82
15 lutego 2019

Rwa kulszowa – przyczyny, objawy i leczenie

Silny ból okolicy kręgosłupa lędźwiowego, często pojawiający się po dźwignięciu ciężkiego przedmiotu, promieniujący do tylnej powierzchni kończyny dolnej - te objawy mogą sugerować obecność ucisku na korzenie nerwowe, czyli rwę kulszową.

Kręgosłup i nerw kulszowy

Kręgosłup składa się z kręgów, pomiędzy trzonami w których znajdują się krążki międzykręgowe. W kanale kręgowym biegnącym przez całą długość kręgosłupa umiejscowiony jest rdzeń kręgowy. Od rdzenia odchodzą korzenie nerwowe, które, przechodząc przez przestrzenie między kolejnymi kręgami, wydostają się z kanału kręgowego, by następnie łączyć się ze sobą i tworzyć nerwy biegnące do poszczególnych części ciała. Największym nerwem ludzkiego organizmu jest nerw kulszowy, formowany przez pięć korzeni nerwowych wychodzących z kanału kręgowego w odcinku krzyżowo-lędźwiowym kręgosłupa. Następnie nerw ten przebiega po tylnej powierzchni kończyny dolnej i to właśnie w tym obszarze lokalizują się objawy związane z wywieranym na niego uciskiem.

Przyczyny rwy kulszowej

Najczęstszą przyczyną rwy kulszowej jest ucisk wywierany na korzenie nerwowe w kanale kręgowym przez:

  • elementy krążka międzykręgowego w przebiegu dyskopatii,
  • elementy zwężonego kanału kręgowego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa,
  • przesunięty względem sąsiednich krąg w kręgozmyku.

Inne rzadsze przyczyny objawów ucisku na nerw kulszowy obejmują:

  • obecność guza w kanale kręgowym,
  • urazowe złamania w obrębie kręgosłupa,
  • złamania kręgosłupa w przebiegu osteoporozy,
  • obecność guza obwodowego uciskającego na nerw,
  • obecność krwiaka uciskającego na nerw,
  • gruźlicę kręgosłupa.

Objawy rwy kulszowej

Objawy występujące w przebiegu rwy kulszowej to:

  • ból okolicy krzyżowo-lędźwiowej,
  • ból promieniujący do pośladka, tylnej, tylno-bocznej powierzchni uda, tylnej powierzchni podudzia lub stopy,
  • drętwienia w wyżej wymienionym obszarze,
  • osłabienie siły mięśniowej,
  • możliwe zaniki mięśni (przy długim czasie trwania),
  • zaburzenia czucia w rejonie zaopatrywanym przez nerw kulszowy,
  • ból nasilający się przy kaszlu i kichaniu, wysiłku fizycznym i ruchach.

Diagnostyka i leczenie

W diagnostyce zastosowanie znajdują badania obrazowe, takie jak rentgen, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Pozwalają one uwidocznić zmiany w obrębie elementów kostnych kręgosłupa, krążków międzykręgowych oraz ewentualne zmiany zlokalizowane poza kręgosłupem. Decyzję o ich przeprowadzeniu podejmuje lekarz po indywidualnej ocenie stanu pacjenta, gdyż nie są one konieczne w każdym przypadku.

Leczenie obejmuje postępowanie niefarmakologicznie i farmakologiczne.

W postępowaniu niefarmakologicznym stosuje się:

  • odpoczynek w pozycji zmniejszającej ucisk na nerw – zwykle skuteczna jest pozycja „krzesełkowa”,
  • fizjoterapię – laseroterapię i fizykoterapię po okresie ostrych objawów,
  • redukcję masy ciała u osób z nadwagą i otyłością,
  • ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu, ułatwiające stabilizację sylwetki,
  • terapię bolesnej okolicy ciepłem lub zimnem,
  • w wybranych przypadkach leczenie operacyjne odbarczające ucisk na korzenie nerwowe,
  • psychoterapię w zaburzeniach nastroju występujących w przewlekłych zespołach bólowych.

W leczeniu farmakologicznym wykorzystywane są:

  • leki przeciwbólowe i przeciwzapalne stosowane doustnie i miejscowo,
  • leki zmniejszające napięcie mięśniowe,
  • leki przeciwdepresyjne – skuteczne w zaburzeniach nastroju i wspomagające terapię przeciwbólową w przewlekłych zespołach bólowych,
  • leki uspokajające,
  • leki stosowane w osteoporozie w przypadku jej obecności oraz w związanych z nią złamaniach patologicznych.

Źródła:

  • Neurologia Merritta. Kwieciński H, Kamińska A (red. wyd. pol.), Elsevier, 2008.
  • Kozubski W., Rwa kulszowa, w: Kompendium Neurologii, Kozubski W (red.), Warszawa: PZWL, 2014.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Teresa pisze:

    Przeczytalam Wasz artykuł i mam te same bóle rwy kulszowej bardzo pomocny artykuł z tym borykam się parę lat

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Cieszymy się, że mogliśmy pomóc 😊

  2. Waldek pisze:

    A mnie przeciw bólowe już nie pomagały. Nic nie pomagało. Doktor w Kaliszu wyplukal kanały nerwowe kręgosłupa w okolicy… na dole, przy tyłku, wstrzyknął sterydy zeny zmniejszyć obrzęk nerwów.
    I tak. Przez kilka lat, co parę miesięcy miałem bóle prawie nie do wytrzymania. Nie wiedziałem jak nogę położyć, na którym boku spać. Horror.
    Teraz? Już 6 lat mam święty spokój z rwą kulszową. Jestem szczesliwszy.

    1. Ula pisze:

      A co ci pomogło?

    2. Wioletta pisze:

      Proszę napisz co Tobie pomogło?

    3. Lenka pisze:

      co pomogło?

    4. Lena pisze:

      Co Ci pomogło na rwę kulszową??

  3. Oliver pisze:

    Uprawiam sport od wielu lat. Jako iż mam już 40 lat, powinienem zacząć przyjmować witaminy i minerały jako suplement diety. Co polecacie? Widziałem dużo poztywnych opinii na temat kapsułek na stawy od acuraflex.

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Oczywiście wszystko zależy od tego, jaki sport Pan uprawia i jak intensywne są treningi. Niemniej jednak w przypadku problemów ze stawami można sięgnąć po takie składniki jak kolagen, glukozamina, siarczan chondroityny, witamina d oraz wapń.

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)