57
12 lutego 2019

Zespół jelita drażliwego – objawy i leczenie

Zespół jelita drażliwego to uciążliwe i nieprzyjemne schorzenie - jedna z najczęstszych patologii przewodu pokarmowego. Jakie są jego objawy? Co zrobić, by je złagodzić i funkcjonować normalnie?

Kto może zachorować na zespół jelita drażliwego?

Zespół jelita drażliwego w populacji europejskiej częściej dotyka kobiety. Chorują głównie osoby w wieku 20-30 lat, jednak możliwe jest pojawienie się schorzenia w każdym wieku. Choroba może przybrać cztery formy – postać biegunkową, zaparciową, mieszaną i nieokreśloną.  Różnią się one dominującym rodzajem zaburzeń rytmu wypróżnień. W postaci biegunkowej pośród wszystkich nieprawidłowych stolców dominują luźne, w zaparciowej – twarde, oddawane z trudem, mieszanej – jest ich mniej więcej tyle samo, w nieokreślonej zaś trudno określić dominujące zaburzenie.

Objawy zespołu jelita drażliwego

Podstawowym objawem zespołu jelita drażliwego jest ból brzucha o przebiegu stałym lub okresowo nawracającym z przedzielającymi napady okresami bezbólowymi. Charakter bólu może być odmienny u różnych pacjentów. Możliwe jest występowanie bólu kurczowego, ostrego i bardzo uciążliwego lub łagodniejszego, przewlekłego. Umiejscowienie dolegliwości to w większości przypadków podbrzusze i lewy dolny kwadrant brzucha. Mogą się one nasilać w wyniku stresu emocjonalnego.

Biegunki występujące w przebiegu zespołu jelita drażliwego mają zwykle konsystencję płynną lub półpłynną. Oddanie stolca może poprzedzać gwałtowne parcie. Jego objętość zwykle nie jest zwiększona w stosunku do normalnych wypróżnień.

Zaparcia charakteryzują się oddawaniem twardych, zbitych stolców, często w formie małych bryłek. Wypróżnienie odbywa się z wysiłkiem. Często zaparciom towarzyszy uczucie niepełnego wypróżnienia.

Mdłości i wymioty nie występują zawsze, mogą jednak towarzyszyć głównym objawom, podobnie jak zgaga.

Zarówno w przebiegu zaparć, jak i biegunek w stolcu może pojawić się domieszka śluzu. Pozostałym objawom może towarzyszyć uczucie wzdęcia brzucha. Poza objawami jelitowymi możliwe jest występowanie symptomów z innych układów, takich jak ból podczas stosunku u kobiet, zaburzenia snu, bóle głowy czy zespół przewlekłego zmęczenia.

W przebiegu zespołu nie występuje utrata masy ciała, z wyjątkiem sytuacji, w których chory sam stosuje dietę łagodzącą dolegliwości, jednocześnie zmniejszając ilość dostarczanych kalorii. Również ból brzucha nie jest na tyle intensywny, by wybudzać podczas snu. Przy zespole jelita drażliwego nie obserwuje się gorączki i obecności krwi w stolcu. Objawy te mogą sugerować obecność innej choroby przewodu pokarmowego i wymagają pogłębienia diagnostyki.

Rozpoznanie zespołu jelita drażliwego

Rozpoznanie zespołu można postawić najwcześniej pół roku od pojawienia się pierwszych objawów. Warunkiem jest również występowanie ich przez 3 miesiące poprzedzające dzień wizyty lekarskiej oraz obecność dolegliwości średnio przynajmniej raz w tygodniu. Objawy muszą jednocześnie spełniać minimum 2 z 3 kryteriów – związku z wypróżnieniami, związku ze zmianą ich rytmu lub związku ze zmianą konsystencji stolców.

Leczenie zespołu jelita drażliwego

Kluczową rolę w leczeniu zespołu jelita drażliwego odgrywa odpowiednio dobrana dieta. W postaci zaparciowej istotne jest zwiększenie przyjmowania produktów bogatych w błonnik, takich jak otręby, płatki owsiane, owoce i warzywa. Produkty te sprzyjają zwiększeniu miękkości stolca i ułatwieniu jego wydalania. Do złagodzenia objawów przyczynia się również ograniczenie spożywania produktów bogatych w węglowodany zalegające lub ulegające fermentacji w przewodzie pokarmowym, takich jak sacharoza („zwykły” cukier), laktoza (cukier mleczny), fasola, brukselki. Najlepszy efekt przynosi dieta przygotowana przez profesjonalnego dietetyka, uwzględniająca zarówno dobór produktów korzystnych w terapii zespołu jelita drażliwego, jak i odpowiednią podaż kalorii oraz składników odżywczych dostosowanych do indywidualnych potrzeb chorego.

U chorych, u których dietoterapia nie jest skuteczna, a objawy nasilają się w związku ze stresem emocjonalnym, lub u osób, u których występują zaburzenia snu albo inne objawy emocjonalne, zastosowanie znajduje terapia poznawczo-behawioralna prowadzona przez certyfikowanego terapeutę.

Ostatnią linią leczenia jest farmakoterapia, czyli zastosowanie leków przeciwbiegunkowych, rozkurczowych, niwelujących wzdęcia oraz ułatwiających wypróżnienia.

Przeczytaj więcej:
Co jeść przy zapaleniu jelita drażliwego?


Źródła:

  1. Bartnik, M. Szczepanek, „Zespół jelita drażliwego” w: Interna Szczeklika 2017, wyd. Medycyna Praktyczna,
  2. Paradowski, „Zespół jelita nadwrażliwego” w: Wielka Interna- Gastroenterologia, wyd. Medical Tribune.

 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Olej z wiesiołka a odbudowa warstwy lipidowej skóry

Olej z wiesiołka zawiera w swoim składzie nienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 (takie jak gamma-linolenowy, linolenowy), fitosterole i witaminę E. Olej…

Zobacz więcej

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Jak radzić sobie z objawami menopauzy?

Podane przez Panią objawy najprawdopodobniej są związane z menopauzą. W następstwie obniżenia poziomu hormonów płciowych dochodzi m.in. do przyrostu masy…

Zobacz więcej

Pulsoksymetr – jakie wyniki są prawidłowe?

Za prawidłowe wyniki saturacji, czyli poziomu natlenienia hemoglobiny uznaje się przedział od 95 do 99%. Wyniki poniżej 95% mogą świadczyć…

Zobacz więcej

Choroba lokomocyjna u małego dziecka

Niestety nie ma leku ani suplementu, który można podać niemowlęciu cierpiącemu na tę przypadłość. Zachowawczo należy nie przekarmiać dziecka przed…

Zobacz więcej

Suchy jałowy opatrunek – jak go przeciąć?

Im mniej działań wykonywanych na jałowym opatrunku, tym lepiej. Jeśli najmniejsze kompresy jałowe 5x5 cm są za duże i nie…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
  1. Kosia pisze:

    Z tym błonnikiem to święta prawda, dlatego ja piłam dużo siemienia lnianego z dodatkiem babki jajowatej i plesznik jak miałam zespół jelita drażliwego i widziałam jak dobrze to na mnie wpływa 😛

Czytaj także
16 kwietnia 2021 mgr Mateusz Durbas
16 kwietnia 2021 mgr Ewelina Zawada
31 marca 2021 Agata Kleszcz
30 marca 2021 mgr Mateusz Durbas
26 lutego 2021 mgr farm. Magdalena Stalmirska
27 stycznia 2021 mgr Ewelina Zawada
20 stycznia 2021 mgr farm. Karolina Kochańska
28 grudnia 2020 mgr Aniela Brzozowska
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)