Regiony zagrożone poparzeniem meduzą

W Polsce, poparzenie meduzą w wodach Bałtyku jest raczej niespotykane, gdyż w naszym morzu w okresie letnim możemy spotkać nieszkodliwe chełbie modre. W okresie zimowo – jesiennym możemy natrafić nad Bałtykiem na inną meduzę. Bełtwa festonowa, bo o niej mowa, potrafi znacznie dotkliwiej poparzyć człowieka, dlatego należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z nią.

Warto zaznaczyć, iż wszystkie meduzy parzą, jednak siła ich jadu może być zróżnicowana, a czasem wręcz nieodczuwalna dla człowieka.

Jeśli spędzamy urlop w krajach leżących między innymi nad Morzem Adriatyckim, Czarnym, Śródziemnym lub Oceanem Atlantyckim czy  Pacyfikiem, musimy wiedzieć, jak sobie pomóc w przypadku poparzenia. W tych obszarach są one bardzo częste, a konsekwencje poparzenia niezwykle dokuczliwe i groźne.

Poparzenie meduzą – co zrobić?

Skąd wiemy, że doszło do poparzenia meduzą? Poparzenie meduzą w regionach ich wzmożonej aktywności, wywołuje przeszywający ból, przypominający chłostanie pokrzywami lub użądlenie gromadą rozwścieczonych pszczół. Jest ono niezwykle dokuczliwe oraz może powodować silną reakcję alergiczną.

Do poparzenia dochodzi poprzez kontakt skóry człowieka z parzydełkiem meduzy.  W kontakcie z ciałem, meduza wystrzeliwuje długą “nitkę”, zakończoną małym harpunem z kilkoma milionami parzydełek. Poprzez parzydełko meduza przekazuje jad do ciała ofiary.

Jeżeli podczas wypoczynku nad wodą dojdzie do poparzenia meduzą, zgłoś się natychmiast do ratownika lub punktu pomocy medycznej. Osoby wykwalifikowane posiadają środki łagodzące pieczenie i ból oraz udzielą pomocy po poparzeniu meduzą.

Jeśli czułki meduzy wciąż są przyssane do Twojej skóry, spróbuj je usunąć .Pamiętaj! Nie usuwaj ich bezpośrednio gołą ręką. Wykorzystaj do tego pęsetę lub zawiń rękę w ręcznik lub ubranie. Dzięki temu unikniesz rozprzestrzenienia poparzenia.

Jeśli na plaży nie ma nikogo wykwalifikowanego w pierwszej pomocy,  możesz zasypać poparzone miejsce  piaskiem, a następnie opłukać je wodą morską po kilku minutach. Pamiętaj, aby nie używać słodkiej wody, gdyż może ona nasilić poparzenie i pieczenie. W łagodzeniu objawów poparzenia sprawdzi się również  4% lub 6% kwas octowy (ocet kuchenny). Można nim posmarować ranę, co uniemożliwi dalsze wnikanie toksyn do skóry.

Aby uśmierzyć ból, obniżyć gorączkę oraz opanować dreszcze,  można zastosować leki przeciwbólowe, takie jak np. acetaminofen czyli popularny paracetamol oraz ibuprofen (NLPZ) z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

-Warto również poparzone miejsce smarować kremem z hydrokortyzonem i doraźnie przyjmować leki antyhistaminowe. Jest to popularna grupa leków stosowanych w objawowej terapii chorób alergicznych, które złagodzą pieczenie. Hydrokortyzon natomiast to lek o działaniu przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym. Występuje w postaci kremu, który  zmniejsza obrzęk, łagodzi oparzenia oraz leczy zapalenie skóry. Należy go wcierać w skórę 2-3 razy dziennie .Lek hydrokortyzon przeznaczony jest dla osób dorosłych i dzieci powyżej 12. roku życia. U dzieci poniżej 12. roku życia nie należy stosować leku bez wskazania lekarza.

Czego nie robić po poparzeniu meduzą?

Jeśli dojdzie do poparzenia meduzą zabronione jest:

  • dotykanie miejsca oparzenia bezpośrednio ręką, gdyż  prowadzi to do rozprowadzenia jadu po całej powierzchni ciała,
  • wykonywanie gwałtownych ruchów, w ten sposób jad rozprowadza się po organizmie,
  • przemywanie rany słodką wodą, spirytusem czy chłodzenie lodem, uaktywnia to parzydełka i powoduje nasilenie poparzenia oraz zatrucia organizmu
  • polewanie moczem miejsca poparzonego, gdyż może on nasilić pieczenie zranionego miejsca oraz zwiększyć toksyczność jadu.

UWAGA! Po ostrym poparzeniu meduzą mogą pojawić się dodatkowe i niebezpieczne dolegliwości!

Jeśli doszło do wstrząsu anafilaktycznego, czyli do ostrej reakcji alergicznej lub osoba poparzona ma trudności w oddychaniu bądź wystąpiły wymioty, należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe telefonując pod numer 112 obowiązujący na terenie całej UE. Gdy osoba poparzona przestanie oddychać, należy rozpocząć akcję reanimacyjną i  kontynuować ją, aż do przybycia służb ratunkowych.

Pamiętaj! Gdy doszło do poparzenia meduzą u dziecka zawsze trzeba się udać na konsultacje do lekarza w celu uniknięcia powikłań.

Jak uniknąć poparzenia meduzą?

Osoby które podróżują do takich państw jak: Grecja, Chorwacja, Hiszpania, Tunezja, Maroko Australii powinny zachować szczególną ostrożność wchodząc do wody. Należy zwracać uwagę po czym stąpamy w wodzie oraz wypatrywać czy w pobliżu nie ma pływającej meduzy. W zachowaniu ostrożności pomocne będą środki odstraszające meduzy, które są dostępne w lokalnej aptece lub w sklepach ze sprzętem do nurkowania. Dodatkową ochronę zapewni również kombinezon (pianka do wody), polecane szczególnie osobom nurkującym oraz pływającym z maską. Gruby materiał pianki oraz fakt, że pokryje ona dużą powierzchnię ciała, czyni z niej dobry środek odstraszający i uniemożliwiający poparzenie przez meduzę. Niestety, zdarzają się poparzenia przez kombinezon, jednak są one rzadsze oraz mniej dotkliwe. Praktyczne są również plastikowe lub piankowe buty do wody, które osłonią stopy przed parzydełkami meduzy.

Bardzo często w pobliżu plaż, gdzie jest największa aktywność meduz widnieją znaki ostrzegawcze w postaci fioletowej flagi  z informacją o dużym zagrożeniu poparzeniem. Bardzo ważne, aby w takiej sytuacji nie ignorować ostrzeżeń i nie wchodzić do wody podczas zakazu.

Uwaga! Wiele gatunków meduz  może przypominać swoim wyglądem plastikową torbę dryfującą w wodzie. Nie dotykaj ich!

Pamiętaj również, aby nie dotykać meduz, które zostały wyrzucone na brzeg. Nawet jeśli meduza jest martwa, jej komórki trujące mogą nadal powodować poparzenia. Niektóre z gatunków meduz jak np. żeglarz portugalski, mają bardzo długie przezroczyste macki, których możemy przez przypadek nie zauważyć i nieświadomie dotknąć.

Niezależnie od miejsca urlopu, zadbaj o zdrowie i bezpieczeństwo przygotowując odpowiedni sprzęt ochronny. Zapoznaj się również z zasadami pierwszej pomocy, albo pomóc sobie lub bliskim w trakcie wymarzonego wypoczynku.