18
14 czerwca 2019

Wirus HPV – objawy, szczepienie, jak można się zarazić?

W ostatnich latach wokół tematu szczepionek przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human papillomavirus - HPV) narosło wiele mitów. Czy ta metoda jest skuteczna? Więcej dowiecie się z poniższego artykułu.

Wirus HPV

W trosce o zdrowie intymne

Czy szczepionka na HPV to lek na raka?

Główne korzyści wynikające ze szczepienia są widoczne w zmniejszonej ilości nowotworów szyjki macicy u kobiet szczepionych. Szczepienie przeciwko HPV zapobiega transformacji nowotworowej. Badania prowadzone przez trzy ostatnie dekady wykazały, że niemal 100% wszystkich komórek raka szyjki macicy zawiera materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego. Nie znaczy to jednak, że zakażenie nim w 100% przypadków prowadzi do rozwinięcia nowotworu. Warto pamiętać, że nie wszystkie kobiety zarażone HPV chorują na raka. Świadczy to jedynie o tym, że obecność wirusa jest konieczna do rozwoju choroby. Co ciekawe, u chorych na nowotwór gardła, jamy ustnej lub krtani również diagnozuje się zarażenie wirusem HPV i to niemal w 70% zmian złośliwych. Szeroko w mediach omawiany był przypadek aktora Michaela Douglasa, który wprost mówił o tym, że jego nowotwór spowodowany jest uprawianiem seksu oralnego.

Wirus HPV – objawy

Jak można się zarazić HPV? Wirus brodawczaka ludzkiego jest przenoszony drogą płciową, również w trakcie seksu oralnego zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn. Najczęściej infekcja przebiega bezobjawowo i sama się ogranicza. Jednak u niektórych kobiet może przetrwać, objawiając się przednowotworowymi zmianami  przede wszystkim w obrębie:

U kobiet:

  • szyjki macicy,
  • warg sromowych,
  • nabłonka pochwy.

U mężczyzn:

  • prącia.

U kobiet i mężczyzn:

  • okolicy odbytu,
  • jamy ustnej,
  • gardła,
  • krtani.

Wyróżniamy ponad 200 typów HPV, a spośród nich typy 16 i 18 są odpowiedzialne za ponad 70% raków szyjki macicy. Inne typy, np. 6 i 11, odpowiadają w większości za powstawanie charakterystycznych kalafiorowatych brodawek w okolicy anogenitalnej.

Czynniki sprzyjające zakażeniom HPV to:

  • wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego,
  • niestosowanie prezerwatyw w trakcie stosunku seksualnego,
  • duża liczba partnerów seksualnych,
  • seks oralny bez zabezpieczenia prezerwatywą z zarażonymi partnerami,
  • palenie papierosów,
  • leczenie immunosupresyjne.

Szczepienie przeciwko wirusowi HPV

Szczepienie przeciw HPV

Szczepionki przeciwko HPV zawierają w sobie białka wirusowe kapsydu. To właśnie te cząsteczki wywołują reakcję immunologiczną organizmu, która zapobiega zakażeniu wirusem. Dostępne na rynku polskim są 3 rodzaje szczepionek.

  • 2-walentna: skierowana przeciwko dwóm najbardziej onkogennym typom wirusa (HPV 16 i 18).
  • 4-walentna: zawiera antygeny (białka), HPV 16, 18 oraz 6 i 11. Dwa ostatnie z wymienionych typów odpowiedzialne są za powstawanie brodawek w okolicy płciowej i odbytu.
  • 9-walentna: dzięki zawartym w niej antygenom umożliwia wytworzenie odporności na HPV typu 16, 18, 6, 11 oraz 31, 33, 45, 52, 58. Ostatnie 5 typów to rzadziej spotykane typy wirusa, jednak mające duży potencjał onkogenny.

Stosowanie każdej z nich dozwolone jest od 9 roku życia. Według zaleceń Amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (Centers for Disease Control and Prevention) powinno się szczepić:

  • dzieci w 11 i 12 roku życia (można rozpocząć już wieku 9 lat),
  • jeśli szczepienie nie było wykonane wcześniej, kobiety w wieku 13-26 lat oraz mężczyzn w wieku 13-21 lat,
  • mężczyzn utrzymujących kontakty seksualne w każdym wieku.

Szczepionka jest najskuteczniejsza, gdy zostanie zastosowana w grupie dziewcząt, które wcześniej nie miały kontaktu z wirusem HPV. Szczepienie obejmuje 2 bądź 3 dawki (w Polsce rekomenduje się 3-krotne szczepienie). Nie wykazano żadnych poważnych działań niepożądanych, specyficznych dla stosowania szczepionki przeciwko HPV. Ze względu na głosy przeciwników szczepionek poświęcono szczególnie dużo pracy na badania nad ich bezpieczeństwem.

Już 48 krajów świata rekomenduje szczepienia przeciwko HPV, a część z nich objęła je finansowaniem. 10-letni program szczepień w Wielkiej Brytanii, który objął ok 80% kobiet w wieku 15-24 lat, skutkuje obecnie zmniejszeniem zachorowań na HPV aż o 86%. Dodatkowo okazało się, że w corocznych badaniach skriningowych ilość zmian przednowotworowych szyjki macicy zmniejszyła się o 71%. Na poprawę statystyk nowotworowych trzeba będzie poczekać, jednak wyniki są bardzo obiecujące.

Należy pamiętać, że nie tylko kobiety powinny zostać zaszczepione na HPV. Dzięki szczepionce możliwe jest obniżenie ryzyka zachorowania przez mężczyzn na raka prącia, odbytu, głowy i szyi czy pojawienia się kłykcin kończystych. Dodatkowo w głównej mierze to mężczyźni przyczyniają się do rozprzestrzeniania wirusa HPV, gdyż to właśnie u nich występuje on częściej niż u kobiet.

Oczywiście samo szczepienie nie zwalnia pań z obowiązku regularnego badania. Aby zmaksymalizować skuteczność działań profilaktycznych, konieczne jest wykonanie szczepienia, a następnie poddanie się corocznym badaniom cytologicznym szyjki macicy.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Czy po szczepieniu na COVID-19 można nadal zarażać?

Kwestia ta nadal nie do końca została poznana i jest tematem badań.   Istnieje prawdopodobieństwo, że osoby zaszczepione mogą transmitować…

Zobacz więcej

Szczepionka na koronawirusa dla dzieci

Szczepionki dostępne na polskim rynku przeznaczone dla dzieci od 12 roku życia oraz dorosłych to Pfizer BioNTech. Dla osób powyżej…

Zobacz więcej

Czy szczepienie przeciw rotawirusom jest obowiązkowe?

Od 2021 roku szczepionka przeciwko rotawirusom została wprowadzona do Programu Szczepień Ochronnych jako pozycja obowiązkowa. Bezpłatne szczepienie obejmie dzieci urodzone po 31 grudnia…

Zobacz więcej

Szczepionka przeciw koronawirusowi

Oficjalna informacja producenta szczepionki mówi, że po rozcieńczeniu fiolka zawiera 5 dawek po 0,3 ml. Postępując zgodnie z instrukcją przygotowania…

Zobacz więcej

Jak przechowywać szczepionki?

Szczepionki to produkty termolabilne, czyli wrażliwe na zmiany temperatury. W ich przechowywaniu i transporcie najważniejsze jest zachowanie procedury tzw. zimnego…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Wirus HPV

W trosce o zdrowie intymne

Czytaj także
14 września 2021 Magdalena Bernisz
13 września 2021 Magdalena Bernisz
07 września 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
03 września 2021 mgr farm. Marta Grabowska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)