Przyczyny i objawy przeziębienia

Przeziębienie wywołane jest przez zakażenie wirusowe. Pierwsze objawy pojawiają się 1-2 dni po zainfekowaniu. Na początkowym etapie choroba bardzo często daje o sobie znać uczuciem złego samopoczucia i tzw. rozbicia. W dalszej kolejności dochodzą inne dolegliwości:

  • uczucie suchości i pieczenia w nosie przechodzące w wodnisty katar
  • ból gardła, czasem z towarzyszącą chrypką
  • kaszel suchy, który może przejść w kaszel mokry
  • bóle mięśni
  • bóle głowy
  • gorączka

Objawy utrzymują się zazwyczaj do tygodnia, a ich nasilenie następuje po około 3-4 dniach od pojawienia się pierwszych symptomów choroby. Katar może utrzymywać się dłużej, nawet do kilkunastu dni. Częstym błędem popełnianym przez pacjentów jest próba wymuszenia na lekarzu przepisania antybiotyku, gdy zaobserwują u siebie żółtą, ropną wydzielinę z nosa. Owszem, czasami może to świadczyć o nadkażeniu bakteryjnym, ale w większości przypadków obserwujemy naturalną reakcję układu odpornościowego organizmu. Żółty kolor spowodowany jest obecnością leukocytów, które pełnią funkcję obronną. Stosowanie antybiotyku nie ma w takim przypadku uzasadnienia i może przynieść więcej szkód niż pożytku.

Sposoby na przeziębienie

W przypadku przeziębienia stosuje się zazwyczaj leczenie objawowe. Takie postępowanie nie skraca w wyraźny sposób czasu trwania choroby, ale poprawia komfort podczas codziennego funkcjonowania. Jeśli chory narzeka na bóle mięśni, głowy lub gorączkę, podstawowym wyborem jest paracetamol. U osób dorosłych stosuje się 500-1000 mg jednorazowo, a dawka dobowa wynosi 4 g. Jego działanie utrzymuje się nawet do 6 godzin. Jest to substancja względnie bezpieczna, ale przedawkowanie może uszkadzać wątrobę. Podobne działanie wykazuje ibuprofen (ma dodatkowo działanie przeciwzapalne). Przyjmuje się zazwyczaj 200 lub 400 mg jednorazowo, co 6 – 8 godzin. Ostatnią, równie popularną substancją, jest kwas acetylosalicylowy (aspiryna). Podobnie jak ibuprofen działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie. Katar to bardzo częsty objaw przeziębienia. W przypadku cieknącej, wodnistej odmiany kataru warto sięgnąć po krople z oksy- lub ksylometazoliną, które obkurczą śluzówkę i zmniejszą ilość wydzieliny. Szczególnie polecane są preparaty w formie aerozolu, które pozwalają na dokładniejsze pokrycie powierzchni śluzówki. Katar wodnisty możemy także zahamować preparatami doustnymi, które obkurczą śluzówkę, np. z pseudoefedryną. Jeśli cierpimy na gęsty katar, dobrym wyborem jest woda morska w aerozolu lub preparaty do irygacji nosa. Obie formy pozwalają pozbyć się zalegającej wydzieliny. Większość przypadków przeziębienia przebiega również z kaszlem. Początkowo jest to tzw. kaszel suchy. W tym przypadku sięgamy po środki hamujące odruch kaszlu, np. dekstrometorfan lub kodeinę. W przebiegu choroby, kaszel suchy potrafi przejść w mokry, gdzie często występuje problem z odkrztuszaniem wydzieliny. Skuteczne okazują się wtedy preparaty wykrztuśne i mukolityczne, zawierające np. bromheksynę, ambroksol, acetylocysteinę, czy dostępną od niedawna bez recepty karbocysteinę. Pomagają one upłynnić treść zalegającą w drogach oddechowych i ją odkrztusić. Tego typu produktów nie stosujmy przed snem, aby uniknąć męczącego kaszlu w nocy. Ostatnia dawka powinna być zatem przyjęta 4-5 godzin przed pójściem spać. Na rynku dostępne są też preparaty złożone, zawierające jednocześnie substancję przeciwgorączkową, przeciwkaszlową lub wykrztuśną oraz zwalczającą katar. Jeśli występują u nas te trzy objawy, to niewątpliwe tego typu produkty zdecydowanie ułatwiają leczenie. W przypadku bólu gardła, również mamy do wyboru szeroką gamę preparatów, zarówno do ssania, jak i w formie aerozoli. Wysoką skuteczność wykazują produkty z lekami przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi (np. flurbiprofenem, salicylanem choliny). Substancje takie działają częściowo na przyczynę i objaw bólu gardła. Na rynku są też dostępne leki do ssania zawierające substancje miejscowo znieczulające, jak np. lidokainę. Związki te nie zwalczają oczywiście przyczyny bólu, ale ich dużą zaletą jest prawie natychmiastowe znieczulenie bolącego gardła. Inną, dużą i ważną grupą substancji są te, które działają przeciwdrobnoustrojowo, np. chlorheksydyna, chlorek benzalkoniowy, chlorchinaldol. Zwalczają one bakterie lub grzyby, które zaatakowały nasze gardło. Substancją wartą oddzielnego wspomnienia jest benzydamina. Należy do grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, ale dodatkowo ma właściwości odkażające i miejscowo znieczulające. Jest skuteczna w większości przypadków bólu gardła. Występuje zarówno w postaci tabletek do ssania, jak i aerozoli. Preparaty na ból gardła, zwłaszcza te do ssania, to zwykle preparaty złożone, które łączą w sobie kilka cech, co dodatkowo zwiększa ich skuteczność. Warto poinformować aptekarza o dokładnych objawach, co pomoże dobrać jak najlepszy produkt. Częstym skutkiem ubocznym leków na ból gardła jest suchość w jamie ustnej i w konsekwencji chrypka. Może ona też występować jako oddzielny objaw przeziębienia. Tutaj najlepszym wyborem są preparaty powlekające i nawilżające, np. zawierające porost islandzki. Produkty tego typu są także zalecane dla osób pracujących głosem. Mogą się również sprawdzić w przypadku suchego kaszlu.

Kiedy iść do lekarza?

Niekiedy przeziębienie klinicznie jest trudne do odróżnienia od grypy. Jeśli odczuwamy silne bóle mięśni i głowy, gorączka przekracza 38 stopni, mamy uporczywy ból zatok lub świszczący oddech, należy udać się do lekarza. Zwłaszcza, jeżeli objawy występują w okresie pandemii grypy. Przeziębienie to częsta przypadłość, która zazwyczaj nie jest groźna w skutkach, ale jej objawy są bardzo uciążliwe. W aptece dostępnych jest szereg preparatów, które pomogą nam je zwalczyć. Jeśli poprawa nie nastąpi po około tygodniu, należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia dodatkowego leczenia. Aby uniknąć przeziębienia, warto zadbać o wzmocnienie odporności w okresie wzmożonych zachorowań.