47
25 stycznia 2021

Dieta w dnie moczanowej

Dna moczanowa, znana również pod nazwą podagra, jest rodzajem zapalenia stawów spowodowanym podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia). Niezwykle ważne w tym schorzeniu jest stosowanie odpowiedniej diety, eliminującej nadmiar związków purynowych. Jakie są zasady żywienia w tej przypadłości? 

Chudy nabiał

Produkty pomocne w diecie moczanowej

Zasady żywienia w dnie moczanowej 

U podstaw diety w dnie moczanowej leży eliminacja związków purynowych, które w organizmie człowieka ulegają przemianom do kwasu moczowego. Jadłospis powinien być dobrze zbilansowany, czyli dostarczać odpowiedniej ilości węglowodanów, białka, tłuszczu, witamin i składników mineralnych. Zaleca się zwiększenie ilości węglowodanów, które wzmagają wydalanie kwasu moczowego, przy jednoczesnym zmniejszeniu ilości tłuszczu, który działa odwrotnie – dieta bogata w tłuszcze hamuje wydalanie kwasu moczowego w kanalikach nerkowych. Celem diety jest zmniejszenie stężenia kwasu moczowego we krwi.  

Przeczytaj również: 
Dna moczanowa – czynniki ryzyka, przebieg i leczenie
Profilaktyka dny moczanowej

Dieta w dnie moczanowej – o czym należy pamiętać? 

Regularne spożywanie posiłków 

W tej przypadłości ważna jest regularność posiłków. Zalecane jest spożywanie 4-5 posiłków na dobę, przy czym ostatni nie powinien być spożywany później niż 3-4 godziny przed snem, aby nie dopuścić do kumulacji nadmiernych ilości kwasu moczowego w nocy.  

Regularne nawadnianie organizmu 

Dzienne spożycie płynów powinno wynosić około 2,5-3 litry, co ułatwia eliminację kwasu moczowego przez układ moczowy. Kluczowy jest odpowiedni dobór płynów. Z diety należy wykluczyć kawę, herbatę, kakao i alkohol, które wpływają na wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi. Wskazane natomiast są: 

  • woda,  
  • herbaty ziołowe i owocowe,  
  • soki owocowe,  
  • kawa zbożowa,  
  • koktajle owocowe. 

Odpowiedni dobór produktów spożywczych 

Żywienie w dnie moczanowej opiera się na odpowiednim doborze produktów pochodzenia zwierzęcego, które w dużej mierze są bogatym źródłem związków purynowych. Dobrym rozwiązaniem są posiłki warzywno-mięsne, np. risotto, kaszotto, gołąbki, które ograniczają udział mięsa w posiłku, oraz bezmięsne, np. placki ziemniaczane, naleśniki, pierogi. Zaleca się spożycie mięsa w ograniczonej ilości – ok. 50 g/dobę.  

Do produktów bezpiecznych w dnie moczanowej, pozbawionych puryn lub zawierających ich niewielkie ilości, należą:  

  • mleko i napoje mleczne fermentowane (maślanka, kefir, jogurt),  
  • sery białe twarogowe,  
  • jaja,  
  • miód,  
  • owoce i ich przetwory (np. dżemy czy marmolady – niewskazane w przypadku współistniejącej cukrzycy),   
  • produkty zbożowe – głównie ryż,  
  • warzywa (oprócz suchych nasion strączkowych, rabarbaru, szpinaku, szczawiu).  

Mimo że nabiał należy do produktów bezpiecznych w tej dolegliwości, należy wybierać jego chude warianty – chude mleko 0,5-1,5%, chude twarogi. Niewskazane jest spożywanie tłustych serów – sery żółte, pleśniowe czy topione. 

Mimo zaleceń co do ograniczenia tłuszczu w przebiegu dny moczanowej, w diecie powinny znaleźć się jego dobre źródła. Do potraw na zimno wskazany jest olej lniany (bogaty w kwasy tłuszczowe omega-3), oliwa z oliwek i olej rzepakowy. Uzupełnieniem diety może być także awokado, masło i śmietana 12%, jednakże te produkty nie powinny być spożywane w dużych ilościach. Nie należy stosować tłuszczy takich jak boczek czy słonina. 

Bardzo ważnym aspektem diety są również przyprawy. Nie zaleca się stosowania ostrych przypraw, pieprzu, przypraw korzennych oraz musztardy czy marynaty. Potrawy powinny być łagodne w smaku.  

Zalecane techniki przygotowywania posiłków to: 

  • gotowanie,  
  • gotowanie na parze,  
  • duszenie,  
  • pieczenie.  

Nie zaleca się spożywania smażonych potraw. 

Produktami niedozwolonymi w dnie moczanowej są: 

  • wyciągi z mięsa i kości,  
  • podroby,  
  • dziczyzna,  
  • baranina,  
  • sardynki,  
  • śledzie,  
  • szproty,  
  • galarety mięsne i rybne,  
  • wędliny,  
  • parówki,  
  • kiełbasy,  
  • konserwy,  
  • golonka,  
  • tłuste ryby.  

Należy również unikać roślin strączkowych (soczewica, ciecierzyca, fasola, groch, bób, fasolka szparagowa), które są bogatym źródłem kwasu moczowego. W diecie chorego na dnę moczanową nie powinny znaleźć się także grzyby, rabarbar, szpinak i szczaw

Do produktów przeciwwskazanych w diecie chorego na dnę moczanową należy również kakao i czekolada, a tym samym wszelkie produkty i potrawy, które je zawierają. 

Eliminacja alkoholu 

Do produktów zabronionych w diecie chorych na dnę moczanową należy alkohol, który może powodować ostry napad dny.  

Stabilizacja masy ciała 

Należy również podkreślić, że otyłość i nadwaga sprzyjają atakom dny moczanowej. Zalecana jest wówczas redukcja masy ciała z zachowaniem odpowiednio zbilansowanej diety. 

Przeczytaj również: 
Otyłość – rodzaje, choroby towarzyszące, leczenie
Oblicz wskaźnik BMI – normy i tabela BMI

Podsumowując, odpowiedni dobór żywienia jest kluczowy w przebiegu dny moczanowej. Dzięki niemu możliwe jest wyrównanie metaboliczne. Niezwykle ważne jest dobre zbilansowanie diety i eliminacja produktów niewskazanych. Można skorzystać z pomocy dietetyka klinicznego, który ułoży spersonalizowaną dietę. 

Źródła: 

  • Ming Yeong Lim, Jason O’Neale Roach, Metabolism and nutrition, Elsevier, 2012. 
  • Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL, 2007. 
  • Jarosz M., Praktyczny podręcznik dietetyki, Instytut Żywności i Żywienia, 2010. 
  • Jarosz M., Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, 2017.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Czy to może być zapalenie pęcherza?

Podejrzenie zapalenia pęcherza można wysnuć na podstawie towarzyszących mu często objawów. Są to: ból przy oddawaniu moczu, ból w okolicy…

Zobacz więcej

Jakie jedzenie na grilla?

Przede wszystkim, produkty grillowane nie powinny zawierać konserwantów, np. azotyn sodu i potasu, których aktywność kancerogenna wzrasta wraz z obróbką…

Zobacz więcej

Ile jajek można zjeść w Wielkanoc?

Dwa jaja w ciągu dnia będą optymalną sumą. Jeżeli mamy zamiar zjeść więcej, pamiętajmy, aby w pozostałe dni około Wielkanocy,…

Zobacz więcej

Dna moczanowa a problemy ze stopami

Przede wszystkim należy skonsultować się z reumatologiem. Być może trzeba zmienić dawkę  allopurynol lub dołączyć dodatkowy preparat. Pomocna może okazać…

Zobacz więcej

Czym różni się sterylny pojemnik na mocz od niesterylnego?

Pojemnik sterylny pozbawiony został flory bakteryjnej, dlatego dla bezpieczeństwa zapakowano go w woreczek. Zakupienie go jest wymagane wtedy, gdy zlecono…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

  1. Anonim pisze:

    Czy seler lub sok z selera można pić przy dnie moczanowej ?

    1. mgr farm. Marta Junowicz pisze:

      Dzień dobry.
      Seler to warzywo o niskiej zawartości związków purynowych, dlatego jest zalecany u osób cierpiących na dnę moczanową. W przypadku ostrego napadu choroby szczególnie sprawdzi się sok z tego warzywa.

  2. grzegorz pisze:

    witam.czy piwo bezalkoholowe też jest zabronione przy dnie?

    1. mgr farm. Marta Grabowska pisze:

      Dzień dobry.
      Przy dnie moczanowej spożywanie piwa jest przeciwwskazane, również tego bezalkoholowego. Może ono zawierać puryny, które zwiększają ilość kwasu moczowego i mogą wywołać napad dny moczanowej.

  3. Tadeusz pisze:

    Czy przy dnie moczanowej można pić kwas z kapusty kiszonej i z ogórków kiszonych cytryna

    1. mgr farm. Marta Junowicz pisze:

      Dzień dobry.
      Kapusta i ogórki należą do produktów ubogopurynowych, jednak ich kiszonki zawierają duże ilości soli, którą należy ograniczać w przypadku dny moczanowej. Cytryna, pomimo kwaśnego smaku, nie zakwasza organizmu, więc owoc i jego sok mogą być bezpiecznie spożywane. Warto skorzystać z pomocy dietetyka, który będzie wsparciem w przestrzeganiu codziennej diety przy tym schorzeniu.

  4. sf. pisze:

    Ech, chciałbym zobaczyć dietę na dnę moczanową, gdzie lekarz nie próbuje przy okazji sprzedać pacjentowi diety „żyj zdrowo i długo jak asceta” tylko ograniczyć ją do tego, co autentycznie zawiera duże ilości puryn.

Chudy nabiał

Produkty pomocne w diecie moczanowej

Czytaj także
22 października 2021 mgr Ewelina Pietrzak
20 października 2021 Poradnik Gemini
18 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
15 października 2021 mgr Manuela Ciuba
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)