9
05 listopada 2020
Monika Cichocka Autor
Autor
mgr farm.
Monika Cichocka

Różeniec górski – kiedy warto go stosować?

Różeniec górski (łac. Rhodiola rosea) należy do rodziny gruboszowatych i występuje na półkuli północnej w obszarach subarktycznych. Spotykany jest zatem w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce można go znaleźć jedynie w Parkach Narodowych, które znajdują się na terenie Sudetów i Karpat. Jak sama nazwa wskazuje, różeniec górski porasta wysokie góry i klify arktyczne. Surowcem o właściwościach leczniczych jest jego kłącze wraz z korzeniami. Powszechnie bywa nazywany korzeniem arktycznym bądź złotym korzeniem.  

Różeniec górski (łac. Rhodiola rosea) należy do rodziny gruboszowatych i występuje na półkuli północnej w obszarach subarktycznych. Spotykany jest zatem w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce można go znaleźć jedynie w Parkach Narodowych, które znajdują się na terenie Sudetów i Karpat. Jak sama nazwa wskazuje, różeniec górski porasta wysokie góry i klify arktyczne. Surowcem o właściwościach leczniczych jest jego kłącze wraz z korzeniami. Powszechnie bywa nazywany korzeniem arktycznym bądź złotym korzeniem.  

Różeniec górski – właściwości 

Różeniec i jego lecznicze właściwości były wykorzystywane od dawna, m.in. przez ludność zamieszkującą Chiny i Europę. Roślina ta była stosowana jako środek adaptogenny (stabilizujący procesy fizjologiczne oraz zapewniający homeostazę organizmu), przeciwzapalny, przeciwdepresyjny. Obecnie prowadzi się rozległe badania, dzięki którym poszerzamy wiedzę o właściwościach leczniczych różeńca. Do potwierdzonych właściwości korzenia arktycznego należą: 

  • przeciwbakteryjne,  
  • antyoksydacyjne,  
  • adaptogenne,  
  • poprawiające pamięć i koncentrację,  
  • obniżające napięcie i stres,  
  • angiomodulujące,  
  • immunomodulujące,  
  • przeciwnowotworowe.
Różeniec górski

Różeniec górski – skład 

Za tak szerokie działanie różeńca są odpowiedzialne różne związki fitochemiczne. Należą do nich między innymi: 

  • fenylopropanoidy,  
  • glikozydy alkoholu cynamylowego: rosaryna, rosawina
  • kalafonia,  
  • fenyloetanoidy, salidrozyd, tyrosol, rodionina, syringina, triandryna, 
  • alkohole monoterpenowei ich glikozydy, 
  • katechiny, kwas galusowy, pochodne kwasu galusowego,  
  • flawonoidy, flawonolignany.  

Różnorodność gatunkowa różeńca oraz miejsce jego pochodzenia mają znaczny wpływ na zmienność fitochemiczną rośliny. Nieustannie bada się związki zawarte w opisywanej roślinie. Wyżej wymieniono jedynie część ze 140, które do tej pory udało się odkryć. Dzięki poszukiwaniu kolejnych związków obecnych w różeńcu możemy określać ich konkretne działanie oraz ekstrahować i poznawać następne związki lub ich grupy. 

Różeniec górski – zastosowanie 

Spekuluje się, iż salidrozyd może być z powodzeniem wykorzystywany jako środek leczniczy w przypadku cukrzycy poprzez jego wpływ na leptynę i uwrażliwienie tkanek na insulinę. Posiada on także zdolność hamowania adipogenezy, co wpływa na redukcję tkanki tłuszczowej.  

Ekstrakty z różeńca są coraz częściej badane pod kątem terapii przeciwnowotworowych. Liczne badania dowodzą, iż posiadają one zdolności ochronne przed wolnymi rodnikami i hamują angiogenezę (tworzenie nowych naczyń krwionośnych) w nowotworach.  

Od około 35 lat bada się właściwości adaptogenne różeńca. Przez ten czas dowiedziono, iż świetnie sprawdza się on jako środek poprawiający siłę i wytrzymałość fizyczną. Odpowiada także za szybkie uzupełnienie zasobów energetycznych organizmu po wyczerpującym wysiłku fizycznym oraz zmniejszenie poziomu mleczanów. Ze względu na te właściwości jest chętnie stosowany przez sportowców, którzy potrzebują szybkiej regeneracji. 

Obecność katechin, kwasu galusowego oraz jego pochodnych warunkuje działanie przeciwbakteryjne różeńca górskiego. Dowiedziono, iż rhodiola z powodzeniem hamuje i działa zabójczo na prątki gruźlicy.  

Wyciągi z różeńca znajdziemy w aptekach lub sklepach zielarskich, najczęściej pod nazwą rhodiola.  

Różeniec górski – działania niepożądane 

Pamiętajmy, iż mimo tak szerokich, dobroczynnych właściwości różeniec wykazuje także działania niepożądane. Wiążą się one ze zbyt wysokimi dawkami, które nie powinny być przyjmowane. Po przekroczeniu dozwolonej dawki dochodzi do: 

  • zaburzeń rytmu serca,  
  • bezsenności,  
  • uczucia lęku, niepokoju.  

Objawy te są bardzo charakterystyczne dla przedawkowania substancji pobudzających. 

Różeniec górski – przeciwwskazania 

Nie zaleca się stosowania wyciągów z różeńca podczas karmienia piersią oraz w czasie ciąży. Nie powinny ich również stosować u dzieci poniżej 12 roku życia.

Źródło: 

Rhodiola: An Overview of Phytochemistry and Pharmacological Applications; Pushpender Bhardwaj, Garima Bhardwaj, Rinky Raghuvanshi, Mohan Singh Thakur, Raj Kumar, O. P. Chaurasia; 2018. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
15 stycznia 2021 mgr farm. Natalia Sadowska
15 stycznia 2021 mgr farm. Natalia Sadowska
29 grudnia 2020 mgr Aniela Brzozowska
28 grudnia 2020 mgr Aniela Brzozowska
16 grudnia 2020 mgr farm. Łukasz Smoła
14 grudnia 2020 mgr farm. Sylwia Kulikowska-Figiel
11 grudnia 2020 mgr farm. Magdalena Fuszara
09 grudnia 2020 mgr farm. Monika Cichocka
08 grudnia 2020 mgr farm. Natalia Sadowska
07 grudnia 2020 mgr farm. Karolina Kochańska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)