Jadąc na wakacje nie zapomnij o swoim zdrowiu! Zapamiętaj jakie są symptomy udaru słonecznego oraz jak można jemu zapobiec.

Pobierz infografikę

Udar słoneczny – przyczyny

Dochodzi do niego,  gdy temperatura ciała sięga powyżej 40 °C .Jest to reakcja na przegrzanie, które następuję kiedy organizm nie potrafi pozbyć się  nagromadzonego nadmiaru ciepła. Prowadzi to do denaturacji białek i martwicy komórek.

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia udaru słonecznego:

  • długotrwały wysiłek fizyczny połączony z wysoką temperaturą i wilgotnością otoczenia
  • parność w powietrzu powodująca, iż pocenie w mniejszym stopniu schładza organizm
  • odwodnienie na skutek zbyt małej podaży płynów
  • wysokie temperatury w nocy, które uniemożliwiają oziębianie organizmu.

Osoby szczególnie narażonymi na działanie wysokich temperatur:

  • sportowcy (np. biegacze długodystansowi),
  • osoby powyżej 65 roku życia prowadzące siedzący lub leżący tryb życia
  • pracownicy fizyczni, których praca odbywa się
  • dzieci <4.r.ż
  • osoby przyjmujące leki moczopędne, antydepresyjne , betablokery,fenotiazyny oraz antycholinergiczne
  • przewlekle chorujące na cukrzycę , otyłość oraz choroby serca
  • nadmiernie spożywające alkohol
  • osoby już z przebytym udarem w przeszłości

UWAGA! Śmiertelność  w wyniku udaru cieplnego u osób dorosłych wynosi aż 12%, dlatego ważna jest szybka reakcja przy wystąpieniu pierwszych objawów.

Jakie są objawy udaru słonecznego?

Do podstawowych objawów udaru cieplnego należą:

  • temperatura ciała powyżej 40 °C
  • bóle głowy i karku
  • przyśpieszenie oddechu i tętna
  • wymioty ,nudności
  • drgawki i zaburzenia świadomości, utrata przytomności
  • obfite poty wraz z zaczerwienieniem skóry w początkowej fazie lub blada, sucha skóra w zaawansowanym odwodnieniu organizmu
  • bolesne kurcze mięśni
  • ciemny kolor moczu
  • na skórze widoczne zaczerwienienia lub nawet oparzenia pierwszego i drugiego stopnia

Udar słoneczny – pierwsza pomoc

W celu udzielenia pierwszej pomocy należy :

  1. zabezpieczyć poszkodowanego przed dalszą ekspozycją  na słońce w zacienionym i jeśli to możliwe dobrze klimatyzowanym pomieszczeniu
  2. częściowo rozebrać i rozluźnić  ubranie
  3. okładać chorego wilgotnymi, chłodnymi  kompresami w miejscach, gdzie przebiegają duże naczynia krwionośne (głowa, szyja, klatka piersiowa, pachy)
  4. Jeżeli chory jest przytomny można podawać małymi porcjami schłodzone płyny(np. woda z odrobiną soli , zimna herbata soki )
  5. ułożyć  taką osobę  z uniesioną głową i górną połową  tułowia i obserwować
  6. Jeżeli poszkodowany straci przytomność, ale oddycha i ma wyczuwalne tętno, układamy go w pozycji bocznej bezpiecznej, wzywamy pogotowie ratunkowe dzwoniąc pod numer 112 lub 999
  7. Gdy straci oddech i nie wyczuwamy tętna niezwłocznie należy przejść do resuscytacji krążeniowo-oddechowej i kontynuować aż do przybycia służb ratowniczych.

UWAGA!

Nie wolno schładzać chorego bardzo zimną  woda lub lodem, ponieważ szybki spadek temperatury powoduje dreszcze, które generują  produkcję zwiększonej ilości ciepła w organizmie.
Nie należy zanurzać poszkodowanego w zimnej wodzie, prowadzi to do zniszczenia naczyń podskórnych .

Jak zapobiegać udarowi słonecznemu?

Profilaktycznie, aby uniknąć udaru słonecznego należy:

  • spożywać duże ilości płynów w małych porcjach– w szczególności wody (nawet do 3 litrów dziennie w bardzo upalne dni )
  • unikać przebywania oraz nadmiernego wysiłku w okresie  najsilniejszego nasłonecznienia (między godziną 12, a 15) oraz pobytu w niewłaściwie wentylowanych pomieszczeniach
  • uzupełnić elektrolity zaraz po treningu w przypadku sportowców
  • nosić odpowiednie ubranie -lekkie ,przewiewne , najlepiej wykonane z naturalnych materiałów oraz obowiązkowo nakrycie głowy (kapelusz, czapka, chusta)
  • dodatkowo osoby aktywne powinny zakładać jasny ubiór, aby ograniczyć pochłanianie promieniowania słonecznego

Pamiętajmy o najmłodszych !!!

Dzieci nie mają w pełni wykształconego mechanizmu termoregulacji, w takim samym stopniu jak dorośli. Dlatego dzieci są o wiele bardziej narażone na przegrzanie.

Objawy  udaru u dzieci są zbliżone jak u dorosłych dodatkowo mogą wystąpić: płacz,biegunka,skąpomocz

Pierwsza pomoc u dzieci :

  • przenieść  malucha do chłodnego zacienionego pomieszczenia i ułożyć w bezpiecznej pozycji
  • zdjąć ubranka i jak najszybciej schłodzić mokrymi ręcznikami głowę i klatkę piersiową
  • jeśli istnieje możliwość nawadniać dziecko
  • masować nogi i ręce w celu usprawnienia krążenia

Jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe jeśli dziecko straci przytomność!

Niezależnie od przyczyny, udar może okazać się tragiczny w skutkach. Jeśli podejrzewasz u kogoś udar słoneczny szybko udziel mu pierwszej pomocy.

Nieleczony może w szybkim tempie spowodować zawał serca i śmierć.