17
04 października 2018

Właściwości potasu

Potas to jeden z najważniejszych pierwiastków dla naszego organizmu. Zarówno zbyt mała ilość tego pierwiastka, jak i przedawkowanie mogą powodować poważne skutki. Jaki jest wynik niedoboru i przyjęcia zbyt dużej dawki potasu? Jakie są jego podstawowe źródła i jaką rolę pełni w organizmie?

Charakterystyka i rola potasu w organizmie

Potas należy do grupy metali. Czysty potas jest bardzo miękki i można go kroić nożem. Jest też bardzo reaktywny. W naszym organizmie ma wiele istotnych zastosowań i jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. Jego najważniejsze zadania to:

  • utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej; jest częścią pompy sodowo-potasowej, która reguluje ilość jonów i wody w komórkach,
  • wpływ na regulowanie ciśnienia krwi,
  • udział w przewodzeniu impulsów przez neurony – bierze udział m.in. w regulacji pracy serca i innych mięśni,
  • zwiększanie napięcia mięśni i przepuszczalności błon – jest antagonistą wapnia,
  • udział w metabolizmie białek i węglowodanów, wzmaga  sekrecję (wydzielanie) insuliny,
  • aktywowanie ponad czterdziestu reakcji enzymatycznych,
  • wpływ na perystaltykę jelit,
  • jest niezbędny organizmowi do wzrostu.

Skutki nadmiaru i niedoboru potasu

Potas pełni w organizmie szereg bardzo istotnych funkcji. Skutki złej ilości tego pierwiastka mogą być więc dość poważne, choć zdarzają się stosunkowo rzadko. W przypadku niedoboru, czyli hipokaliemii mogą wystąpić:

  • skurcze mięśni,
  • osłabienie, podenerwowanie,
  • nieregularna praca serca,
  • pojawienie się opuchlizny na nogach,
  • nadciśnienie,
  • nietolerancja glukozy,
  • senność,
  • zatrzymanie wody w organizmie,
  • zawroty głowy,
  • wymioty,
  • trudności z koncentracją.

Na niedobory potasu szczególnie narażone są osoby stosujące niektóre leki na nadciśnienie z grupy diuretyków (np. furosemid). To samo dotyczy osób odchudzających się lub cierpiących na przewlekłe biegunki czy wymioty. Także u osób pracujących fizycznie, pijących dużo kawy lub chorych na cukrzycę, mogą pojawić się czasowe niedobory tego pierwiastka. Jeśli poziom potasu w naszym organizmie jest zbyt wysoki, mówimy o hiperkaliemii. Stan taki może powstać, gdy nerki nie nadążają z usuwaniem potasu lub gdy ich funkcjonowanie jest zaburzone. Łagodna hiperkaliemia zwykle bywa niezauważona. Problem pojawia się w cięższych postaciach. Mogą pojawić się wtedy groźne objawy:

  • spowolnienie pracy serca, nawet z jego zatrzymaniem!
  • osłabienie mięśni, czasem nawet częściowy paraliż,
  • apatia,
  • mrowienie,
  • duszność.

Podobnie hipo-, jak i hiperkaliemia zdarza się dość rzadko. Może wystąpić na skutek uszkodzenia funkcji nerek czy odwodnienia.

Suplementacja potasu i jego naturalne źródła w pokarmie

Zapotrzebowanie na potas wzrasta wraz z wiekiem. Przykładowo, dziecko od narodzin do 6. miesiąca życia potrzebuje zaledwie 400 mg potasu dziennie, sześciolatek około 3000 mg dziennie, a osoba dorosła już 4700 mg. Liczba ta wzrasta do 5100 mg potasu dziennie, u kobiet w trakcie karmienia piersią. Potas, podobnie jak sód, znajduje się w wielu produktach spożywczych. Największą zawartość potasu mają:

  • warzywa: owoc i liście pomidora, kalarepa, pasternak, brukselka, jarmuż, natka pietruszki, szpinak, fasola gotowana, koperek,
  • grzyby: boczniaki i kurki,
  • owoce: suszone morele, suszone figi, suszone śliwki, świeże banany, melony, awokado, czereśnie, śliwki,
  • nabiał: chude mleko, jogurt naturalny,
  • mięso: drób, wołowina, cielęcina, wieprzowina.

Oprócz produktów spożywczych, w przypadku niedoboru warto wspomóc się lekami lub suplementami diety z potasem, które dostępne są w aptece. Często występują one w połączeniu z magnezem i witaminą B6 jako preparaty stosowane w profilaktyce i leczeniu skurczów mięśni. Można też jednak znaleźć produkty, które w składzie mają sam potas. Suplementacja, zwłaszcza w przypadku osób starszych i przyjmujących wiele leków, powinna być skonsultowana z lekarzem lub farmaceutą. Potas to makroelement występujący w większości produktów spożywczych. W naszym organizmie pełni wiele ważnych funkcji i jest niezbędny do życia. Zaburzenia jego ilości występują rzadko, ale mogą wywołać poważne skutki. W przypadku zwiększonego zapotrzebowania na potas możemy zmodyfikować naszą dietę lub sięgnąć po leki i suplementy dostępne w aptece.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Helenka2 pisze:

    A ja chciałabym się DOWIEDZIEĆ,czego nie mam jeść!

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)