10
14 czerwca 2019
Rafał Suchodolski Autor
Autor
Rafał Suchodolski
Student V roku kierunku lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Prezes Akademickiego Stowarzyszenia Onkologicznego. Jego głównymi zainteresowaniami są: onkologia, hematologia, leczenie bólu, chirurgia, profilaktyka zdrowotna, ale jak sam uważa, fascynuje go każda gałąź medycyny. Czas wolny poświęca na działalność dydaktyczną, edukację społeczeństwa w zakresie podstawowej wiedzy o zdrowiu oraz pomoc w hospicjum.

Wirus HPV – objawy, szczepienie, jak można się zarazić?

W ostatnich latach wokół tematu szczepionek przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human papillomavirus - HPV) narosło wiele mitów. Czy ta metoda jest skuteczna? Więcej dowiecie się z poniższego artykułu.

W ostatnich latach wokół tematu szczepionek przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human papillomavirus - HPV) narosło wiele mitów. Czy ta metoda jest skuteczna? Więcej dowiecie się z poniższego artykułu.

Czy szczepionka na HPV to lek na raka?

Główne korzyści wynikające ze szczepienia są widoczne w zmniejszonej ilości nowotworów szyjki macicy u kobiet szczepionych. Szczepienie przeciwko HPV zapobiega transformacji nowotworowej. Badania prowadzone przez trzy ostatnie dekady wykazały, że niemal 100% wszystkich komórek raka szyjki macicy zawiera materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego. Nie znaczy to jednak, że zakażenie nim w 100% przypadków prowadzi do rozwinięcia nowotworu. Warto pamiętać, że nie wszystkie kobiety zarażone HPV chorują na raka. Świadczy to jedynie o tym, że obecność wirusa jest konieczna do rozwoju choroby. Co ciekawe, u chorych na nowotwór gardła, jamy ustnej lub krtani również diagnozuje się zarażenie wirusem HPV i to niemal w 70% zmian złośliwych. Szeroko w mediach omawiany był przypadek aktora Michaela Douglasa, który wprost mówił o tym, że jego nowotwór spowodowany jest uprawianiem seksu oralnego.

Wirus HPV

Seks i antykoncepcja

Wirus HPV – objawy

Jak można się zarazić HPV? Wirus brodawczaka ludzkiego jest przenoszony drogą płciową, również w trakcie seksu oralnego zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn. Najczęściej infekcja przebiega bezobjawowo i sama się ogranicza. Jednak u niektórych kobiet może przetrwać, objawiając się przednowotworowymi zmianami  przede wszystkim w obrębie:

U kobiet:

  • szyjki macicy,
  • warg sromowych,
  • nabłonka pochwy.

U mężczyzn:

  • prącia.

U kobiet i mężczyzn:

  • okolicy odbytu,
  • jamy ustnej,
  • gardła,
  • krtani.

Wyróżniamy ponad 200 typów HPV, a spośród nich typy 16 i 18 są odpowiedzialne za ponad 70% raków szyjki macicy. Inne typy, np. 6 i 11, odpowiadają w większości za powstawanie charakterystycznych kalafiorowatych brodawek w okolicy anogenitalnej.

Czynniki sprzyjające zakażeniom HPV to:

  • wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego,
  • niestosowanie prezerwatyw w trakcie stosunku seksualnego,
  • duża liczba partnerów seksualnych,
  • seks oralny bez zabezpieczenia prezerwatywą z zarażonymi partnerami,
  • palenie papierosów,
  • leczenie immunosupresyjne.

Szczepienie przeciwko wirusowi HPV

Szczepienie przeciw HPV

Szczepionki przeciwko HPV zawierają w sobie białka wirusowe kapsydu. To właśnie te cząsteczki wywołują reakcję immunologiczną organizmu, która zapobiega zakażeniu wirusem. Dostępne na rynku polskim są 3 rodzaje szczepionek.

  • 2-walentna: skierowana przeciwko dwóm najbardziej onkogennym typom wirusa (HPV 16 i 18).
  • 4-walentna: zawiera antygeny (białka), HPV 16, 18 oraz 6 i 11. Dwa ostatnie z wymienionych typów odpowiedzialne są za powstawanie brodawek w okolicy płciowej i odbytu.
  • 9-walentna: dzięki zawartym w niej antygenom umożliwia wytworzenie odporności na HPV typu 16, 18, 6, 11 oraz 31, 33, 45, 52, 58. Ostatnie 5 typów to rzadziej spotykane typy wirusa, jednak mające duży potencjał onkogenny.

Stosowanie każdej z nich dozwolone jest od 9 roku życia. Według zaleceń Amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (Centers for Disease Control and Prevention) powinno się szczepić:

  • dzieci w 11 i 12 roku życia (można rozpocząć już wieku 9 lat),
  • jeśli szczepienie nie było wykonane wcześniej, kobiety w wieku 13-26 lat oraz mężczyzn w wieku 13-21 lat,
  • mężczyzn utrzymujących kontakty seksualne w każdym wieku.

Szczepionka jest najskuteczniejsza, gdy zostanie zastosowana w grupie dziewcząt, które wcześniej nie miały kontaktu z wirusem HPV. Szczepienie obejmuje 2 bądź 3 dawki (w Polsce rekomenduje się 3-krotne szczepienie). Nie wykazano żadnych poważnych działań niepożądanych, specyficznych dla stosowania szczepionki przeciwko HPV. Ze względu na głosy przeciwników szczepionek poświęcono szczególnie dużo pracy na badania nad ich bezpieczeństwem.

Już 48 krajów świata rekomenduje szczepienia przeciwko HPV, a część z nich objęła je finansowaniem. 10-letni program szczepień w Wielkiej Brytanii, który objął ok 80% kobiet w wieku 15-24 lat, skutkuje obecnie zmniejszeniem zachorowań na HPV aż o 86%. Dodatkowo okazało się, że w corocznych badaniach skriningowych ilość zmian przednowotworowych szyjki macicy zmniejszyła się o 71%. Na poprawę statystyk nowotworowych trzeba będzie poczekać, jednak wyniki są bardzo obiecujące.

Należy pamiętać, że nie tylko kobiety powinny zostać zaszczepione na HPV. Dzięki szczepionce możliwe jest obniżenie ryzyka zachorowania przez mężczyzn na raka prącia, odbytu, głowy i szyi czy pojawienia się kłykcin kończystych. Dodatkowo w głównej mierze to mężczyźni przyczyniają się do rozprzestrzeniania wirusa HPV, gdyż to właśnie u nich występuje on częściej niż u kobiet.

Oczywiście samo szczepienie nie zwalnia pań z obowiązku regularnego badania. Aby zmaksymalizować skuteczność działań profilaktycznych, konieczne jest wykonanie szczepienia, a następnie poddanie się corocznym badaniom cytologicznym szyjki macicy.

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

mgr farm.

Hanna Lengiewicz

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

mgr farm.

Marta Grabowska

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

mgr farm.

Marta Grabowska

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
27 lutego 2020 mgr farm. Monika Cichocka
26 lutego 2020 mgr Leszek Pawski
26 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
25 lutego 2020 lek. Małgorzata Czerniak
24 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
19 lutego 2020 mgr Leszek Pawski
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
11 lutego 2020 mgr Magdalena Torowska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
Zobacz więcej