11
14 czerwca 2019
Rafał Suchodolski Autor
Autor
Rafał Suchodolski

Wirus HPV – objawy, szczepienie, jak można się zarazić?

W ostatnich latach wokół tematu szczepionek przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human papillomavirus - HPV) narosło wiele mitów. Czy ta metoda jest skuteczna? Więcej dowiecie się z poniższego artykułu.

W ostatnich latach wokół tematu szczepionek przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (Human papillomavirus - HPV) narosło wiele mitów. Czy ta metoda jest skuteczna? Więcej dowiecie się z poniższego artykułu.

Czy szczepionka na HPV to lek na raka?

Główne korzyści wynikające ze szczepienia są widoczne w zmniejszonej ilości nowotworów szyjki macicy u kobiet szczepionych. Szczepienie przeciwko HPV zapobiega transformacji nowotworowej. Badania prowadzone przez trzy ostatnie dekady wykazały, że niemal 100% wszystkich komórek raka szyjki macicy zawiera materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego. Nie znaczy to jednak, że zakażenie nim w 100% przypadków prowadzi do rozwinięcia nowotworu. Warto pamiętać, że nie wszystkie kobiety zarażone HPV chorują na raka. Świadczy to jedynie o tym, że obecność wirusa jest konieczna do rozwoju choroby. Co ciekawe, u chorych na nowotwór gardła, jamy ustnej lub krtani również diagnozuje się zarażenie wirusem HPV i to niemal w 70% zmian złośliwych. Szeroko w mediach omawiany był przypadek aktora Michaela Douglasa, który wprost mówił o tym, że jego nowotwór spowodowany jest uprawianiem seksu oralnego.

Wirus HPV

Seks i antykoncepcja

Wirus HPV – objawy

Jak można się zarazić HPV? Wirus brodawczaka ludzkiego jest przenoszony drogą płciową, również w trakcie seksu oralnego zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn. Najczęściej infekcja przebiega bezobjawowo i sama się ogranicza. Jednak u niektórych kobiet może przetrwać, objawiając się przednowotworowymi zmianami  przede wszystkim w obrębie:

U kobiet:

  • szyjki macicy,
  • warg sromowych,
  • nabłonka pochwy.

U mężczyzn:

  • prącia.

U kobiet i mężczyzn:

  • okolicy odbytu,
  • jamy ustnej,
  • gardła,
  • krtani.

Wyróżniamy ponad 200 typów HPV, a spośród nich typy 16 i 18 są odpowiedzialne za ponad 70% raków szyjki macicy. Inne typy, np. 6 i 11, odpowiadają w większości za powstawanie charakterystycznych kalafiorowatych brodawek w okolicy anogenitalnej.

Czynniki sprzyjające zakażeniom HPV to:

  • wczesne rozpoczęcie współżycia seksualnego,
  • niestosowanie prezerwatyw w trakcie stosunku seksualnego,
  • duża liczba partnerów seksualnych,
  • seks oralny bez zabezpieczenia prezerwatywą z zarażonymi partnerami,
  • palenie papierosów,
  • leczenie immunosupresyjne.

Szczepienie przeciwko wirusowi HPV

Szczepienie przeciw HPV

Szczepionki przeciwko HPV zawierają w sobie białka wirusowe kapsydu. To właśnie te cząsteczki wywołują reakcję immunologiczną organizmu, która zapobiega zakażeniu wirusem. Dostępne na rynku polskim są 3 rodzaje szczepionek.

  • 2-walentna: skierowana przeciwko dwóm najbardziej onkogennym typom wirusa (HPV 16 i 18).
  • 4-walentna: zawiera antygeny (białka), HPV 16, 18 oraz 6 i 11. Dwa ostatnie z wymienionych typów odpowiedzialne są za powstawanie brodawek w okolicy płciowej i odbytu.
  • 9-walentna: dzięki zawartym w niej antygenom umożliwia wytworzenie odporności na HPV typu 16, 18, 6, 11 oraz 31, 33, 45, 52, 58. Ostatnie 5 typów to rzadziej spotykane typy wirusa, jednak mające duży potencjał onkogenny.

Stosowanie każdej z nich dozwolone jest od 9 roku życia. Według zaleceń Amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (Centers for Disease Control and Prevention) powinno się szczepić:

  • dzieci w 11 i 12 roku życia (można rozpocząć już wieku 9 lat),
  • jeśli szczepienie nie było wykonane wcześniej, kobiety w wieku 13-26 lat oraz mężczyzn w wieku 13-21 lat,
  • mężczyzn utrzymujących kontakty seksualne w każdym wieku.

Szczepionka jest najskuteczniejsza, gdy zostanie zastosowana w grupie dziewcząt, które wcześniej nie miały kontaktu z wirusem HPV. Szczepienie obejmuje 2 bądź 3 dawki (w Polsce rekomenduje się 3-krotne szczepienie). Nie wykazano żadnych poważnych działań niepożądanych, specyficznych dla stosowania szczepionki przeciwko HPV. Ze względu na głosy przeciwników szczepionek poświęcono szczególnie dużo pracy na badania nad ich bezpieczeństwem.

Już 48 krajów świata rekomenduje szczepienia przeciwko HPV, a część z nich objęła je finansowaniem. 10-letni program szczepień w Wielkiej Brytanii, który objął ok 80% kobiet w wieku 15-24 lat, skutkuje obecnie zmniejszeniem zachorowań na HPV aż o 86%. Dodatkowo okazało się, że w corocznych badaniach skriningowych ilość zmian przednowotworowych szyjki macicy zmniejszyła się o 71%. Na poprawę statystyk nowotworowych trzeba będzie poczekać, jednak wyniki są bardzo obiecujące.

Należy pamiętać, że nie tylko kobiety powinny zostać zaszczepione na HPV. Dzięki szczepionce możliwe jest obniżenie ryzyka zachorowania przez mężczyzn na raka prącia, odbytu, głowy i szyi czy pojawienia się kłykcin kończystych. Dodatkowo w głównej mierze to mężczyźni przyczyniają się do rozprzestrzeniania wirusa HPV, gdyż to właśnie u nich występuje on częściej niż u kobiet.

Oczywiście samo szczepienie nie zwalnia pań z obowiązku regularnego badania. Aby zmaksymalizować skuteczność działań profilaktycznych, konieczne jest wykonanie szczepienia, a następnie poddanie się corocznym badaniom cytologicznym szyjki macicy.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Czy opryszczkę można wyleczyć?

Niestety wirus opryszczki pozostaje w organizmie przez całe życie. Objawy nawracają i są przerywane okresem latencji, czyli utajenia. Wirus HSV…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jakie badania wykonać przy podejrzeniu celiakii?

Powinna Pani rozpocząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli istnieje podejrzenie celiakii, konieczne będzie skierowanie do poradni gastroenterologicznej. Najczęściej diagnostyka…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma stężenia testosteronu we krwi u dorosłych

Stężenie testosteronu zmienia się dynamicznie. U mężczyzn granice norm to 270-1070 ng/dL ze średnim poziomem ok. 700ng/dL. U kobiet stężenia są zdecydowanie…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
22 października 2020 dr Ewa Fiedorowicz
20 października 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
13 października 2020 Agnieszka Żurawska
31 sierpnia 2020 mgr farm. Karolina Kochańska
20 lipca 2020 Rafał Suchodolski
15 lipca 2020 mgr farm. Marta Junowicz
10 czerwca 2020 mgr farm. Natika Karolak
05 maja 2020 dr Ewa Fiedorowicz
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)