1
13 lipca 2021

Gaza – czym jest, rodzaje i wady

Gaza jest tradycyjnym i najbardziej popularnym materiałem, z którego są tworzone opatrunki. Jest stosowana w medycynie dzięki licznym zaletom, takim jak wysoka chłonność, spoistość oraz miękkość. Jakie są jej rodzaje? Czy materiały opatrunkowe z gazą mają jakieś wady?

Gaza jest pozyskiwana z włókien bawełnianych (Tela gossypii), wiskozowych (Tela cellulosi) lub ich mieszaniny (Tela gossypii et cellulosi). Farmakopea dopuszcza śladowe ilości owocni i łupiny nasiennej we włóknach bawełnianych, a materiał może cechować się niewielkimi błędami tkackimi. Etapy tworzenia gazy to: 

  • snucie przędzy,  
  • krochmalenie,  
  • powlekanie przędzy, 
  • tkanie gazy.  

Gazę tka się na krośnie metodą przekładania dwóch nici zwanych wątkiem i osnową. Nitki przeplata się pod kątem prostym, zachowując odpowiednie napięcie, aby gaza wykazywała odpowiednią wytrzymałość oraz sprężystość. Następnie poddaje się ją obróbce chemicznej. Bielenie gazy odbywa się za pomocą nadtlenku wodoru, nie jest używany w tym procesie chlor. Gaza zachowuje swój kolor, nawet gdy jest poddawana sterylizacji, np. w autoklawie za pomocą wysokiej temperatury. Włókna, które są używane do jej produkcji, charakteryzują się silnym skrętem, dzięki czemu na powierzchni gazy nie ma luźnych nitek. 

Aby gaza mogła zostać wykorzystana do produkcji materiałów opatrunkowych, musi spełniać odpowiednie normy czystości mikrobiologicznej określone przez Farmakopeę. Dotyczy to także gazy niejałowej. Gaza nie może zawierać bakterii Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa oraz bakterii z rodziny Enterobacteriaceae.  

Rodzaje gazy 

Farmakopea Polska wyróżnia 8 rodzajów gazy higroskopijnej. Rodzaje zależą od: 

  • ilości nitek przypadających na 1 cm2,  
  • wytrzymałości nitek użytych do procesu tkania, 
  • masy.  

Wyróżnia się gazę: 

  • lekką, składającą się z 13 nitek, 
  • ciężką, która posiada 17, 18, 20, 22, 24a oraz 24b nitek.  

W Farmakopei Europejskiej znajduje się także monografia gazy składającej się z 12 nitek.

Im więcej nitek zawiera gaza, tym większa jest jej chłonność.    

Materiały opatrunkowe z gazy występują w wersji jałowej oraz niejałowej. Gaza może być cięta i składana w mniejsze kompresy lub zwijana w tampony, tupfery lub setony. Wyroby pozyskiwane z gazy mogą zawierać nitkę nasączoną siarczanem baru, która jest widoczna w promieniach rentgenowskich oraz w ultrasonografie. Jest to zabezpieczenie przez pozostawieniem materiału higroskopijnego w jamach ciała człowieka podczas operacji.  

Wady materiałów opatrunkowych z gazy 

Materiały opatrunkowe z gazy są szeroko stosowanie w opatrywaniu ran. Mają jednak wady, które wpływają na proces gojenia ran: 

  • opatrunek z gazy jest przepuszczalny dla powietrza, przez co nie chroni rany przed utratą wilgoci, 
  • gaza może przyschnąć do powierzchni rany, wskutek czego zmiana opatrunku może być bolesna, a nowo powstała tkanka może ulec uszkodzeniu,  
  • opatrunek gazowy nie chroni rany przed wnikaniem drobnoustrojów, 
  • do zamocowania opatrunku z gazy potrzebne są dodatkowe materiały, np. bandaż lub przylepiec
  • opatrunki z gazy powinno się często wymieniać, gdyż szybko ulegają zabrudzeniu. 

Źródła: 

  • Agata Luboińska, Po nitce do kompresu, Aptekarz Polski 2015, 
  • S. Janicki, A. Fiebig, M. Sznitowska, Farmacja stosowana, 2008, 
  • Farmakopea Polska VI.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Suchy jałowy opatrunek – jak go przeciąć?

Im mniej działań wykonywanych na jałowym opatrunku, tym lepiej. Jeśli najmniejsze kompresy jałowe 5x5 cm są za duże i nie…

Zobacz więcej

Opuchlizna po zadrapaniu przez kota

Opuchnięcie może być wywołane uczuleniem lub nadkażeniem rany, ciężko to ocenić po samym opisie. Najlepiej skonsultować zadrapanie z lekarzem. Na…

Zobacz więcej

Gojenie ran a cukrzyca

Wszystko zależy od rodzaju, umiejscowienia i stanu zranienia. U diabetyków bardzo istotna jest profilaktyka, ponieważ gojenie ran jest utrudnione. Ranę…

Zobacz więcej

Poparzenie meduzą - co robić, jak się zabezpieczyć?

Poparzenie jadem meduzy objawia się wystąpieniem bolesnego rumienia z białą opuchlizną, silnym pieczeniem utrzymującym się nawet przez kilka dni. W…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
30 sierpnia 2021 mgr farm. Aleksandra Kluz
14 lipca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
01 lipca 2021 mgr farm. Marzena Korbecka-Paczkowska
22 czerwca 2021 mgr Krzysztof Sumiński
21 czerwca 2021 Marta Cybulska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)