1
06 września 2021

Najczęstsze błędy w pielęgnacji skóry trądzikowej

Trądzik jest najczęstszą chorobą skóry. Wpływa negatywnie na samoocenę, stygmatyzuje i może prowadzić do nieodwracalnych blizn. Na pewnym etapie naszego życia dotyczy prawie każdego z nas. Szacuje się, że około 90% osób między 11. a 30. rokiem życia ma objawy trądziku, z czego 85% stanowią przypadki o łagodnym przebiegu. Pozostałe 15% osób boryka się z ciężkim trądzikiem prowadzącym do blizn i przebarwień. W ostatnich latach obserwuje się wydłużanie czasu trwania choroby, a także coraz częściej stwierdza się pierwsze symptomy trądziku u osób dorosłych. U większości chorych zmiany mają tendencję do ustępowania po 3-5 latach, jednak bywa, że utrzymują się nawet powyżej 10 czy 20 lat. 

Patogeneza trądziku 

U podłoża choroby leżą:  

  • nadprodukcja łoju,  
  • zaburzenia rogowacenia ujść jednostek włosowo-łojowych,  
  • kolonizacja gruczołów łojowych przez bakterię Propionibacterium acnes,  
  • rozwój stanu zapalnego.  

Na zaostrzenie problemu mają wpływ m.in. czynniki hormonalne, stres, niektóre leki i dieta. Choć długotrwałe następstwa trądziku, np. przebarwienia pozapalne czy blizny, mogą być dziś z powodzeniem leczone przy użyciu zaawansowanego sprzętu, nadal wczesne rozpoczęcie leczenia i ograniczanie ryzyka bliznowacenia pozostaje najrozsądniejszą opcją. 

Trądzik a pielęgnacja skóry 

Zdecydowana większość pacjentów z trądzikiem odniesie korzyść ze stosowania odpowiednio dobranych kosmetyków przeciwtrądzikowych. W przypadkach łagodnego trądziku mogą okazać się środkiem wystarczającym dla zachowania dobrego stanu skóry, natomiast w trakcie leczenia przeciwtrądzikowego stanowią nieodłączny element prawidłowej kuracji zapobiegający nadmiernemu przesuszeniu. W badaniach naukowych wykazano, że dobre kosmetyki wpływają pozytywnie na ograniczenie ilości zaskórników i zmian zapalnych. Wielu pacjentów, zanim trafi do dermatologa, testuje kilka produktów pielęgnacyjnych, które nie dają oczekiwanych rezultatów, gdyż nie posiadają substancji aktywnych. Nieodpowiednia pielęgnacja nie tylko nie zahamuje trądziku, ale sprzyja przesuszeniu i podrażnieniu skóry, zwiększa ryzyko przebarwień, powoduje uczucie ściągnięcia i czerwienienie się skóry. Warto także pamiętać, że inny rodzaj kosmetyków będzie sugerowany przez dermatologa w trakcie delikatniejszych kuracji miejscowych, a inny w czasie tych mocno przesuszających, jak np. przy silniejszych środkach miejscowych lub przy doustnej terapii retinoidami. 

Błędy w pielęgnacji skóry trądzikowej 

Stosowanie kosmetyków, które nie posiadają składników o udowodnionej skuteczności 

Jednym z błędów najczęściej popełnianych przez pacjentów jest wybór kosmetyków bez składników aktywnych o udowodnionej skuteczności przeciwtrądzikowej. Ponadto intuicyjnie część pacjentów z cerą skłonną do zmian trądzikowych sięga po skuteczne kosmetyki jedynie w fazie zaostrzeń, zamiast stosować takie środki profilaktycznie – można je wówczas aplikować rzadziej lub używać składników o mniejszej sile działania. Choć zasadniczo cera łojotokowa jest dość odporna na czynniki drażniące, coraz częściej spotyka się osoby z trądzikiem i wyraźnie wrażliwą lub nawet suchą skórą.  

Stosowanie zbyt agresywnych kosmetyków 

Trądzik nie jest chorobą wynikającą z brudu, jak twierdzą niektóre osoby. Stosowanie bardzo agresywnych, drażniących i ściągających kosmetyków niszczy naturalną barierę naskórkową i nie wpływa na długoterminową poprawę stanu skóry. Nasila natomiast stan zapalny, prowadząc do pieczenia i czerwienienia się skóry, a także zniechęca pacjentów do dalszej terapii. Do mycia skóry twarzy nie powinno się stosować mydeł, szamponów, żeli pod prysznic, a także wszelkich agresywnych produktów. Po umyciu pacjent powinien odczuwać komfortowe uczucie oczyszczenia skóry bez wyraźnego pieczenia czy rumienienia się. Odpowiednie kosmetyki do pielęgnacji cery trądzikowej występują w różnych postaciach, np. żeli oczyszczających, kremów myjących, płynów micelarnych czy toników do codziennej pielęgnacji. 

Brak cierpliwości ze strony pacjenta 

Skóra ma własny cykl odbudowy, który standardowo trwa 28 dni, zatem jej regeneracja wymaga czasu. Na efekty działania zarówno kosmetyków, jak i leków niestety trzeba poczekać. Ponadto we wstępnej fazie leczenia nawet do 10% pacjentów doświadcza chwilowego pogorszenia stanu skóry. Pierwsze efekty kuracji z reguły zaczynają być widoczne po miesiącu, natomiast na pełny rezultat często trzeba poczekać nawet około 3 miesięcy. Cera wymaga systematyczności i cierpliwości. 

Zbyt rzadkie wymienianie ręczników 

Częstym błędem w pielęgnacji jest zbyt rzadkie wymienianie ręczników do twarzy oraz pościeli (przede wszystkim poszewek) – to na niej nasza głowa spoczywa przez kilka godzin dziennie, zatem warto pilnować regularnego wymieniania tych przedmiotów. Warto także często myć pędzle, gąbki i aplikatory do makijażu. 

Nakładanie kosmetyków o nieodpowiedniej porze 

Kolejnym częstym błędem jest nakładanie kosmetyków lub leków przeciwtrądzikowych tuż przed pójściem spać. Wilgotne kosmetyki i leki zostają nocą wtarte w poszewkę i nie tylko nie dają wówczas pożądanego efektu, ale mogą także zostać przeniesione w bardziej wrażliwe obszary naszej twarzy, np. okolicę oczu lub ust. Warto aplikować takie produkty po powrocie do domu, gdy nie planujemy już ekspozycji na słońce. Pamiętajmy, aby przed pójściem spać umyć długie włosy lub je dokładnie wyczesać, aby ograniczyć kontakt występujących na nich zabrudzeń i kosmetyków z twarzą. 

Trądzik – co możesz zrobić, zanim udasz się do dermatologa?

W kosmetykach szukaj substancji o udowodnionej skuteczności

Istnieje kilka takich składników przeciwtrądzikowych dostępnych bez recepty. Należą do nich przede wszystkim:  

  • nadtlenek benzoilu,  
  • kwas azelainowy, 
  • kwas salicylowy.  

Wyróżniamy także kilka substancji o nieco mniejszej skuteczności, ale zarazem mniejszym potencjale drażniącym, np.: 

  • niacynamid,  
  • alfa-hydroksykwasy (tzw. kwasy AHA), np. kwas glikolowy, kwas lipohydroksylowy (LHA), 
  • cynk
  • siarka. 

Niestety każdy lek przeciwtrądzikowy wykazuje określone działania niepożądane. Na przykład nadtlenek benzoilu, mimo swojej skuteczności, potrafi odbarwiać tkaniny i włosy, ponadto często jest źle tolerowany. Kwas azelainowy może powodować uczucie suchości i pieczenie, choć ma dodatkową zaletę w postaci redukcji przebarwień i może być bezpiecznie stosowany w ciąży. 

Myj skórę delikatnie letnią wodą, która ułatwia oczyszczanie porów  

Nie pocieraj zbyt mocno. Gorąca woda sprzyja wysuszeniu, co pogarsza trądzik i wydłuża okres leczenia. Dodatkowy produkt oczyszczający stosuj 1-2 razy dziennie w zależności od potrzeb i tolerancji Twojej skóry. Nie myj skóry zbyt często i unikaj agresywnych środków myjących oraz peelingujących. 

Nie pomijaj nawilżenia!  

Jest to nieodłączny proces w prawidłowym procesie terapeutycznym, ponieważ reguluje funkcje keratynocytów. Wybieraj produkty oznaczone jako niekomedogenne. Na rynku znajdziesz kremy zarówno typowo zwalczające niedoskonałości, kojąco-nawilżające, odnawiające, tonizujące, jak i matujące. Dostępne są także skoncentrowane sera peelingujące z substancjami łagodzącymi i nawilżającymi. 

Nie wyciskaj pryszczy 

Nasila to proces zapalny, sprzyja przedostaniu się patogenów do głębszych partii skóry, a także zwiększa ryzyko blizn i przebarwień. 

Unikaj ekspozycji na słońce  

Stosuj kremy z filtrem oznaczone jako niekomedogenne przez cały rok. Zarówno zapalne zmiany trądzikowe, jak i stosowane kuracje zwiększają ryzyko przebarwień. 

Stosuj odpowiednio zbilansowaną dietę

W badaniach wykazano wiele rozbieżności dotyczących wpływu diety na zaostrzenie trądziku. Najwięcej informacji na temat negatywnego wpływu tego, co jemy na nasilenie trądziku pojawia się względem produktów o wysokim indeksie glikemicznym, w tym żywności przetworzonej i produktów nabiałowych. Jedno jest pewne: warto stosować zbilansowaną dietę. Nie powinno się wprowadzać radykalnych diet wykluczających. 

Ale najważniejsza jest systematyczność i cierpliwość. 

Dobre kosmetyki do pielęgnacji cery trądzikowej zawierają odpowiednią kompozycję skutecznych składników i mają udowodnioną w badaniach naukowych skuteczność w ograniczaniu liczby zaskórników i zmian zapalnych, przeciwdziałaniu nawrotom trądziku, ograniczaniu zmian hiperpigmetacyjnych i błyszczenia się skóry. Ponadto mają odpowiednie pH, nie zawierają etanolu, są niekomedogenne i nie uwrażliwiają na słońce. Mają lekkie konsystencje, szybko się wchłaniają i dają uczucie świeżości. Z uwagi na fakt, że większość preparatów przeciwtrądzikowych przesusza skórę, warto sięgać po kosmetyki dostosowane do potrzeb cery wrażliwej. Dobre produkty zawierają znane substancje łagodzące i wspierające regenerację, np. kwas hialuronowy, niacynamid, glicerynę, mannozę, lipidy czy wodę termalną z unikalną kompozycją pierwiastków śladowych i minerałów.

Przeczytaj również:
Trądzik pospolity – jak go leczyć?
Trądzik w wieku dorosłym

Źródła: 

  • Szepietowski J., Kapińska-Mrowiecka M., Kaszuba A., Langner A., Placek W., Wolska H., Matusiak Ł., Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Przegląd Dermatologiczny 2012. 
  • Szepietowski J., Reich A., Leczenie Chorób skóry i chorób przenoszonych drogą płciową, PZWL 2008. 
  • Gollnick H., Current concepts of the pathogenesis of acne: implications for drug treatment, Drugs 2003. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Oleje do skóry tłustej i mieszanej

Do cery tłustej i mieszanej doskonale sprawdzają się oleje: jojoba, z czarnuszki, arganowy, lniany, z pestek malin, z wiesiołka, konopny.…

Zobacz więcej

Krem na trądzik i przebarwienia z kwasem azelainowym - jak stosować?

Kwas azelainowy wykazuje działanie keratolityczne (złuszczające), przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Normalizuje nadmierne rogowacenie naskórka oraz zmniejsza produkcję łoju. Rozjaśnia przebarwienia i…

Zobacz więcej

Jak pozbyć się blizn po trądziku na cerze dojrzałej?

Jeśli dotychczasowe działania nie przyniosły skutku, zalecałabym skonsultować się z dermatologiem.  Ślady po bliznach można spróbować zmniejszyć, używając żeli silikonowych.…

Zobacz więcej

Co na przebarwienia skóry i blizny?

Przede wszystkim radziłabym udać się do specjalisty, lekarza dermatologa lub do kliniki medycyny estetycznej. Określą oni przyczynę złego stanu Pani…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
05 października 2021 lek. Patryk Jasielski
23 września 2021 mgr Mateusz Durbas
10 sierpnia 2021 mgr farm. Joanna Dąbska-Zylka
07 lipca 2021 Poradnik Gemini
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)