania przez guz innych hormonów – akromegalia, nadczynność tarczycy, zespół Cushinga. Łysienie

 

Wysoka prolaktyna – kto jest narażony? 

Hiperprolaktynemię częściej rozpoznaje się u kobiet, jednak choroba występuje równie często u obu płci. Kobiety szybciej dostrzegają objawy, konsultując je z lekarzem prowadzącym czy ginekologiem. Wysoka prolaktyna u mężczyzn może zostać nierozpoznana, ponieważ uznają oni objawy za wstydliwe i nie przywiązują do nich większej wagi. Objawami budzącymi niepokój są mlekotok i ginekomastia, które występują u 15-30% chorych.  

Jak obniżyć prolaktynę? 

W celu obniżenia poziomu prolaktyny stosuje się leczenie farmakologiczne. Jeżeli nie przynosi ono rezultatów, wówczas włączone zostaje leczenie chirurgiczne.  

Leczenie farmakologiczne 

Hiperprolaktynemię leczy się, podając leki z grupy agonistów receptorów D2, które wpływają na wzrost produkcji dopaminy w organizmie – hamuje ona wytwarzanie prolaktyny i zmniejsza wielkość guzów przysadki mózgowej. Lekami z tej grupy są: 

  • bromokryptyna – zwykle stosowana w dawce 2,5-20 mg na dobę. Pozytywne efekty widać po pierwszych kilku dniach stosowania leku, ale pełny efekt osiąga się po kilku miesiącach zażywania. Powoduje zmniejszenie guza i przywraca prawidłowe funkcjonowanie gonad;  
  • kabergolina – stosowana w dawkach 0,25-2 mg na tydzień. Wykazuje mniej działań niepożądanych w porównaniu z bromokryptyną. Lek stosuje się raz na tydzień; 
  • chinagolid– stosowany w dawce 75-300 mikrogramów na dobę.  

Terapia tymi lekami wykazuje bardzo wysoką skuteczność. Można je stosować w każdym rodzaju hiperprolaktynemii. Leczeniem farmakologicznym można doprowadzić do znacznego zmniejszenia lub całkowitego zaniku guza. Po wyrównaniu poziomu prolaktyny leki należy przyjmować w obniżonej dawce przez 2-3 lata. Lekarz może zadecydować o zaprzestaniu terapii. 

Leczenie chirurgiczne 

Gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, chory nie może przyjmować leków lub gdy lekarz prowadzący wyrazi na to zgodę, guz można usunąć chirurgicznie. Zwykle zabieg wykonuje się poprzez zatokę klinową nosa za pomocą laparoskopu. Wycięcie guza często jest kłopotliwe ze względu na jego umiejscowienie oraz wielkość. Nie operuje się dużych makrogruczolaków oraz takich guzów, które są umiejscowione w trudno dostępnym miejscu. W przypadku niecałkowitego usunięcia guza stosuje się radioterapię w połączeniu z farmakoterapią. Ten rodzaj leczenia niesie za sobą wiele konsekwencji – może prowadzić do upośledzenia funkcjonowania przysadki mózgowej.  

Po przeprowadzonym leczeniu należy kontrolować stężenie prolaktyny we krwi, przeprowadzając badanie co pół roku. Należy także co 1-3 lata wykonywać rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową, aby wykluczyć odrastanie guza.  

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Ibuprofen a zaostrzenie choroby COVID-19

Prawdopodobne jest, że niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą zaostrzać przebieg infekcji koronawirusem. Należą do nich między innymi: ibuprofen, aspiryna, ketoprofen,…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Najczęściej czytane artykuły
z kategorii Zdrowie

Ostropest – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Jak usunąć kamień nazębny domowymi sposobami?

Salmonella - przyczyny, objawy, leczenie

Olej z czarnuszki - właściwości i zastosowanie

Kwas foliowy - funkcje, źródła, skutki niedoboru i nadmiaru

Endometrioza - objawy, diagnostyka i leczenie

Jak zwiększyć ilość erytrocytów (czerwonych krwinek)?

Jak dawkować witaminę D3 u dorosłych, dzieci i niemowląt?

Zobacz więcej
Czytaj także
27 marca 2020 Rafał Suchodolski
26 marca 2020 Poradnik Gemini
26 marca 2020 Rafał Suchodolski
18 marca 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
18 marca 2020 lek. Małgorzata Czerniak
16 marca 2020 mgr farm. Marta Junowicz
15 marca 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
13 marca 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
12 marca 2020 lek. Małgorzata Czerniak
Zobacz więcej