5
15 czerwca 2020
Marta Grabowska Autor
Autor
mgr farm.
Marta Grabowska

Przy jakich lekach należy unikać słońca?

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki sercowo-naczyniowe, psychiatryczne, przeciwcukrzycowe, przeciwhistaminowe czy doustna antykoncepcja to tylko niektóre z leków mogących wywołać reakcję fotonadwrażliwości. Podczas ich przyjmowania należy zachować ostrożność przy ekspozycji na słońce.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki sercowo-naczyniowe, psychiatryczne, przeciwcukrzycowe, przeciwhistaminowe czy doustna antykoncepcja to tylko niektóre z leków mogących wywołać reakcję fotonadwrażliwości. Podczas ich przyjmowania należy zachować ostrożność przy ekspozycji na słońce.

Słońce jest naszym wielkim sprzymierzeńcem. W słoneczne dni mamy lepszy nastrój i więcej energii, a promienie słoneczne są niezbędne do syntezy witaminy D w naszych organizmach. Jednak na słońce należy uważać, zwłaszcza gdy przyjmujemy leki. Nadmierna ekspozycja na promieniowanie słoneczne może wywołać niepożądane efekty. 

Leki a słońce 

Przyjmowane leki po ekspozycji skóry na słońce mogą wywołać reakcje nadwrażliwości, które dzielą się na dwie grupy: 

  • odczyny fotoalergiczne pojawiają się po zażyciu leków oraz ekspozycji na promienie słoneczne tylko u osób wrażliwych na takie reakcje. Odczyn zwykle występuje po 24-48 godzinach od ekspozycji na słońce. Na skórze pojawiają się zmiany alergiczne, którym towarzyszy świąd. Taka reakcja utrwala się i utrzymuje nawet po zaprzestaniu kontaktu z substancją uwrażliwiającą na światło.  
  • odczyny fotouczulające – mogą wystąpić u każdej osoby, która zażyła lek i wystawiła skórę na promieniowanie słoneczne. Reakcja alergiczna pojawia się od kilku minut do kilku godzin po ekspozycji na słońce. W tym przypadku komórki ulegają uszkodzeniu pod wpływem wolnych rodników, które uwalniają się z przyjętego leku. Odczyn przypomina oparzenie słoneczne i pojawia się tylko na odsłoniętej skórze. Zazwyczaj znika on po eliminacji czynnika wyzwalającego, czyli promieni słonecznych. 
Opalanie na plaży

Zmiany skórne mogą powstać w przypadku przyjmowania każdej substancji chemicznej i wystawieniu skóry na słońce. Badania wskazują grupy leków, które potencjalnie najczęściej wywołują reakcję fotonadwrażliwości

  • niesteroidowe leki przeciwzapalne działające ogólnie i miejscowo – ketoprofen, ibuprofen, naproksen, dikofenak, indometacyna, celekoksyb; 
  • sercowo-naczyniowe – furosemid, bisoprolol, kaptopril, elanapril, atenolol, amiodaron, amilorid, hydrochlorotiazyd; 
  • neurologiczne i psychiatryczne – lorazepam, midazolam, diazepam, promazyna, haloperidol, doksepina, amitryptylina, karbamazepina; 
  • Przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze – azytromycyna, doksycyklina, tetracyklina, ciprofloksacyna, ketokonazol, terbinafina; 
  • przeciwcukrzycowe – metformina, glipizyd; 
  • przeciwhistaminowe – cetyryzyna,  loratadyna; 
  • obniżające poziom lipidów – atorwastatyna, simwastatyna, fenofibrat; 
  • doustne leki antykoncepcyjne

Odczyny skórne mogą także wywołać substancje pochodzenia naturalnego, takie jak wyciągi z dziurawca i arcydzięgla.  

Podczas przyjmowania leków z wyżej wymienionych grup nie trzeba rezygnować z ekspozycji na słońce. Wystarczy zachować zasady bezpieczeństwa, takie jak stosowanie kremów z filtrem, zakrywanie przewiewną odzieżą podatnych na uczulenie miejsc, noszenie kapelusza oraz okularów przeciwsłonecznych.  

Jak przechowywać leki w ciepłe dni? 

Sam lek pod wpływem promieni słonecznych oraz ciepła może ulec znaczącym przemianom, dlatego tak ważne jest odpowiednie przechowywanie leków w ciepłe dni czy podczas urlopu. Leki w aptekach są przechowywane w odpowiednich warunkach, czyli poniżej 25°C lub w lodówce, jeśli tak określi producent. W innym przypadku pod wpływem wysokiej temperatury lub promieniowania UV mogłyby ulec rozkładowi, zmienić swój skład oraz utracić lecznicze właściwości. Przyjmowanie leków, które były źle przechowywane, może doprowadzić do pojawienia się działań niepożądanych takich jak: 

  • zatrucie, 
  • mdłości, 
  • biegunki, 
  • omdlenia. 

W domu leki powinny być przechowywane w pomieszczeniu, w którym panuje najniższa temperatura (wykluczając łazienkę, w której może panować zbyt duża wilgotność) oraz w miejscu, w którym nie będą narażone na promieniowanie UV. W podróży warto zaopatrzyć się w specjalne torby izolacyjne, które pozwolą zachować odpowiednią temperaturę przechowywania. Szczególną uwagę zwróćmy na przewożenie leków, które należy przechowywać w lodówce.  

Jak rozpoznać, czy lek był niewłaściwie przechowywany? 

W lekach pod wpływem temperatury i promieni słonecznych mogą zachodzić reakcje chemiczne zmieniające ich skład, właściwości oraz wygląd. Naszą uwagę powinny zwrócić: 

  • zmiana koloru – tabletki czy kapsułki mogą zmienić kolor z białego na żółty lub żółto-brązowy, 
  • zmiana zapachu, 
  • zmiana smaku, 
  • pojawienie się zmętnień, osadu – jest to najczęściej widoczne w syropach, które fermentują w wysokich temperaturach,  
  • zniekształcenie kapsułek, tabletek. 

Jeśli podejrzewamy, że lek był niewłaściwie przechowywany i zauważymy jakąkolwiek zmianę w jego wyglądzie, zapachu czy smaku, należy taki preparat zutylizować. W aptekach znajdują się specjalne pojemniki, do których należy wyrzucić zepsute leki.  

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Beta-karoten a witamina A

Beta-karoten jest prekursorem witaminy A i tak samo jak witamina A wykazuje właściwości przeciwutleniające. Przekształca się w witaminę A w…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

Magdalena Fuszara

mgr farm.

Czy można przesunąć termin miesiączki?

Pani Weroniko, antykoncepcja hormonalna wiąże się z wieloma obostrzeniami zdrowotnymi dotyczącymi jej stosowania, a niewłaściwe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych może prowadzić…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Jak wspomóc odchudzanie?

Preparaty odchudzające mają różne składy, wyciągi z różnych roślin oraz składniki mineralne. Jednym ze składników wspomagających spalanie tkanki tłuszczowej jest…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
07 września 2020 mgr farm. Marta Grabowska
16 lipca 2020 dr Ewa Fiedorowicz
07 lipca 2020 mgr Anna Dulska
07 lipca 2020 Jakub Kurek
30 czerwca 2020 dr Ewa Fiedorowicz
30 czerwca 2020 mgr farm. Monika Cichocka
25 czerwca 2020 mgr farm. Monika Cichocka
25 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
03 grudnia 2019 Poradnik Gemini
22 sierpnia 2019 mgr farm. Aneta Sara Lis
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)