2
13 września 2021

Dieta wegańska w czasie ciąży i karmienia piersią

Prawidłowo skomponowana dieta w trakcie ciąży sprzyja prawidłowemu rozwojowi dziecka, jak i zdrowiu matki. W przypadku stosowania diety eliminacyjnej, jaką może być dieta wegańska, należy zwrócić szczególną uwagę na dostarczanie odpowiednich zamienników, które pozwolą uzupełnić dietę w brakujące składniki odżywcze. O tym, jak zaplanować dietę wegańską w trakcie ciąży i laktacji, przeczytasz w poniższym artykule.  

Kobieta w ciąży je zdrowo

Produkty dla przyszłych mam

Czy dieta wegańska podczas ciąży i laktacji jest bezpieczna? 

Według Amerykańskiej Akademii Dietetyki (American Dietetic Association, ADA) stosowanie prawidłowo skomponowanej diety roślinnej jest bezpieczne na każdym etapie życia człowieka. Uwzględnia to także okres ciąży i laktacji. Nie ma zatem powodu, dla którego powinniśmy mieć wątpliwości co do zasadności stosowania diety wegańskiej w tym czasie. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że opinia specjalistów dotyczy diety roślinnej odpowiednio zbilansowanej i zaplanowanej, dlatego w dalszej części rozwiniemy właśnie ten temat. 

Jakie są potrzeby żywieniowe kobiety ciężarnej i karmiącej? 

W trakcie ciąży i karmienia piersią wzrasta zapotrzebowanie na wiele składników odżywczych. Przede wszystkim są to makroskładniki, takie jak białko, tłuszcze i węglowodany, ale również liczne składniki mineralne i witaminy. Ponadto ze względu na koszt energetyczny ciąży i procesu laktacji zwiększa się zapotrzebowanie energetyczne kobiet ciężarnych i karmiących. Te kwestie dotyczą wszystkich kobiet, niezależnie od stosowanej diety.

Na diecie wegańskiej dodatkową uwagę należy poświęcić składnikom takim jak:

Zarówno przy diecie tradycyjnej, jak i przy roślinnej będzie konieczna suplementacja wybranych składników odżywczych w trakcie ciąży i karmienia. Z uwagi na zwiększone zapotrzebowanie w tym szczególnym czasie nie wszystkie składniki dostarczymy wyłącznie z dietą. Kwestie suplementacji najlepiej skonsultować indywidualnie ze specjalistą. Nie zaleca się rutynowej suplementacji preparatami multiwitaminowymi, lecz dostosowanie jej do swoich osobistych potrzeb. 

Jak prawidłowo zbilansować dietę wegańską podczas ciąży i laktacji? 

Wiemy już, na jakie składniki należy zwrócić uwagę. Teraz przyjrzymy się kompozycji codziennego talerza i udziale poszczególnych produktów w diecie.  

  • Różnorodność. Podstawowym zaleceniem żywieniowym dla kobiet ciężarnych i karmiących jest dbałość o różnorodność spożywanych produktów. Urozmaicona dieta zapewni różnorodność dostarczanych składników odżywczych. 
  • Połowa talerza warzyw i owoców. Przewagę zdrowego talerza powinny stanowić różnorodne warzywa i owoce, dostarczające szeregu składników mineralnych i witamin. 
  • Główne źródło energii. Podobnie jak u osób na diecie tradycyjnej, głównym źródłem energii powinny być węglowodany. W codziennej diecie powinny więc znaleźć się węglowodany złożone pochodzące z produktów z pełnego przemiału, np. pieczywo, makaron, kasze itp. Produkty z pełnego przemiału w porównaniu do produktów oczyszczonych mają kilkukrotnie wyższą zawartość witamin, składników mineralnych oraz błonnika. 
  • Dobre źródła białka. W diecie ciężarnej weganki nie może zabraknąć produktów, które dostarczają aminokwasu lizyny. Najważniejsze z nich to soczewica, ciecierzyca, fasola, tofu, komosa ryżowa, pestki dyni i pistacje. Aby posiłek dostarczał pełnowartościowego białka, warto połączyć tego typu produkty z produktami zbożowymi.  
  • Dobrej jakości tłuszcze pochodzące z olejów roślinnych, orzechów i nasion. Należy unikać źródeł izomerów trans, czyli twardych margaryn, gotowych ciastek, batonów itp. Szczególnie ważnym rodzajem tłuszczu są kwasy tłuszczowe omega-3 – EPA i DHA, które są kluczowe dla rozwoju układu nerwowego dziecka. Naturalnie znajdują się one w rybach, dlatego w przypadku diety wegańskiej suplementacja będzie obowiązkowa. Możemy jednak dostarczyć kwas ALA z rodziny omega-3 w postaci oleju rydzowego, nasion chia, orzechów włoskich czy nasion konopi.

Uwaga na polecane w diecie wegan siemię lniane! W przypadku ciąży nie będzie ono zalecane, ponieważ może przyczynić się do przedwczesnego porodu. 

  • Produkty wzbogacane. W przypadku diety wegańskiej należy wybierać zamienniki produktów odzwierzęcych, które są fortyfikowane w składniki mineralne i witaminy. Jest to szczególnie ważne dla alternatyw nabiału, który w tradycyjnej diecie jest głównym źródłem wapnia. Mogą to być np. odpowiedniki na bazie soi, które jednocześnie będą cennym źródłem białka. Warto zwrócić uwagę, by produkt był alternatywą nie tylko pod kątem smaku i tekstury, lecz także składu. Wyjątkowym składnikiem przy diecie wegańskiej jest witamina B12, która naturalnie znajduje się jedynie w produktach odzwierzęcych. Warto wybierać produkty w nią wzbogacane, jednak nie obędzie się bez suplementacji. 

Dieta wegańska może być uważana za bezpieczną do stosowania w czasie ciąży i laktacji, ale wymaga świadomości i dużej wiedzy żywieniowej, aby zbilansować odpowiednie spożycie kluczowych składników odżywczych. Należy zadbać o różnorodność jadłospisu i dobór odpowiednich produktów z poszczególnych grup żywności. W odpowiednio skomponowanej diecie wegańskiej przy ciąży i laktacji nie może również zabraknąć suplementacji, którą warto skonsultować ze specjalistą. 

Przeczytaj również:
Zaparcia w ciąży – jak się ich pozbyć? Objawy, przyczyny i skuteczne sposoby
Program Ciąża Plus – na czym polega?

Źródła:

  • Kibil I., Wege – dieta roślinna w praktyce. 2019, 152-163. 
  • Szostak-Węgierek D., Żywienie w czasie ciąży i karmienia piersią. 2021, 95-115. 
  • Batoni L., Goggi S., Battaglino R., Beveglieri M., Fasan I., Filippin D., i in., Vegan Nutrition for Mothers and Children: Practical Tools for Healthcare Providers. Nutrients. 2019;11(1):5. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Ciąża a malowanie paznokci

Nie ma zdecydowanych przeciwwskazań do malowania paznokci w ciąży. Jeżeli przyszła mama toleruje zapach lakieru i ma taką potrzebę, może…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Kobieta w ciąży je zdrowo

Produkty dla przyszłych mam

Czytaj także
26 października 2021 Zofia Gmerek
25 października 2021 Alicja Olewiecka
19 października 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)