2
01 lipca 2021

Cukinia – wartości odżywcze i zastosowanie

Cukinia to popularne warzywo, które jest często uprawiane i lubiane nie tylko przez Polaków, ale także mieszkańców pozostałych krajów Europy. Jest składnikiem wielu potraw. Cukinia jest warzywem lekkostrawnym, dlatego warto włączyć ją do diety w wielu jednostkach chorobowych. Jakie ma właściwości i kto powinien  włączyć do jadłospisu?

Jakie składniki odżywcze zawiera cukinia? 

Cukinia, znana także pod nazwą kabaczek, jest odmianą dyni zwyczajnej, pochodzącą z Włoch.  Jej długość to zazwyczaj 10-40 cm, co odpowiada wadze 0,2-0,3 kg. Charakteryzuje się niską wartością energetyczną (ok. 15 kcal/ 100 g) i wysoką wartością odżywczą. Większość jej masy stanowi woda.  

100 g cukinii zawiera: 

  • 3,2 g węglowodanów (z czego 1 stanowi błonnik pokarmowy), 
  • 1,2 g białka, 
  • 0,1 g tłuszczu.  

Cukinia jest źródłem wielu cennych składników mineralnych takich jak: 

  • potas (250 mg/ 100 g),  
  • wapń (15 g/ 100 g),  
  • magnez (22 mg/ 100 g),  
  • żelazo (0,4 mg/ 100 g),  
  • mangan (0,16 mg/ 100 g),  
  • miedź (0,08 mg/ 100 g),  
  • cynk (0,3 mg/ 100 g).  

Cechuje się niską zawartością sodu (3 mg/ 100 g). Jest dobrym źródłem witaminy A w postaci beta-karotenu (205 µg/ 100 g). Zawiera również niewielkie ilości witamin z grupy B (B1 – 0,07 mg/ 100 g, B2 – 0,03 mg/ 100 g, B3 – 0,4 mg/ 100 g, B6 – 0,09 mg/ 100 g) i witaminę C (9 mg/ 100 g). 

Zastosowanie cukinii 

Cukinia jest szczególnie zalecana osobom chorującym na cukrzycę czy insulinooporność ze względu na niski indeks glikemiczny. Po jej spożyciu poziom glukozy we krwi nie wzrasta gwałtownie.  

Cukinia może być warzywem przydatnym u osób otyłych i z nadwagą, świetnie sprawdzi się również w dietach odchudzających. Dzięki zawartości błonnika pokarmowego i wody wpływa na większe odczucie sytości poposiłkowej, co może redukować chęć podjadania w późniejszych porach dnia.  

Cukinia jest szczególnie zalecana osobom z chorobami układu krążenia, zwłaszcza cierpiącym na nadciśnienie tętnicze ze względu na niską zawartość sodu i dużą ilość potasu oraz obecność magnezu.  

Włączenie do diety cukinii sprawdzi się u osób z dolegliwościami ze strony układu trawiennego. Jest zalecana osobom cierpiącym na zaparcia, uchyłki jelit czy hemoroidy. Wpływa ona bowiem na perystaltykę jelit, regulując ich pracę. Jest ona także wskazana u osób cierpiących na zespół jelita drażliwego (IBS) ze względu na niską zawartość FODMAP (fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli). Jest dobrym składnikiem diety u osób cierpiących na stłuszczenie wątroby

Cukinia świetnie sprawdzi się zarówno w diecie dzieci, jak i osób dorosłych. Jest warzywem dobrze tolerowanym. Nie wpływa istotnie na smak potrawy, zatem może mieć szerokie zastosowanie w różnych daniach. Jest warzywem bezpiecznym w okresie rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych. Należy pamiętać, że powinna być ona wówczas spożywana bez skóry i gniazd nasiennych.  

Cukinia jest również nieodzownym składnikiem diety w profilaktyce nowotworowej. Zawiera składniki o profilu antyoksydacyjnym (beta-karoten, witamina C, cynk, miedź) oraz działa zasadotwórczo, co ma wpływ na wyrównanie gospodarki kwasowo-zasadowej organizmu. 

Cukinia należy do warzyw lekkostrawnych i może stanowić bezpieczny składnik diety u osób cierpiących na następujące choroby: 

  • przewlekłe zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, 
  • przewlekłe zapalenie trzustki, 
  • dna moczanowa, 
  • refluks żołądkowo-przełykowy, 
  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, 
  • stany zapalne błony śluzowej żołądka. 

Cukinię można przygotowywać z wykorzystaniem różnych technik kulinarnych. Najbardziej zalecane to gotowanie, gotowanie na parze, duszenie i pieczenie. Może być również spożywana na surowo. Jest składnikiem zup, dań, sałatek, surówek, koktajli, a także marynat. Smażenie cukinii powoduje, że staje się ona ciężkostrawna i nie jest wówczas zalecana w chorobach układu pokarmowego

Źródła: 

  1. Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL, 2007. 
  2. Gertig H., Przysławski J. Bromatologia. Zarys nauki o żywności i żywieniu, PZWL, 2007. 
  3. Jarosz M., Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, 2010. 
  4. Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, 2017. 
  5. Nanayakkara W., Skidmore P., O’Brien L., Wilkinson T., Gearry R., Efficacy of the low fodmap diet for treating irritable bowel syndrome: the evidence to date, Clin Exp Gastroenterol. 2016 Jun 17;9:131-42.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Szczepienie przeciwko COVID-19 a przeciwko grypie – które najpierw?

Rekomendacje Zespołu Ekspertów, bazujące na wytycznych kilku krajów europejskich i Stanów Zjednoczonych, dopuszczają jednoczesne szczepienie przeciwko grypie i COVID-19. Warunkiem…

Zobacz więcej

Darmowe szczepienie przeciw grypie – kogo dotyczy?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie metody zapobiegania grypie w sezonie 2021/2022 bezpłatne szczepienia przysługują: osobom zatrudnionym w podmiocie…

Zobacz więcej

Dawka szczepionki przypominająca a dodatkowa – jaka jest różnica?

  Dawka przypominająca rekomendowana jest u osób powyżej 50. roku życia oraz pracowników ochrony zdrowia, którzy mają bezpośredni kontakt z…

Zobacz więcej

Przeterminowane leki – czy można je bezpiecznie przyjąć?

Producenci leków określają termin ważności leku jako czas, w którym dany preparat wykazuje 100% skuteczności oraz bezpieczeństwo stosowania. Po upływie…

Zobacz więcej

Test antygenowy – czy warto go wykonać po kontakcie z osobą z objawami COVID-19?

Wskazane przez Pana objawy u osoby z poczekalni mogą, ale nie muszą wskazywać na jej zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Ponadto został…

Zobacz więcej

Jak odróżnić muchomora sromotnikowego od kani?

Muchomor sromotnikowy odpowiada za najczęstsze zatrucia grzybami w Polsce. Jest to bardzo niebezpieczny grzyb, który tak jak Pani wspomniała, może…

Zobacz więcej

Szczepienie na COVID-19 dostępne dla wszystkich

W ramach Narodowego Programu Szczepień do 10 maja 2021 wszyscy Polacy powyżej 18 roku życia powinni mieć wystawione e-skierowania, które…

Zobacz więcej

Niewykorzystana szczepionka a kolejność według Programu Szczepień

We wtorek 21 kwietnia 2021 roku została opublikowana aktualizacja rozporządzenia, które określa nakazy, zakazy i ograniczenia związane z występowaniem stanu…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
24 września 2021 mgr Ewelina Pietrzak
09 września 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
08 września 2021 Agata Kleszcz
08 września 2021 mgr Mateusz Durbas
07 września 2021 mgr Mateusz Durbas
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)