7
03 marca 2021

Sulfasalazyna – właściwości i zastosowanie

Sulfasalazyna należy do grupy sulfonamidów. W swej budowie zawiera układ podobny do budowy mesalazyny (5-ASA), sprzężony z resztą amidową kwasu sulfanilowego. Substancja ta działa przeciwzapalnie, przeciwreumatycznie, immunosupresyjnie i przeciwbakteryjnie. Mechanizm jej działania nie jest do końca poznany. Wiadomo jednak, że sulfasalazyna rozpada się na kwas 5-aminosalicylowy (5-ASA) oraz sulfapirydynę. W takiej postaci ulega wchłonięciu w przewodzie pokarmowym. Spekuluje się o jej hamującym wpływie na produkcję jelitowej prostaglandyny PGE2 (mediator stanu zaplanego), leukotrienów. Sulfasalazyna jednocześnie stymuluje produkcję IgA oraz IgG – immunoglobulin, które biorą udział w podstawowych mechanizmach odpornościowych.   

Kobieta z reumatoidalnym zapaleniem stawów

Produkty poprawiające stan zdrowia

Sulfasalazyna – wskazania 

Wskazaniami do stosowania sulfasalazyny są: 

  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • wrzodziejące zapalenie jelit,  
  • choroba Leśniowskiego-Crohna, 
  • zesztywniające zapalenie stawów, 
  • łuszczycowe zapalenie stawów. 

Dobór dawki sulfasalazyny jest zależny od schorzenia, wieku, masy ciała oraz przebiegu choroby. Dawki dobowe mogą wahać się od 1 do 3 g. Najczęściej ordynowaną dawką są 2 tabletki 2 razy na dobę. Według zaleceń lekarza dawki powinno się stopniowo zwiększać, nawet do 3 g, aby uzyskać satysfakcjonujące wyniki leczenia. W momencie wystąpienia działań niepożądanych lekarz może czasowo zmniejszyć dawki. W ostrych przebiegach stanów zapalnych (np. jelit) dawki dobowe sięgają od 3 do 8 g.  

Sulfasalazyna – przeciwwskazania 

Przeciwwskazaniami do stosowania sulfasalazyny są: 

  • reakcje nadwrażliwości na sulfonamidy lub salicylany, 
  • porfirie,  
  • niedrożność dróg moczowych i/lub jelit. 

Sulfasalazyny nie należy stosować u dzieci poniżej 2. roku życia.  

Szczególną ostrożność w stosowaniu sulfasalazyny należy zachować u pacjentów, u których występują zaburzenia czynności nerek czy wątroby oraz nieprawidłowości w wynikach krwi. Należy również bacznie obserwować pacjentów, u których podczas leczenia sulfasalazyną występują zakażenia. Zgłaszano ciężkie przypadki osób, u których w trakcie leczenia wystąpiła posocznica czy zapalenie płuc.  

Sulfasalazyna – skutki uboczne 

U pacjentów leczonych sulfasalazyną odnotowano ciężkie przypadki reakcji nadwrażliwości, obejmujące narządy wewnętrzne. Skutkowało to zaburzeniem czynności wątroby, nerek, mięśnia sercowego czy płuc, czego powodem były stany zapalne tychże narządów.  

Podczas stosowania preparatów z sulfasalazyną może dochodzić do licznych reakcji nadwrażliwości skórnych oraz niedoborów kwasu foliowego

Do najczęściej opisywanych działań niepożądanych związanych z podażą sulfasalazyny zalicza się: 

  • leukopenię,  
  • utratę apetytu,  
  • zawroty i bóle głowy,  
  • zaburzenia smaku,  
  • szumy uszne,  
  • kaszel,  
  • zaburzenia żołądkowe,  
  • nudności,  
  • bóle brzucha,  
  • biegunki,  
  • wzdęcia,  
  • bóle stawów,  
  • świąd skóry. 

Stosując sulfasalazynę, należy pamiętać o podaży odpowiedniej ilości płynów. Takie działanie pozwoli zapobiec tworzeniu się kryształów w moczu oraz powstawaniu kamieni nerkowych. Zaleca się również wykonywanie badań kontrolnych krwi co 2 tygodnie podczas pierwszych trzech miesięcy leczenia. Następnym badaniom należy poddać się co 4 tygodnie po kolejnych 3. miesiącach. Po tym okresie należy kontrolować rozmaz krwi i zdolności czynnościowe wątroby co 3 miesiące lub częściej, jeśli tak zadecyduje lekarz.  

Sulfasalazyna – interakcje  

Istotne klinicznie interakcje z udziałem sulfasalazyny: 

  • zmniejszone wchłanianie digoksyny, 
  • zmniejszone wchłanianie kwasu foliowego, 
  • zmniejszenie metabolitów sulfasalazyny przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny.  

Sulfasalazyna a ciąża 

Sulfasalazyna ma wpływ na płodność poprzez zmniejszenie ilości i ruchliwości plemników. Po zakończeniu terapii parametry te powinny wrócić do normy. Podczas ciąży sulfasalazyna może być stosowana jedynie w przypadku bezwzględnej konieczności. Nie zaleca się jednak jej stosowania ze względu na fakt jednoczesnego zmniejszania ilości wchłanianego kwasu foliowego oraz przenikanie tej substancji przez łożysko do płodu. 

Sulfasalazyna a alkohol 

Jak donoszą dane medyczne, nie ma szczególnych powodów, by unikać alkoholu podczas terapii sulfasalazyną. Zważywszy jednak na fakt, iż nie powinno się łączyć alkoholu z przyjmowaniem leków, powinno się zachować ostrożność oraz skonsultować w tej kwestii z lekarzem prowadzącym.  

Sulfasalazyna a tycie 

Ze względu na zbyt małą ilość rzetelnych danych nie można jednoznacznie stwierdzić, czy sulfasalazyna przyczynia się do zwiększania wagi u osób, które ją stosują. Przypuszcza się, iż jednoczesne stosowanie sterydów i sulfasalazyny może wpływać na przybieranie na wadze (ze względu na właściwości substancji sterydowych).  

Sulfasalazyna należy do wykazu leków ordynowanych przez lekarza. Jest popularnym lekiem stosowanym w przypadku RZS czy stanów zapalnych jelit. Mimo licznych działań niepożądanych terapia sulfasalazyną jest zaliczana do skutecznych.  

Jeśli podczas stosowania sulfasalazyny wystąpią działania niepożądane (zaburzenia ze strony układu pokarmowego, np. nudności, wymioty, wzdęcia, bóle brzucha, oddawanie ciemniejszego moczu lub jego brak, opuchnięcia oczu i kostek, zwiększenie masy ciała, utrata apetytu), niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Kobieta z reumatoidalnym zapaleniem stawów

Produkty poprawiające stan zdrowia

Czytaj także
18 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
05 października 2021 lek. Patryk Jasielski
05 października 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
01 października 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
06 lipca 2021 mgr Mateusz Durbas
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)