1
25 stycznia 2021

Profilaktyka dny moczanowej

Dna moczanowa (inaczej artretyzm, podagra) należy do grupy chorób reumatycznych związanych z obecnością kryształów moczanu sodu w tkankach stawowych. Kwas moczowy stanowi krańcowy produkt przemiany puryn w organizmie, a jego nadmiar jest wydalany przez nerki. W sytuacji gdy stężenie kwasu moczowego w surowicy wzrasta do poziomu powyżej 6,8 mg/dl (granica rozpuszczalności), dochodzi do hiperurykemii, co stanowi główny czynnik ryzyka rozwoju dny.  

Dna moczanowa – co warto o niej wiedzieć? 

Choroba ta przebiega w formie ostrych napadów trwających zwykle 4-12 dni, rozpoczynających się w godzinach porannych i przebiegających pod postacią silnego bólu, obrzęku i zaczerwienienia skóry, zwykle w obrębie jednego, zajętego stawu. Stawem najczęściej atakowanym przez dnę jest staw śródstopno-paliczkowy palca pierwszego stopy (palucha) – ta postać choroby znana jest szerzej pod nazwą podagry. Z czasem jednak, gdy częstotliwość napadów wzrasta, dna przechodzi w postać przewlekłą, prowadząc do nieodwracalnych zmian w stawach.  

Przeczytaj również: 
Dna moczanowa – czynniki ryzyka, przebieg i leczenie

Dna moczanowa a hiperurykemia 

Choć hiperurykemia sama w sobie nie jest równoznaczna z wystąpieniem dny moczanowej, to jednak po zaistnieniu określonych warunków kwas moczowy krystalizuje się w tkankach. Hiperurykemia może być: 

  • pierwotna – spowodowana genetycznie uwarunkowanymi nieprawidłowościami enzymów biorących udział w przemianie puryn,  
  • wtórna – spowodowana zwiększoną podażą puryn w diecie, nadużywaniem alkoholu, nieprawidłową funkcją nerek, stosowaniem niektórych leków bądź nadmiernym wysiłkiem fizycznym. 

Epidemiologia dny moczanowej 

Zachorowalność na dnę moczanową w ostatnich latach drastycznie wzrosła. Jest to coraz bardziej powszechna jednostka chorobowa wśród mężczyzn po 40. roku życia i u kobiet w wieku postmenopauzalnym. Według szacunków liczba chorych w Polsce może sięgać od ok. 380 do 760 tys. osób, co czyni ją częstszą dolegliwością od reumatoidalnego zapalenia stawów. Pomimo dużej liczby zachorowań świadomość istnienia artretyzmu i jego objawów jest wciąż bardzo niska i sięga zaledwie 20% populacji. Obecność choroby jest blisko powiązana z zespołem metabolicznym:  

  • otyłością,  
  • cukrzycą,  
  • nadciśnieniem,  
  • chorobami sercowo-naczyniowymi (dotyczy 50% chorych). 

Jest ona również chorobą dietozależną i dlatego szczególnie ważna jest tutaj profilaktyka.  

Profilaktyka dny moczanowej 

Dieta 

Integralną częścią leczenia, jak i zapobiegania dnie jest zmiana nawyków żywieniowych. Możliwość badania stężenia kwasu moczowego w surowicy pozwoliła na powiązanie różnorodnych produktów spożywczych z hiperurykemią. 

Więcej na ten temat przeczytasz tutaj: 
Dieta w dnie moczanowej

 Aktywność fizyczna 

W przypadku współwystępowania nadwagi czy otyłości podstawą profilaktyki będzie redukcja masy ciała. Prawidłowe BMI obniża ryzyko insulinooporności i ułatwia ewentualny dobór odpowiedniej dawki leków. Pozytywny wpływ na zapobieganie napadom dny ma również bieganie minimum 4 kilometry dziennie. Choć brak ruchu nie uważa się za czynnik ryzyka rozwoju artretyzmu, to jednak u osób aktywnych fizycznie rzadziej dochodzi do wystąpienia jego objawów.  

Przeczytaj również: 
Oblicz wskaźnik BMI – normy i tabela BMI

Pomimo powszechnych prozdrowotnych korzyści wynikających z aktywności fizycznej w przypadku dny moczanowej warto pamiętać o tym, że nadmierny wysiłek i przemęczenie organizmu może wywołać rzut choroby. W związku z tym każda nowa forma rekreacji czy sportu powinna być powoli i stopniowo wdrażana do codziennej rutyny, tak aby organizm miał czas na adaptację do rosnących obciążeń.  Po wystąpieniu ataku warto do czasu ustąpienia stanu zapalnego zrezygnować lub ograniczyć ćwiczenia fizyczne, ponieważ wydłużają one okres rekonwalescencji. 

Dna moczanowa to choroba, której rozwój w dużym stopniu zależy od uwarunkowań genetycznych oraz stylu życia. Odpowiednio zbilansowana dieta i umiarkowana aktywność fizyczna są w stanie uchronić organizm przed nadmiernym nagromadzeniem się kwasu moczowego i rozwojem choroby. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Leukocyty w moczu - czy należy się martwić?

Norma ilości leukocytów w moczu to 5 komórek w polu widzenia mikroskopu. Ich podwyższona ilość często świadczy o przebiegającej infekcji…

Zobacz więcej

Dna moczanowa a problemy ze stopami

Przede wszystkim należy skonsultować się z reumatologiem. Być może trzeba zmienić dawkę  allopurynol lub dołączyć dodatkowy preparat. Pomocna może okazać…

Zobacz więcej

Czym różni się sterylny pojemnik na mocz od niesterylnego?

Pojemnik sterylny pozbawiony został flory bakteryjnej, dlatego dla bezpieczeństwa zapakowano go w woreczek. Zakupienie go jest wymagane wtedy, gdy zlecono…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
16 września 2021 Weronika Dąbrowska Poradnik Gemini
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Pietrzak
27 maja 2021 mgr farm. Marta Grabowska
21 maja 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)