37
03 stycznia 2018

Próchnica zębów – jak dbać o zęby?

Próchnica jest jedną z najpopularniejszych chorób jamy ustnej. Prawie każdy w swoim życiu miał z nią do czynienia. Jakie są przyczyny powstawania próchnicy? Czy jest zaraźliwa?

Próchnica zębów to choroba bateryjna należąca do grupy chorób zakaźnych. Bardzo łatwo przenosi się pomiędzy ludźmi, jednak coraz częściej widać również przypadki zachorowań wśród zwierząt. Na szczęście można jej skutecznie zapobiegać, a gdy jest już za późno na samą profilaktykę – całkowicie wyleczyć. Próchnica jest wynikiem zaniedbań higienicznych w jamie ustnej, w tym nieprawidłowego szczotkowania zębów. Niestety statystyki są przerażające. Uważa się, że zaledwie połowa Polaków myje zęby regularnie, codziennie rano i wieczorem.

Według badań w Polsce ponad 50% ludzi dorosłych choruje na próchnicę zębów

Wśród dzieci próchnica dotyczy aż 85%. Zaawansowaną chorobę można zauważyć już u rocznych dzieci, a co drugi nastolatek z powodu próchnicy traci zęby stałe. Lekceważenie higieny jamy ustnej to w konsekwencji przewlekła próchnica zębów i poważne choroby jamy ustnej. Przyczyniają się one również do rozwoju takich chorób, jak zapalenie wsierdzia, kłębuszkowe zapalenie nerek, zaostrzenie nieswoistego zapalenia jelita, bezpłodność lub trudności z zajściem w ciążę. Bakterie wraz z toksynami przedostają się do krwiobiegu i zarażają inne narządy wewnętrzne. Dlatego bardzo ważna jest profilaktyka i odpowiednie dbanie o higienę jamy ustnej.

Czy próchnica jest zaraźliwa?

Wbrew pozorom próchnica zębów należy do chorób zakaźnych i bardzo łatwo się nią zarazić. Już noworodki są narażone na próchnicę. Jeśli rodzice sprawdzają temperaturę pokarmu, korzystając z łyżeczki lub butelki dziecka, przenoszą bakterie ze swoich ust do buzi dziecka. Warto pamiętać, aby sprawdzać jedzenie swoimi sztućcami, a mleko odlać do czystej szklanki, aby zapobiec zarażeniu niemowlaka. Do częstych praktyk wobec noworodków należy również oblizywanie smoczka w celu usunięcia zabrudzeń oraz całowanie maluszka w usta. W obu przypadkach narażamy dziecko na kontakt z bardzo poważnymi bakteriami powodującymi między innymi próchnicę i choroby jamy ustnej.

Próchnica u dzieci

Również w wieku dziecięcym, jak i dorosłym można się zarazić próchnicą. Wspólne używanie sztućców, naczyń, szczoteczki czy też płukanie zębów tym samym kubeczkiem może spowodować zarażenie. Namiętne pocałunki z ukochaną osobą, która niekoniecznie dba o higienę jamy ustnej również może mieć bardzo poważne konsekwencje zdrowotne. Dlatego należy zachować odpowiednie środki ostrożności i regularnie dbać o higienę jamy ustnej, aby uniknąć zarażenia.

Przyczyny próchnicy

genetycznesłaby kościec
niedbanie o higienęnieregularne lub niedokładne mycie zębów, niestosowanie nici dentystycznych oraz płynów do płukania ust
powstawanie płytki nazębnejprowadzące do gromadzenia się i namnażania bakterii pod płytką
jedzenie pokarmów klejącychwyciąganie dobrych plomb z zaleczonych zębów oraz gromadzenie się kolonii bakterii w przestrzeniach międzyzębowych
częste podjadaniewpływające na zwiększoną produkcję kwasów demineralizujących twardą strukturę szkliwa, co w konsekwencji prowadzi do wnikania bakterii w głąb zęba i niszczeniu zębiny
długotrwałe zaleganie jedzenia w bruzdach, dołkach i przestrzeniach międzyzębowychzalegający pokarm fermentuje pod wpływem działania enzymów bakteryjnych i prowadzi do powstawania kwasów (mlekowego i octowego)
przewlekłe stany zapalne organizmuchoroby zapalne mogą wpływać na powstawanie stanu zapalnego w jamie ustnej

Za próchnicę zębów odpowiadają przede wszystkim bakterie z  gatunku Streptococcus mutans. Powodują ją poprzez rozkład cukrów i produkcję kwasów. To właśnie ich kwas rozpuszcza mineralną strukturę szkliwa. Streptococcus tworzy kolonie na powierzchniach zębów (żółty nalot) nazywany płytką nazębną. Co ciekawe, w jamie ustnej żyje blisko 300 gatunków bakterii. Przylega ona szczelnie do zębów w postaci płytki nazębnej i jedynie dokładne szczotkowanie możne ją usunąć.

Podjadanie słodyczy powoduje próchnicę

Bardzo często między posiłkami pojadamy cukierki, ciągnące się batony, wypijamy słodzoną kawę, herbatę, dostarczając bakteriom cukrów prostych. Bakterie, rozkładając cukier, powodują powstawanie kwasów. Są one głównie organiczne (kwas octowy, mlekowy, propionowy, mrówkowy, masłowy) i znacznie obniżają naturalne pH w jamie ustnej.

Według badań już po 10 minutach od dostarczenia bakteriom cukrów pH obniża się do prawie 5. W tych warunkach dochodzi do demineralizacji, szkliwo traci wapń, wskutek czego staje się porowate. 

Porowatość szkliwa można zauważyć, jako białą, matową plamę na zębie, która może z czasem ciemnieć od barwników zawartych w pokarmie. Takie zmiany są na szczęście odwracalne, jednak musimy pozbyć się złych nawyków. W przeciwnym razie do porowatości zaczną wnikać bakterie, które spowodują silny ból zęba w konsekwencji prowadząc do jego obumierania. Obumarły ząb trzeba leczyć kanałowo, co wiążę się z ogromnymi kosztami, nieprzyjemnym bólem i antybiotykami. A wszystko po to, aby szalejący stan ropny nie zniszczył do końca kości. Takie działanie ma za zadanie zachowanie zęba w naszej jamie ustnej. Każda strata uzębienia to przyczyna przeciążania innych zębów prowadząca do ich utraty, gdyż pod wpływem zwiększonego obciążenia mogą zacząć się łamać i kruszyć. Braki w uzębieniu mogą być przyczyną zmiany kształtu twarzy oraz szybszego tworzenia się zmarszczek.

Jak leczyć próchnicę?

Jednym z podstawowych sposobów leczenia próchnicy jest remineralizacja, czyli potocznie fluoryzacja. W ten sposób leczy się tak zwaną próchnicę początkową. Dostarczamy naszemu organizmowi wszelkich minerałów, które stracił. Nie wymaga to borowania w zębach, jednak zabieg należy kilka razy powtórzyć. Leczenie próchnicy zaawansowanej to przede wszystkim plombowanie. Sprawdza się ono, gdy zębina (mniej odporna na próchnicę niż szkliwo) jest zniszczona i miękka. Należy wtedy usunąć całą zainfekowaną próchnicę tradycyjnym wiertłem, rzadziej laserem lub rozpuszczającym zmiany żelem i odbudować ją materiałem stomatologicznym potocznie zwanym plombą. Aby ustrzec się próchnicy zębów, przestrzegaj podstawowych zasad higieny jamy ustnej.

Jak dbać o higienę jamy ustnej, aby uniknąć próchnicy?

myj zęby minimum 2 razy dziennie ok. 20-30 minut po jedzeniu, szczotkując je dokładnie przez ok. 2 minuty
płucz jamę ustną specjalnym płynem po myciu zębów
nitkuj przestrzenie międzyzębowe po każdym posiłku
ogranicz ilość cukrów, jedz produkty białkowe i pamiętaj o suplementacji witaminy A, C, D, wapnia i fluoru
usuwaj kamień nazębny minimum raz do roku
odbywaj wizytę kontrolną u dentysty minimum raz do roku

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Próchnica - czy jest zaraźliwa?

Tak! Próchnica jest chorobą zakaźną wywołaną przez bakterie Streptococcus mutans, Streptococcus sobrinus i Lactobacillus acidophilus, które oprócz naszych zębów, kolonizują…

Zobacz więcej

Osad na języku oraz nieprzyjemny zapach z ust - jak temu zaradzić?

Biało-żółty osad na języku oraz nieprzyjemny zapach z ust mogą świadczyć o wielu dolegliwościach. Najczęstszą przyczyną jest nieprawidłowa higiena jamy…

Zobacz więcej

Czy dziecko może używać szczoteczki elektrycznej dla dorosłych?

Szczoteczki elektryczne dla dorosłych i dzieci różnią się od siebie głównie wielkością i długością końcówki. Szczoteczki elektryczne dla dzieci są…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Honka33 pisze:

    Poza odpowiednimi preparatami i regularnej higienie, grunt to kontrolne wizyty u dentysty. Ja stosuję się do tych zasad i nie mam żadnych problemów z zębami. A jeśli już jakiś się zdarzy, szybko zajmuje się nim moja ulubiona dentystka pani Agata.

    1. Małgorzata Peruga pisze:

      Regularne wizyty u stomatologa są bardzo ważne i pozwalają na szybkie wykrycie ewentualnych ubytków.

  2. Lena pisze:

    Ja się w 100% zgadzam, że odpowiednia higiena i trzeba co pół roku odwiedzić gabinet. Ja też co pół roku zaglądam do gabinetu stomatologicznego na czyszczenie kamienia i kontrolę i mam ładny i zdrowy uśmiech.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Postawa godna naśladowania 🙂

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)