37
29 listopada 2018
Patrycja Królikiewicz-Kurek Autor
Autor
lek.
Patrycja Królikiewicz-Kurek
Absolwentka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Pasjonatka Reumatologii i Endokrynologii. Współtwórczyni i prelegentka wykładów o tematyce reumatologicznej dla Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Uczestniczka licznych medycznych konferencji naukowych i szkoleniowych.

Zapalenie płuc – przyczyny, objawy, leczenie

Zakażenia dróg oddechowych stanowią jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się po pomoc lekarską. Szczególnie w okresie jesienno-zimowym pacjenci zmagają się z objawami, takimi jak gorączka, kaszel, czy dreszcze. Ich przyczyną może być zapalenie płuc.

Zakażenia dróg oddechowych stanowią jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się po pomoc lekarską. Szczególnie w okresie jesienno-zimowym pacjenci zmagają się z objawami, takimi jak gorączka, kaszel, czy dreszcze. Ich przyczyną może być zapalenie płuc.

Funkcje dróg oddechowych

Drogi oddechowe człowieka mają za zadanie dostarczanie do organizmu niezbędnego do życia tlenu oraz wydalanie dwutlenku węgla. Funkcja ta naraża je na stały kontakt z powietrzem atmosferycznym oraz zawartymi w nim substancjami, drobnoustrojami i cząsteczkami. W warunkach prawidłowych, wspomniane czynniki uszkadzające nie docierają do samego miejsca wymiany gazowej, czyli tkanki płucnej. Zapobiegają temu liczne mechanizmy ochronne. Znajdziemy pośród nich mechanizm filtrowania powietrza i stały ruch rzęsek dróg oddechowych przemieszczający cząstki obce w kierunku środowiska zewnętrznego, substancje wydzielane w drogach oddechowych, takie jak laktoferyna, lizozym czy IgA oraz komórki układu immunologicznego obecne w błonie śluzowej. W wyniku zaburzenia równowagi wymienionych mechanizmów obronnych, osłabionych czynnikami zewnętrznymi i wewnętrznymi, może dojść do inwazji chorobotwórczych drobnoustrojów na drogi oddechowej i rozwoju ich zapalenia.

Kobieta z zapaleniem płuc

Łagodzenie objawów zapalenia płuc

Czynniki ryzyka wystąpienia zapalenia płuc

Do czynników ryzyka rozwoju zapalenia płuc należą:

  • palenie tytoniu – dym tytoniowy zawiera substancje o działaniu drażniącym i uszkadzającym nabłonek dróg oddechowych, osłabia on zarówno funkcję rzęsek jak i pozostałe mechanizmy obronne,
  • alkoholizm – nadużywanie alkoholu prowadzi do niedożywienia i wyniszczenia, a co za tym idzie osłabienia układu immunologicznego,
  • immunosupresja – osłabienie odporności organizmu wynikające zarówno z celowych działań podejmowanych między innymi po przeszczepach narządów, aby nie dopuścić do odrzucenia przeszczepu, jak i wywołane procesami chorobowymi takimi jak: białaczki, chłoniaki, czy też zakażeniem wirusem HIV,
  • podeszły wiek,
  • niedożywienie, wyniszczenie organizmu,
  • przewlekłe choroby układu oddechowego,
  • przewlekłe choroby układu krążenia,
  • mechaniczna przeszkoda w drogach oddechowych – zapalenie łatwiej rozwija się w obszarach tkanki płucnej, z utrudnioną wentylacją, wynikającą na przykład z obecności guza.

Objawy zapalenia płuc

Przebieg zapalenia płuc może różnić się u poszczególnych pacjentów, gdyż zależy on od drobnoustroju wywołującego zakażenie, wieku pacjenta, czy jego stanu zdrowia sprzed nabycia infekcji. Można jednak wskazać najczęstsze objawy towarzyszące zapaleniu płuc:

  • gorączka – niekiedy bardzo wysoka, o nagłym początku,
  • dreszcze – towarzyszące zwyżkom gorączki,
  • kaszel – z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny lub bez, może pojawić się również krwioplucie,
  • duszność – nie u każdego pacjenta,
  • silne poty,
  • ból w klatce piersiowej,
  • zaburzenia świadomości – szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym, przyjmujące postać dezorientacji i splątania,.
  • tachypnoe – przyspieszenie oddechu,
  • tachykardia – przyspieszenie akcji serca.

Rozpoznanie i leczenie zapalenia płuc

W diagnostyce zapalenia płuc duże znaczenie ma wywiad i badanie przedmiotowe. Obecność nacieków zapalnych w płucach często daje się pośrednio zaobserwować w czasie osłuchiwania, opukiwania czy badania drżenia głosowego. Przydatne są również oznaczenia wykładników stanu zapalnego, ilości białych krwinek, wzrastającej w zakażeniu, czy innych parametrów oznaczanych we krwi, wskazujących na toczącą się infekcję bakteryjną. W celu uwidocznienia zmian w tkance płucnej lekarz może zlecić wykonanie zdjęcia RTG klatki piersiowej. W niektórych przypadkach, najczęściej szczególnie ciężkich lub niepoddających się leczeniu, celem dobrania odpowiedniego antybiotyku wykonuje się posiew treści pobranej z dróg oddechowych. W ciężkich przypadkach, na podstawie oceny stanu chorego lekarz może zdecydować o konieczności hospitalizacji. Większość przypadków zapalenia płuc nie wymaga jednak leczenia szpitalnego. Lekarz rodzinny dobiera antybiotyk odpowiadający obrazowi klinicznemu infekcji zaobserwowanej u pacjenta. W celu zwalczenia gorączki i ewentualnego bólu w klatce piersiowej polecaną substancją jest powszechnie dostępny Paracetamol. W leczeniu zapalenia płuc należy pamiętać, aby:

  • przyjmować duże ilości płynów,
  • przez okres terapii zaprzestać codziennej aktywności dużo odpoczywać,
  • zaprzestać palenia tytoniu,
  • przyjąć antybiotyk zalecony przez lekarza w pełnej zapisanej dawce!
  • w razie konieczności stosować ćwiczenia oddechowe ułatwiające upowietrznienie płuc,
  • zapewnić w diecie odpowiednie dostarczenie energii.

UWAGA! Przerwanie terapii może skutkować rozwojem bakterii opornych na stosowany antybiotyk! Pamiętaj: jeśli masz objawy zapalenia płuc, nie czekaj i niezwłocznie udaj się do lekarza rodzinnego w celu przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki. Odpowiednie leczenie oraz szybkie rozpoznanie choroby pozwoli Ci uniknąć niebezpiecznych powikłań i przykrych dolegliwości.

Źródła:

  • Chyczewska, W. Naumnik „Bakteryjne zapalenie płuc”, w Wielka Interna- Pulmonologia, wyd. Medical Tribune.
  • Kuś, M. Jankowski  „Pozaszpitalne zapalenie płuc”, w Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna.
Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Kwarantanna a nadzór epidemiologiczny

Kwarantanna domowa to celowa izolacja osób zdrowych, które miały bliski kontakt z osobami zarażonymi lub podejrzanymi o zarażenie, a także…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Ibuprofen a zaostrzenie choroby COVID-19

Prawdopodobne jest, że niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą zaostrzać przebieg infekcji koronawirusem. Należą do nich między innymi: ibuprofen, aspiryna, ketoprofen,…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

mgr farm.

Magdalena Fuszara

Lek na koronawirusa (COVID-19) w Polsce

13 marca 2020 roku Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych zatwierdził Arechin, produkt leczniczy zawierający substancję czynną…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Czym się różni pandemia od epidemii?

Epidemia to występowanie zachorowań na chorobę zakaźną w określonym czasie na określonym terenie w ponadprzeciętnej ilości. Pandemia to rozprzestrzenianie się…

Zobacz więcej

Michał Frynas Autor

Michał Frynas

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

mgr farm.

Marta Junowicz

Dermatolog a skierowanie NFZ

Niestety skierowanie do dermatologa jest konieczne w celu odbycia wizyty. Skierowanie na NFZ do lekarza specjalisty może wystawić lekarz podstawowej…

Zobacz więcej

Mirka Karendys Autor

mgr farm.

Mirka Karendys

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece.   Więcej na temat e-recepty…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Norma CRP we krwi

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Najczęściej czytane artykuły
z kategorii Zdrowie

Ostropest – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Jak usunąć kamień nazębny domowymi sposobami?

Salmonella - przyczyny, objawy, leczenie

Olej z czarnuszki - właściwości i zastosowanie

Kwas foliowy - funkcje, źródła, skutki niedoboru i nadmiaru

Endometrioza - objawy, diagnostyka i leczenie

Jak zwiększyć ilość erytrocytów (czerwonych krwinek)?

Jak dawkować witaminę D3 u dorosłych, dzieci i niemowląt?

Zobacz więcej
Czytaj także
20 listopada 2019 mgr farm. Magdalena Fuszara
25 września 2019 mgr farm. Marta Grabowska
22 lutego 2019 Magdalena Marta Wasilewska
29 stycznia 2019 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
Zobacz więcej