8
22 października 2021

Witamina D – jaki ma wpływ na zdrowie mózgu?

Witamina D jest związkiem, który sprzyja utrzymaniu organizmu w odpowiedniej kondycji zdrowotnej. Jej działanie jest znane od wielu lat, ale wciąż odkrywane są jej kolejne właściwości. Jedne z ostatnich badań pokazują, że prawidłowy poziom witaminy D może mieć istotny wpływ w leczeniu oraz zapobieganiu chorób neurologicznych i psychicznych. Jaki dokładnie wpływ ma ten związek na pracę mózgu oraz układu nerwowego?

Jak witamina D wpływa na zdrowie mózgu? 

Badania wykonane na przestrzeni ostatnich lat wykazały kluczową rolę niedostatecznej ilości witaminy D w rozwoju chorób ośrodkowego układu nerwowego (w skrócie OUN). Związek ten po przekroczeniu bariery krew-mózg wiąże się z odpowiednimi receptorami. Ich obecność potwierdzono zarówno w samym mózgu, jak i w licznych obszarach centralnego oraz obwodowego układu nerwowego. 

Badania na zwierzętach pokazały, że witamina D: 

  • wykazuje działanie ochronne na komórki układu nerwowego,  
  • poprawia elastyczność synaps,  
  • reguluje funkcjonowanie układu dopaminergicznego,  
  • wspomaga produkcję czynników neurotroficznych mających działanie powodujące wzrost neuronów, 
  • wykazuje działanie przeciwzapalne w mózgu przez zmniejszenie wytwarzania czynników prozapalnych, 
  • hamuje indukowaną syntezę tlenku azotu – enzymu powstającego podczas chorób neurodegeneracyjnych i niedokrwiennych.  

Niski poziom witaminy D stwierdzono u pacjentów cierpiących na choroby neurodegeneracyjne, neurozapalne i neuropsychologiczne. Istnieje również podejrzenie istnienia zależności między poziomem witaminy D a występowaniem otępienia, choroby Parkinsona, choroby Alzheimera, stwardnienia rozsianego, epilepsji, autyzmu, schizofrenii i depresji

Jaki wpływ ma witamina D na pamięć? 

Badania wykazują, że witamina D może być istotna dla procesów zapamiętywania i uczenia się nowych rzeczy. Niedobór tego związku powoduje negatywne działanie na funkcje poznawcze. 

W celu określeniu mechanizmu wpływu witaminy D na pamięć, naukowiec Burne wraz z grupą badawczą pozbawili dorosłe, zdrowe myszy witaminy D przez 20 tygodni. Następnie wykonali testy, aby porównać je z grupą kontrolną stale przyjmującą ten związek. Eksperyment wykazał, że gryzonie bez witaminy D były o wiele mniej zdolne do uczenia się nowych rzeczy oraz zapamiętywania w porównaniu z grupą odniesienia. 

Prześwietlenie mózgów myszy poddanych eksperymentowi pokazały zmniejszenie sieci okołonerwowych w hipokampie. Jest to obszar odpowiadający za tworzenie pamięci. Sieci te tworzą siatkę wokół niektórych neuronów, dzięki czemu stabilizują ich połączenia z innymi częściami układu nerwowego. Naukowcy mówią także, że upośledzenie funkcjonowania neuronów w hipokampie może być przyczyną niektórych objawów schizofrenii, takich jak zaburzenia pamięci i utrata funkcji poznawczych. 

Jak uzupełnić witaminę D w przypadku niedoborów? 

W celu uniknięcia chorób spowodowanych niedoborem witaminy D, należy dbać o jego odpowiedni poziom w organizmie. Zapotrzebowanie na witaminę D jest głównie pokrywane na drodze syntezy przez skórę na skutek działania promieni słonecznych. W Polsce synteza skórna jest wystarczająca tylko od maja do września, gdy wystawione na działanie słońca jest przynajmniej 18% powierzchni ciała. Codzienna ekspozycja w tym okresie przez 15 minut, w godzinach między 10 a 15 bez stosowania kremów z filtrami przeciwsłonecznymi jest wystarczająca do osiągnięcia odpowiedniego stężenia witaminy D we krwi. Witaminę D3 (cholekalcyferol) można znaleźć w wątróbce, mleku, żółtkach jaj, tranie i rybach.  

Mimo to obserwuje się ogólne niedobory witaminy D w populacji, dlatego też wskazane jest suplementowanie tego związku w ilości zależnej od wieku oraz wagi. 

Przeczytaj również:
Jak dawkować witaminę D3 u dorosłych, dzieci i niemowląt?

Źródła: 

  • M. Dudek-Makuch, Rola witaminy D w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego [https://chc.com.pl/rola-witaminy-d-w-prawidlowym-funkcjonowaniu-ukladu-nerwowego]. 
  • W. Janiec i in., Kompendium farmakologii PZWL 2020. 
  • Strona internetowa Głównego Inspektoratu Sanitarnego [https://www.gov.pl/web/gis/zespol-do-spraw-suplementow-diety].  
  • P. Płudowski i in., Ocena stanu zaopatrzenia w witaminę D w populacji osób dorosłych w Polsce, Standardy medyczne/Pediatria, T.11, str. 609-617, 2013. 
  • P. Płudowski P. i in., Witamina D: Rekomendacje dawkowania w populacji osób zdrowych oraz grupach ryzyka deficytów – wytyczne dla Europy Środkowej 2013 r., Standardy medyczne/Pediatria, T.10, s. 573-578, 2013. 
  • strona internetowa śląskich Laboratoriów Analitycznych [https://sla.pl/witamina-d3-jaki-jest-prawidlowy-poziom-witaminy-d3/ SLA Witamina D3 – jaki jest prawidłowy poziom witaminy D3?]. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Ile witaminy D3 dla niemowlaka od 6. miesiąca?

Według najnowszych wytycznych z 2018 r. dawka witaminy D3 dla dziecka, jaką należy podać od 6 miesiąca życia do 1…

Zobacz więcej

W jakich produktach jest magnez?

Produkty bogate w magnez to przede wszystkim: kakao (i czekolada), pestki dyni, otręby pszenne, kasza gryczana, groch, brązowy ryż. Jeśli…

Zobacz więcej

Jak przechowywać olej lniany?

Olej lniany należy przechowywać w lodówce, ponieważ  przedłuży to jego trwałość. Po otwarciu olej lniany należy zużyć do daty ważności.…

Zobacz więcej

Niskie ciśnienie krwi i zawroty głowy – jak sobie radzić z hipotonią?

Przede wszystkim proszę skonsultować swoje wyniki z innymi lekarzami oraz wykonać dodatkowe badania, np. na poziom hormonów tarczycy, przysadki oraz…

Zobacz więcej

Jak wybrać preparat z magnezem oraz coś na koncentrację i pamięć?

Przy wyborze preparatu magnezowego radziłabym sugerować się tym, czy dany produkt jest lekiem, czy suplementem diety. Leki mają udowodnioną skuteczność…

Zobacz więcej

Jak długo można przyjmować suplementy po terminie?

Termin przydatności leku/suplementu jest formalną granicą jego przydatności. Producent gwarantuje trwałość substancji czynnych i czystość mikrobiologiczną preparatu do dnia daty…

Zobacz więcej

Jak leczyć chroniczne zmęczenie?

Przede wszystkim powinna Pani udać się do lekarza rodzinnego w celu zdiagnozowania albo wyeliminowania chorób, których objawem mogłoby być chroniczne…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
15 marca 2018 mgr farm. Anna Ochenkowska
07 maja 2021 mgr farm. Monika Cichocka
05 maja 2021 mgr Anna Trębińska
16 marca 2021 dr Ewa Fiedorowicz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)