170
15 lutego 2019

Zapalenie pęcherza moczowego – jak rozpoznać i jak leczyć?

Pieczenie podczas oddawania moczu, ból w podbrzuszu czy ciągłe parcie na mocz to objawy zapalenia pęcherza moczowego. Są one wysoce uciążliwe i skłaniają do szybkiego zgłoszenia się po pomoc medyczną.

Drogi moczowe powyżej cewki moczowej są fizjologicznie jałowe – nie ma w nich drobnoustrojów. Przedostanie się do ich światła bakterii lub znacznie rzadziej wirusów czy grzybów powoduje powstanie zakażenia. Najczęstszą postacią zakażenia pęcherza moczowego jest zakażenie wywołane przez bakterie E.Coli. Dostają się one do pęcherza głównie drogą wstępującą, czyli przez cewkę moczową.

Czynniki ryzyka i objawy zapalenia pęcherza moczowego

Wśród osób dorosłych na zakażenia układu moczowego znacznie częściej zapadają kobiety. Ma to związek z anatomicznie krótszą cewką moczową, a tym samym krótszą drogą do przebycia dla drobnoustrojów oraz bliskością ujścia cewki moczowej, pochwy i odbytu, naturalnie zasiedlonych przez bakterie. Nierzadkim przypadkiem jest także zapalenie pęcherza po stosunku, wynikające z mechanicznego przemieszczania się bakterii z cewki do pęcherza. W podeszłym wieku wzrasta częstość zakażeń układu moczowego u mężczyzn, co ma związek z przerostem prostaty i zaleganiem moczu w pęcherzu.

Czynniki ryzyka

  • płeć żeńska,
  • ciąża,
  • połóg,
  • zaleganie moczu w pęcherzu,
  • cukrzyca,
  • dna moczanowa,
  • immunosupresja – wrodzone niedobory odporności i leki immunosupresyjne oraz glikokortykosteroidy.

Objawy zapalenia pęcherza moczowego

  • ból i pieczenie podczas oddawania moczu,
  • częstomocz,
  • uciążliwe, bolesne parcie na mocz,
  • krwiomocz,
  • ból w podbrzuszu – okolicy nadłonowej,
  • bolesność przy badaniu palpacyjnym okolicy nadłonowej,
  • wzrost temperatury ciała.

Diagnostyka i leczenie zapalenia pęcherza moczowego

U kobiet w rutynowej diagnostyce zapalenia pęcherza moczowego bez czynników ryzyka zakażenia powikłanego rozpoznanie można oprzeć na wywiadzie, badaniu lekarskim i badaniu ogólnym moczu i jego osadu, w którym występuje zwiększona ilość białych krwinek – leukocytów. Do rozpoczęcia antybiotykoterapii nie wymaga się wówczas wyniku posiewu moczu.

W przypadkach, gdy zakażenie jest nawracające lub podejrzewa się czynniki ryzyka zakażeń powikłanych, należy wykonać posiew moczu i ewentualnie badania dodatkowe.

Należy pamiętać jednak, że każde zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzn traktuje się jako powikłane i jest ono wskazaniem do wykonania stosownych badań.

Posiew moczu wykonuje się z moczu pobranego z porannej porcji, po spoczynku nocnym. Przed oddaniem próbki należy dokładnie umyć okolice ujścia cewki moczowej mydłem, a następnie osuszyć czystym materiałem. Do pojemnika powinien trafić mocz ze środkowego strumienia. Oznacza to, że pierwszą porcję moczu należy oddać do muszli, dopiero następna posłuży do badania. Takie postępowanie jest bardzo ważne, ponieważ minimalizuje ryzyko obecności w moczu oddanym do posiewu bakterii naturalnie zasiedlających końcowy odcinek cewki moczowej.

Sytuacją szczególną jest występowanie bezobjawowego bakteriomoczu – w posiewie moczu obecne są bakterie w ilości spełniającej kryterium diagnozy zakażenia, jednak nie występują jego objawy. Stan taki nie wymaga rutynowo leczenia. Wyjątkiem są ciąża i planowane zabiegi urologiczne – wówczas podaje się antybiotyk.

W trakcie leczenia pacjent musi pamiętać o odpowiednim nawadnianiu. Lek przeciwbakteryjny należy zawsze przyjąć w pełnej dawce zapisanej przez lekarza lub, w przypadku preparatów dostępnych bez recepty, pełnej zalecanej w ulotce. Przerwanie leczenia zaraz po ustąpieniu objawów, a przed całkowitym wyjałowieniem dróg moczowych prowadzi do powstawania oporności bakterii na antybiotyki i znacznych trudności w leczeniu zakażeń.

Zapobieganie zapaleniu pęcherza moczowego

W profilaktyce zapalenia pęcherza moczowego stosuje się metody niefarmakologiczne, a w niektórych przypadkach również farmakologiczne.

Metody niefarmakologiczne

  • przyjmowanie ponad 2 l płynów na dobę (podczas upałów więcej),
  • oddawanie moczu niezwłocznie po odczuciu parcia,
  • unikanie dezodorantów intymnych, kapturków naszyjkowych i innych substancji ingerujących w fizjologiczną florę bakteryjną okolic intymnych,
  • oddawanie moczu po stosunku płciowym,
  • kładzenie się spać z opróżnionym pęcherzem moczowym,
  • kąpiele pod prysznicem.

W nawracających zakażeniach, powodowanych przez bakterie E.Coli, zastosowanie znajdują preparaty z żurawiny wielkoowocowej, które mają zmniejszać przyleganie bakterii do nabłonka wewnętrznych ścian pęcherza moczowego.

Metody farmakologiczne

  • terapię lekami przeciwdrobnoustrojowymi w formie ciągłej lub, w przypadku silnego związku ze stosunkami płciowymi, przed odbyciem stosunku,
  • preparaty probiotyczne stosowane dopochwowo,
  • immunoterapię w formie preparatów zawierających liofilizat bakterii E.Coli, pobudzający odporność przeciw temu drobnoustrojowi.

Zapalenie pęcherza moczowego to, ze względu na budowę anatomiczną, typowo kobieca przypadłość. Aby jej uniknąć, należy stosować odpowiednie działania profilaktyczne, a przy pierwszych objawach choroby zgłosić się do specjalisty.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Czym różni się sterylny pojemnik na mocz od niesterylnego?

Pojemnik sterylny pozbawiony został flory bakteryjnej, dlatego dla bezpieczeństwa zapakowano go w woreczek. Zakupienie go jest wymagane wtedy, gdy zlecono…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. Anna pisze:

    Nawracające stany zapalne układu moczowego męczyły mnie potwornie. Skutecznie pomógł mi urolog. Leczenie, które zastosował okazało się w 100% skuteczne. Nie mam nawrotu choroby.

  2. Magda pisze:

    Ja również cierpiałam na powracające zapalenia pęcherza. Nic nie pomagało na dłuższą metę: monurol, furagina, żurawina, kapsułki oregano, d-mannoza, rygorystyczne przestrzeganie higieny czy picie zwiększonej ilości płynów. Po zapaleniu pęcherza i antybiotykach od razu dostawałam grzybicy pochwy i tak w kółko. Na forum znalazłam, że komuś pomogło zażywanie probiotyków. Kupiłam taki zawierający 2 miliardy bakterii w kapsułce i zażywałam 1 kapsułkę dziennie przez 4 miesiące. Już od roku nie miałam nawrotu. Mam nadzieję, że wam to pomoże. Powodzenia!

    1. Paulina pisze:

      Możesz podać nazwę tego probiotyku? Zmagam się z nawracającym zapaleniem pęcherza i nie wiem już co robić.

    2. Ania pisze:

      Wpisz w wyszukiwarkę Google „probiotyk urologiczny” żeby nie robić reklamy 😉
      Pierwsze kilka wyników to ten co mi pomógł

    3. Klara pisze:

      pani Magdo ,a mogłaby pani napisać początek nazywy , mi się wyświetla UroL… czy to ten , obecnie biorę antybiotyk ,bo miałam już krwio-mocz i zawsze coś się ze mną dzieje po bliskim kontakcie z mężem i nie umieją mnie wyleczyć tylko gorzej i gorzej ze mną

Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)