4
27 maja 2021

Zatrucia opiatami i innymi narkotykami

Zatrucie definiowane jest jako zaburzenie w funkcjonowaniu organizmu w wyniku wprowadzenia do niego substancji toksycznej. Chociaż z pojęciem „trucizna” w literaturze spotkać się można dopiero w XIII wieku, to historia zatruć sięga wielu tysięcy lat p.n.e. Jak wygląda zatrucie opiatami, amfetaminą i marihuaną?

Nastolatka źle się czuje

Produkty pomagające wykryć obecność narkotyków

Zatrucie opiatami 

Opioidami nazywamy wszystkie substancje, zarówno syntetyczne, naturalne, endo- i egzogenne, które oddziaływują na receptor opioidowy w sposób podobny do morfiny. Opiaty natomiast to substancje pozyskiwane z opium – soku maku lekarskiego (Papaver somniferum). Tych dwu pojęć nie można używać zamiennie.  

Jakie substancje należą do opiatów i które z nich są nadużywane w celach rekreacyjnych?  

Najważniejszym przedstawicielem opiatów jest morfina, od wielu lat stosowana w leczeniu bólu. Innym dobrze znanym opiatem jest półsyntetyczna pochodna morfiny – heroina, używana w celach rekreacyjnych. Rzadziej wykorzystywane w lecznictwie opiaty przeciwkaszlowe – kodeina oraz dekstrometorfan – są niestety często stosowane w celach rekreacyjnych, ze względu na wywoływane przy stosowaniu w dużych dawkach działanie psychoaktywne. Według statystyk po kodeinę i dekstrometorfan sięga głównie młodzież poniżej 18. roku życia. Opiaty przeciwbiegunkowe, takie jak loperamid, nadużywane są raczej rzadko, ze względu na nieprzyjemne efekty uboczny, jakimi są uporczywe, przedłużające się zaparcia.  

Jak wygląda pacjent zatruty opiatami?  

Opisuje się charakterystyczną triadę objawów: senność (wynikającą z depresji ośrodkowego układu nerwowego), zwężenie źrenic i zmniejszoną częstość oddechów. Dodatkowo występują zaparcia, mogą wystąpić nudności czy wymioty. Przy podaży dużej dawki opiatu może dochodzić do zagrażającej życiu depresji oddechowej.  

Zatrucie amfetaminą 

Amfetamina należy do grupy związków nazywanych fenyloaminami. Ma właściwości stymulujące, hamujące apetyt, euforyzujące i halucynogenne. Jej przewlekłe stosowanie prowadzi między innymi do zapalenia naczyń czy nadciśnienia płucnego. Literatura opisuje także perforacje struktur twarzoczaszki, np. przegrody nosa, przy wieloletnim przyjmowaniu fenyloamin donosowo. 

W Polsce posiadanie i rozpowszechnianie amfetaminy jest przestępstwem, ale w wielu krajach jest ona nadal stosowana jako lek. Niektóre z jej przeznaczeń to leczenie ADHD, narkolepsji czy otyłości.  

Jak wygląda pacjent zatruty amfetaminą? 

Pacjenci są znacznie pobudzeni, rytm serca jest przyspieszony, kołataniu serca może towarzyszyć ból w klatce piersiowej. Osoby po spożyciu amfetaminy mogą prezentować nawet kilkudniowe psychozy. Źrenice będą rozszerzone, pacjent będzie się pocił, może skarżyć się na bezsenność, bóle głowy i drżenia. Oddech będzie znacznie przyspieszony.  

Zatrucie marihuaną 

Marihuana to wysuszone kwiatostany i liście roślin konopii indyjskiej (Cannabis indica). Głównymi komponentami psychoaktywnymi są THC (tetrahydrokannabinol) oraz inne kannabinoidy. Według WHO 2,5% światowej populacji używa marihuany, co sprawia, że jest to najczęściej nadużywana nielegalna substancja. Jest ona używana we wszystkich grupach społecznych, zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn. Niektóre źródła wskazują jednak, że głównymi użytkownikami są młodzież oraz studenci.  

Jak wygląda pacjent zatruty marihuaną?  

Marihuana wywołuje efekt euforyzujący, miorelaksacyjny (rozluźniający mięśnie szkieletowe), a także zwiększa apetyt. Może wywoływać zaburzenia pamięci, równowagi i koordynacji. Ostre zatrucie charakteryzuje się przyspieszoną akcją serca, rozszerzeniem źrenic, nastrzyknięciem (zaczerwienieniem) spojówek, zaburzeniem funkcji poznawczych. Mogą występować halucynacje i objawy psychotyczne, takie jak paranoja

Przewlekłe używanie marihuany prowadzi do zespołu antymotywacyjnego i prawdopodobnie uzależnienia (chociaż nie jest to do końca potwierdzone). Inne efekty długotrwałego nadużywania marihuany to między innymi problemy z pamięcią, depersonalizacja czy przewlekła obturacyjna choroba płuc.  

Ponadto palenie marihuany jest bardziej niebezpieczne niż palenie tytoniu, ponieważ zawiera ona znacznie więcej tlenku węgla i substancji smolistych niż papierosy.  

W jej składzie znajduje się kancerogenną siarkę, która ma znacznie wyższy potencjał mutagenny niż siarka zawarta w papierosach. 

Źródła: 

  • Gajewski, P., & Szczeklik, A. (2019). Interna Szczeklika 2019. Kraków: Medycyna Praktyczna. 
  • Pach J. (2009). Zarys toksykologii klinicznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 
  • Faucett EA, Marsh KM, Farshad K, Erman AB, Chiu AG. Maxillary sinus manifestations of methamphetamine abuse. Allergy Rhinol (Providence). 2015;6(1):76-79. doi:10.2500/ar.2015.6.0106 
  • Cannabis (marijuana): Acute intoxication – UpToDate. (n.d.). Retrieved April 10, 2021, from https://www.uptodate.com/contents/cannabis-marijuana-acute-intoxication?search=marihuana&topicRef=97100&source=see_link#H2257999184. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Nastolatka źle się czuje

Produkty pomagające wykryć obecność narkotyków

Czytaj także
22 września 2021 Magdalena Bernisz
07 maja 2021 Magdalena Bernisz
26 października 2020 Magdalena Bernisz
15 października 2020 Magdalena Bernisz
15 października 2020 Magdalena Bernisz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)