40
08 października 2019

Wiek ciąży – ile trwa ciąża i jak obliczyć termin porodu?

Ciąża to okres trwający od momentu zapłodnienia bądź implantacji zarodka w jamie macicy aż do porodu. Termin “ciąża” wiąże się z występowaniem wielu zmian zachodzących w tym czasie w organizmie kobiety, które umożliwiają rozwijanie się płodu. W kontekście ciąży ważnym elementem jest określenie wieku ciąży. W jaki sposób to zrobić? Ile trwa ciąża? Jakie metody pozwalają na obliczenie terminu porodu?

Wiek ciąży – dlaczego jest tak ważny?

Określenie właściwego wieku ciąży jest niezwykle istotne. W przypadku ciąż o nieprawidłowym przebiegu rzetelna identyfikacja wieku ciąży umożliwia wdrożenie w odpowiednim czasie właściwych procedur w przypadku np.

  • zagrażającego poronienia,
  • porodu przedwczesnego,
  • wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu. 

Błędnie określony wiek ciąży może przyczynić się do podejmowania zbędnych działań, np. przyspieszenie porodu poprzez indukcję bądź cięcie cesarskie z powodu omyłkowego wyznaczenia wyższego wieku ciąży niż jest w rzeczywistości. 

 

Termin porodu – jak go obliczyć?

Obliczanie wieku ciąży i terminu porodu – reguła Naegelego

Prawidłowy czas trwania ciąży wynosi 280 dni, a więc 40 tygodni licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Za pomocą reguły Naegelego na podstawie daty ostatniej miesiączki wyznacza się termin porodu. 

Reguła Naegelego dla cyklu 28-dniowego:

Ostatnia miesiączka + 7 dni – 3 miesiące + 1 rok = TERMIN PORODU

Np.

Ostatnia miesiączka wystąpiła 10 września 2018.

10.09.2018 + 7 dni = 17.09.2018

17.09.2018 – 3 miesiące = 17.06.2018

17.06.2018 + 1 rok = 17.06.2019 🡨 termin porodu

Jeżeli ciąża jest wynikiem zastosowania technik wspomaganego rozrodu, podczas których dokładnie określa się dzień owulacji bądź jeżeli kobieta monitoruje swój organizm pod względem wystąpienia owulacji poprzez mierzenie temperatury lub stosowanie elektronicznego bądź chemicznego analizatora owulacji, do daty owulacji należy dodać 266 dni i tym sposobem obliczyć przewidywany termin porodu. 

Badanie USG w ciąży

Obliczanie wieku ciąży i terminu porodu – badanie ultrasonograficzne

Kolejnym sposobem wyznaczenia terminu porodu jest badanie kliniczne – ultrasonografia. W sytuacji, gdy data ostatniej miesiączki z różnych przyczyn jest nieznana, m.in. z powodu nieregularności cyklów miesiączkowych, pomocna staje się ultrasonografia. Na podstawie pomiarów długości ciemieniowo-siedzeniowej (CRL) płodu wykonanych w okresie od 6. do 14. tygodnia ciąży można niezwykle dokładnie określić wiek ciąży, ponieważ margines błędu tej metody wynosi jedynie od 3 do 5 dni. Aby jak najdokładniej określić wiek ciąży, a dzięki temu również termin porodu, należy opierać się na wynikach ultrasonograficznych z I trymestru, ponieważ mają one najmniejszy margines błędu. Natomiast badania ultrasonograficzne wykonywane w II oraz III trymestrze ciąży, oparte na pomiarach wymiaru dwuciemieniowego główki (BPD), obwodu brzucha (AC) lub długości kości udowej (FL) mogą wiązać się z 2 lub nawet 3 tygodniami rozbieżności. 

Obliczanie wieku ciąży i terminu porodu – badanie ginekologiczne

Wiek ciąży można określić również na podstawie badania ginekologicznego. W tym przypadku badanie ginekologiczne skupia się na określeniu wysokości dna macicy. W zależności od zaawansowania ciąży dno macicy będzie znajdowało się na różnych wysokościach:

  • w około 8. tygodniu ciąży na wysokości spojenia łonowego,
  • około 16. tygodnia ciąży około 1-2 palce powyżej spojenia łonowego,
  • w 20. tygodniu ciąży około 2-3 palce poniżej pępka,
  • około 24. tygodnia ciąży na wysokości pępka,
  • około 28. tygodnia ciąży na wysokości 2 palców powyżej pępka,
  • w 32. tygodniu dno macicy osiąga połowę odległości pomiędzy pępkiem a wyrostkiem mieczykowatym
  • zazwyczaj około 36. tygodnia ciąży dno macicy znajduje się najwyżej, czyli pod łukami żebrowymi,
  • około 40. tygodnia ciąży dno macicy obniża się o kilka centymetrów, ponieważ część przodująca płodu (zazwyczaj główka) zaczyna wstawiać się do kanału rodnego.

Wysokość dna macicy mierzona w centymetrach od spojenia łonowego do dna macicy określana jako SF (symphysis-fundus) między 26. a 34. tygodniem ciąży odpowiada danemu tygodniowi ciąży. Oznacza to, że 30 cm odległości między spojeniem łonowym a dnem macicy świadczy o trwającym 30. tygodniu ciąży. Jest to jednak metoda obarczona dużym marginesem błędu z powodu różnic wynikających z przebiegu ciąży. Wszelkie powikłania w trakcie ciąży, takie jak małowodzie, wielowodzie, nieprawidłowości w budowie macicy, będą wpływały na zaburzony odczyt danych parametrów. Metoda ta nie jest skuteczna w przypadku określania wieku ciąży w ciąży mnogiej, np. bliźniaczej bądź trojaczej. 

Źródła:

  • Bręborowicz G., Położnictwo i ginekologia. Tom 1 Położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017, 
  • Marianowski L., Marianowski P., Fizjologia ciąży, w: Pielęgniarstwo we współczesnym położnictwie i ginekologii, red. Łepecka-Klusek C., Wydawnictwo CZELEJ, Lublin 2003,
  • Troszyński M., Położnictwo Ćwiczenia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Ujemne Rh u kobiety w ciąży

Ujemny czynnik Rh u matki powoduje, że jej organizm uznaje taki czynnik jako obcy, a jej układ odpornościowy będzie atakował…

Zobacz więcej

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Jakie witaminy powinna brać przyszła mama?

W trakcie planowania ciąży i na samym jej początku najważniejsza jest suplementacja kwasu foliowego. Ponadto istotna jest odpowiednia podaż witaminy…

Zobacz więcej

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Ciąża a malowanie paznokci

Nie ma zdecydowanych przeciwwskazań do malowania paznokci w ciąży. Jeżeli przyszła mama toleruje zapach lakieru i ma taką potrzebę, może…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Najczęściej czytane
Czytaj także
26 października 2021 Zofia Gmerek
25 października 2021 Alicja Olewiecka
19 października 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)