12
07 października 2020

Rak jelita grubego – objawy, rozpoznanie i leczenie

Nowotwory złośliwe jelita grubego należą do najczęściej występujących oraz obarczonych największą śmiertelnością chorób nowotworowych w Polsce i na świecie. Prowadzone są akcje mające na celu zwiększenie świadomości tej choroby wśród społeczeństwa oraz bezpłatne badania przesiewowe w populacji osób powyżej 50. roku życia. Ryzyko zachorowania gwałtownie rośnie po 50. roku życia, z największym odsetkiem zachorowalności u osób starszych, tj. powyżej 60 roku życia. Badania przesiewowe, zaobserwowanie wczesnych objawów oraz regularne kontrole lekarskie mają ogromny wpływ na przeżycie, ze względu na największe szanse powodzenia leczenia we wczesnej fazie choroby.  

Nowotwory jelita grubego występują najczęściej sporadycznie, na podłożu polipów jelita grubego, które początkowo mogą nie dawać żadnych objawów. Najczęściej w kolonoskopii stwierdza się niewielkie gruczolaki <1 cm o małym potencjale do nowotworzenia; polipy takie rozwijają się w ciągu kilku lat i mogą ewoluować do raka inwazyjnego. Gruczolaki zaawansowane, tzn. polipy o wielkości >1 cm, wykazują wyraźnie większą tendencję do złośliwienia. U ok. 4% bezobjawowych osób >50 r.ż. poddanych kolonoskopii obserwuje się gruczolaki zaawansowane, a u 1% – rak inwazyjny. 

Jakie są objawy polipów jelita grubego? 

Gruczolaki jelita grubego – najczęstszy typ polipów – początkowo mogą nie dawać żadnych objawów, szczególnie gdy są małych rozmiarów (<1 cm). Zaczynają jednak rozwijać się już u osób po 30 r.ż., dlatego tak ważne jest poddanie się badaniu kolonoskopowemu nie później niż po 50. urodzinach! Po wykryciu polipa w badaniu endoskopowym zostaje on usunięty oraz poddany biopsji. 

Niepokojącymi objawami, z którymi natychmiast należy udać się do lekarza, są: 

  • krwawienie z odbytnicy, 
  • niezamierzona utrata masy ciała, 
  • obecność śluzu w kale, 
  • nadmierne parcie na stolec. 

Nie wstydźmy się i nie zwlekajmy z wizyty u lekarza, jeśli mamy powyższe symptomy!  

Rak jelita grubego – objawy 

Nowotwory jelita grubego, czy to rozwinięte na podłożu polipów, nieswoistego zapalenia jelit, czy też spowodowane obciążeniem genetycznym, mogą lokalizować się w różnych odcinkach jelita, powodując zróżnicowane objawy. Najczęściej jednak występują objawy niecharakterystyczne – widoczne makroskopowo bądź utajone krwawienie z jelita grubego oraz ból brzucha, wzdęcia, rzadziej niedrożność

Do objawów bardziej charakterystycznych dla lokalizacji należą: 

  • odbytnica i lewa połowa okrężnicy: krwawienie z odbytnicy, zmiana rytmu wypróżnień (biegunki i zaparcia), wąskie, “ołówkowate” stolce, kurczowe bóle brzucha, uczucie niepełnego wypróżnienia, 
  • prawa połowa okrężnicy (kątnica i wstępnica): najczęściej niedokrwistość, utrata masy ciała, brak łaknienia, krew utajona w stolcu. 

Niestety, często choroba przez długi czas może nie dawać żadnych objawów, lub daje objawy niespecyficzne, niełatwe do uchwycenia, nawet pomimo postępu zaawansowania diagnostyki, a rozpoznanie zostaje postawione dopiero w trakcie kontrolnej kolonoskopii.  

Rak jelita grubego – rozpoznanie 

Do badań wykorzystywanych w diagnostyce nowotworów jelita grubego należy przede wszystkim kolonoskopia, poza tym ultrasonografia jamy brzusznej, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz endosonografia. Przy ocenie wznowy nowotworu zastosowanie znajduje PET (pozytonowa tomografia emisyjna). Istotne znaczenie ma również monitorowanie poziomu CEA (antygen rakowo-płodowy, marker nowotworowy) w surowicy, jak i morfologia krwi obwodowej. 

Rak jelita grubego – leczenie 

Podstawą jest leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu guza wraz z marginesem otaczającej go tkanki oraz okolicznymi węzłami chłonnymi, metodą otwartą lub coraz częściej metodą laparoskopową, a następnie na odtworzeniu ciągłości przewodu pokarmowego. U większości chorych stosuje się chemioterapię uzupełniającą po zabiegu chirurgicznym. W przypadku raka odbytnicy zastosowanie znajduje radioterapia. Działaniami wspomagającymi po zabiegu są utrzymywanie prawidłowej masy ciała, zdrowa dieta, niskie dawki aspiryny i suplementacja witaminy D. 

Przeczytaj również:
Rak jelita grubego – jakie są jego przyczyny? Jak się przed nim chronić?
Kolonoskopia – jak przebiega badanie? Jak się do niego przygotować?

Źródła: 

  • Nowotwory złośliwe jelita grubego (C18-21). Krajowy Rejestr Nowotworów; Pobrane z: http://onkologia.org.pl/nowotwory-zlosliwe-jelita-grubego-c18-21/. 
  • Witold Bartnik, Polipy i nowotwory jelita grubego w: Andrzej Dąbrowski (red.), Wielka Interna, Medical Tribune 2019.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Co stosować na problemy z gazami i zaparciami u niemowlaka?

Najczęściej gazy u niemowląt pojawiają się na skutek trawienia białek i laktozy zawartych w mleku matki. Mogą być również konsekwencją…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)