4
05 marca 2021

Zioła na wątrobę

Wysokoprzetworzona żywność, styl życia, nadużywanie leków, alkoholu i innych używek mogą powodować dolegliwości oraz różne schorzenia wątroby. Rynek farmaceutyczny oferuje nam całą gamę preparatów mających wspomóc działanie tego narządu. Poniżej przegląd najważniejszych ziół na wątrobę.

Ostropest plamisty 

Ostropest plamisty (Sylibum marianum L.) jest rośliną występującą w Europie Śródziemnomorskiej i Azji Zachodniej. Jest powszechnie znana i stosowana od pokoleń. Surowcem leczniczym jest owoc ostropestu. Do związków czynnych należą: 

  • zespół flawonolignanów zwanych sylimaryną,  
  • flawonoidy (jak na przykład kwercetyna),  
  • olejek eteryczny,  
  • gorycze,  
  • aminy biogenne,  
  • olej tłusty,  
  • sterole.  

Najważniejszą i farmakologicznie czynną substancją jest sylimaryna, która działa ochronnie na komórki wątroby uszkodzone przez toksyny. Działa również spazmolitycznie i żółciotwórczo. Wskazaniami do stosowania ostropestu są: 

  • profilaktyka i leczenie uszkodzeń wątroby,  
  • zaburzenia trawienia. 

Przeczytaj również:
Ostropest – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Karczoch zwyczajny 

Karczoch zwyczajny (Cynara scolymus L.) pochodzi z rejonów śródziemnomorskich Europy, uprawiany jest także w Ameryce Północnej. Surowcem leczniczym są liść i ziele. Związkami aktywnymi są:  

  • kwasy fenolowe i ich estry (cynaryna),  
  • flawonoidy,  
  • laktony seskwiterpenowe,  
  • triterpeny, 
  • związki mineralne. 

Karczoch wykazuje działanie żółciopędne i żółciotwórcze, regenerujące na komórki miąższu wątroby, a także obniżające poziom cholesterolu. Wskazaniami do jego stosowania są: 

  • osłabienie funkcji wątroby,  
  • zaburzenia trawienia,  
  • podwyższony poziom cholesterolu, 
  • profilaktyka uszkodzeń wątroby. 

Przeczytaj również: 
Czym jest cynaryna i dlaczego warto jeść karczochy?

Kurkuma (ostryż długi) 

Ostryż długi (Curcuma longa L.) pochodzi z Indii. Jest uprawiany w wielu krajach azjatyckich, jednak jako roślina przyprawowa jest znany na całym świecie. Surowcem leczniczym jest kłącze kurkumy. Związki bioaktywne występujące w surowcu to: 

  • kurkumina,  
  • olejek eteryczny,  
  • sole mineralne,  
  • kwas ferulowy.  

Kurkumina wykazuje działanie żółciopędne, przeciwzapalne i przeciwutleniające. Kłącze kurkumy pobudza pęcherzyk żółciowy do pracy, przeciwdziałając powstawaniu kamieni żółciowych. Wskazaniami do jego stosowania są zaburzenia trawienne objawiające się uczuciem pełności i wzdęciami, co jest związane z niedostatecznym wydzielaniem żółci. 

Przeczytaj również: 
Kurkuma – właściwości i zastosowanie

Mniszek lekarski 

Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) jest gatunkiem szeroko rozpowszechnionym w Europie, cenionym także w Polsce. Spotyka się go również w Afryce i Azji. Surowcem leczniczym jest ziele zebrane wiosną przed kwitnieniem rośliny. Związki czynne występujące w surowcu to: 

  • kwasy fenolowe,  
  • flawonoidy,  
  • kumaryny,  
  • związki mineralne,  
  • witaminy.  

Surowiec: 

  • wzmaga wydzielanie żółci, 
  • może znaleźć zastosowanie w zaburzeniach trawienia. 

Przeczytaj również: 
Mniszek lekarski – właściwości i zastosowanie

Kocanka piaskowa 

Kocanka piaskowa (Helichrysum arenarium L.) jest rośliną wieloletnią, powszechnie znaną w Polsce. Surowcem leczniczym jest kwiatostan kocanki piaskowej. Do związków biologicznie czynnych należą:  

  • flawonoidy,  
  • olejek eteryczny,  
  • kwasy fenolowe,  
  • garbniki,  
  • fitosterole,  
  • hydroksykumaryny,  
  • hydroksymetoksykumaryny. 

Surowiec wykazuje działanie rozkurczowe na pęcherzyk i drogi żółciowe, pobudza i zwiększa wydzielanie żółci. Wskazaniami do stosowania kocanki piaskowej są: 

  • stany zapalne i spastyczne wątroby oraz dróg żółciowych,  
  • zaburzenia trawienne. 

Boldo 

Boldo, inaczej boldyna (Peumus boldus), jest krzewem pochodzącym z Ameryki Południowej, uprawianym głównie w Peru i Chile. Surowcem leczniczym jest liść boldo zawierający: 

  • alkaloidy izochinolinowe (boldyna, izoboldyna, izokordyna),  
  • olejek eteryczny,  
  • flawonoidy.  

Wykazuje działanie żółciopędne, żółciotwórcze, przeciwskurczowe, a także ochronne na komórki wątroby i antyoksydacyjne. Wskazaniami do stosowania boldyny są: 

  • niewydolność i marskość wątroby,  
  • zaburzenia trawienia,  
  • żółtaczka. 

Czarna rzodkiew 

Czarna rzodkiew (Raphanus sativus L.) jest gatunkiem pochodzącym z rejonów Morza Śródziemnego. Jest czarną odmianą rzodkwi zwyczajnej. Surowcem stosowanym w lecznictwie jest korzeń zawierający: 

  • związki siarki (glukozynolaty),  
  • witaminy,  
  • sole mineralne,  
  • fitosterole,  
  • kwasy fenolowe.  

Glukozynolaty pobudzają czynność wydzielniczą wątroby, działając żółciopędnie i żółciotwórczo, ponadto polepszają trawienie. Wskazania do stosowania korzenia rzodkwi to: 

  • stan zapalny wątroby,  
  • problemy z wydzielaniem żółci,  
  • kamica żółciowa,  
  • zaburzenia trawienne. 

Dziurawiec zwyczajny

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum L.) to roślina występująca w środkowo-wschodniej Europie, Ameryce Północnej i Azji. Surowcem wykorzystywanym w lecznictwie jest ziele dziurawca. Główne związki aktywne to: 

  • naftodiantrony (głównie hyperycyna i jej pochodne),  
  • flawonoidy,  
  • kwasy fenolowe,  
  • ksantony,  
  • olejek,  
  • garbniki,  
  • kwas GABA.  

Surowiec działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz dróg żółciowych. Może znaleźć zastosowanie w: 

  • stanach zapalnych wątroby, 
  • zaburzeniach czynnościowych tego narządu, działając żółciopędnie i żółciotwórczo. 

Przeczytaj również: 
Dziurawiec zwyczajny – jakie ma właściwości?

Cykoria podróżnik 

Cykoria podróżnik (Cichorium intybus L.) jest rośliną pochodzącą z terenów Europy i Azji, obecnie można ją spotkać na całym świecie. Surowiec farmaceutyczny stanowi korzeń zawierający: 

  • laktony seskwiterpenowe,  
  • triterpeny,  
  • kwasy fenolowe,  
  • hydroksykumaryny,  
  • flawonoidy, 
  • inulinę. 

Surowiec działa pobudzająco na czynność wydzielniczą wątroby. Wskazaniem do stosowania są przewlekłe zaburzenia czynności wydzielniczej wątroby

Podsumowując, istnieje wiele ziół wspomagających pracę wątroby, które działają także profilaktycznie i ochronnie na ten narząd. Oczywiście powinny być one stosowane z umiarem i zawsze według ulotki dołączonej do opakowania bądź po konsultacji z lekarzem. Nieodłączonym elementem wspomagania pracy tego narządu jest również odpowiednia dieta i zdrowy styl życia. 

Źródła: 

  • Matławska I., Farmakognozja, UM Poznań, Poznań 2008. 
  • Lamer Zarawska E., Fitoterapia i leki roślinne, PZWL, 2010. 
  • Ptasznik A., Rola sylimaryny w zapobieganiu i leczeniu chorób wątroby, Postępy Fitoterapii 2004, 4:189-190.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Co stosować na problemy z gazami i zaparciami u niemowlaka?

Najczęściej gazy u niemowląt pojawiają się na skutek trawienia białek i laktozy zawartych w mleku matki. Mogą być również konsekwencją…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Marta pisze:

    Ja ostropest również między innymi stosowałam u siebie w różnych formach. Pozostałych ziół nigdy nie stosowałam choć znam oczywiście raczej wszystkie z nich. Oprócz tego miałam w diecie na pewno jeszcze babkę płesznik i czarnuszkę

    1. Ala pisze:

      W ogóle jak można takie rzeczy kupić? Wątpię, że gdzieś w standardowych sklepach coś takiego będzie, ale mogę się oczywiście mylić, bo nigdy większej uwagi na coś takiego nie zwracałam

    2. Marta pisze:

      Stacjonarnie to niestety, ale nie pomogę Tobie bo niestety ale nie wiem. Są różne sklepy zielarskie i apteki. Ja sama kupowałam przez internet gotowe mieszanki, więc może tak spróbuj.

Czytaj także
15 października 2021 mgr Natalia Adamczuk
14 października 2021 mgr farm. Magdalena Stalmirska
13 października 2021 mgr farm. Natika Karolak
12 października 2021 mgr Mateusz Durbas
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)