9
07 kwietnia 2021

Badania profilaktyczne dla kobiet po 40. roku życia – które wykonać?

40 lat to moment, w którym warto zaplanować badania profilaktyczne, by uniknąć chorób w przyszłości. Zdrowe ciało daje nam dużą satysfakcję, a także znacznie więcej siły i motywacji, by realizować się zawodowo i prywatnie. Sprawdź, jakie badania warto wykonać. 

Po przekroczeniu czterdziestki… 

…wciąż mamy dużo planów, pomysłów oraz marzeń. Wszystkie możemy zrealizować, warto tylko zadbać o dobrą kondycję naszego ciała, które wymaga badań profilaktycznych. Mimo iż w tym okresie zwykle nie odczuwamy negatywnych skutków zdrowotnych, wraz z wiekiem zwiększa się ryzyko rozwoju chorób. Choroby te mogą rozwijać się powoli i przez lata nie dawać żadnych objawów. Gdy już dojdzie do rozwoju choroby w późniejszym wieku, często jest zbyt późno na skuteczne leczenie

W wieku powyżej 40 lat zachodzą zmiany hormonalne, które przyczyniają się do zwiększonego ryzyka niektórych chorób. Warto więc odpowiednio wcześnie zadbać o swój kredyt zdrowotny na kolejne dekady. Dzięki badaniom profilaktycznym jesteśmy w stanie wytropić wiele chorób we wczesnym, bezobjawowym stadium. Jakie badania powinnaś wykonać? 

Jakie badania profilaktyczne zalecane są u kobiet po 40. roku życia? 

Badania, które warto wykonać, podzieliliśmy ze względu na ich częstotliwość. Pamiętajmy jednak, by traktować to kryterium orientacyjnie. Podstawą dobrej diagnostyki jest wizyta u lekarza, który indywidualnie dobierze pakiet koniecznych badań, w zależności od kondycji naszego organizmu, a także obciążenia konkretnymi chorobami. 

Badania, które powinnaś wykonywać co roku 

  • OB i morfologia krwi – to podstawowe badanie, które jest w stanie „wyłapać” wiele infekcji, wskazać, czy w organizmie występuje stan zapalny, niedokrwistość oraz szereg innych czynników wpływających na nasze zdrowie. 
  • Badanie moczu – dzięki niemu sprawdzimy kondycję naszych nerek, dróg moczowych czy też wątroby. To badanie pomoże także zdiagnozować cukrzycę czy żółtaczkę. 
  • Badanie kału na obecność krwi utajonej – umożliwia wykrycie raka jelita grubego. 
  • Cytologia – dzięki niej możemy zdiagnozować stany patologiczne – przedrakowe i zapobiec rakowi szyjki macicy.  
  • Profil lipidowy (lipidogram) – badanie ocenia naszą gospodarkę tłuszczową (stężenie trójglicerydów, cholesterolu oraz lipoprotein). Jest w stanie wskazać zaburzenia metaboliczne, które nieleczone prowadzą do rozwoju miażdżycy tętnic, zawału mięśnia sercowego oraz udaru mózgu. Badanie jest szczególnie ważne w omawianej grupie wiekowej, ponieważ w okresie menopauzy niedobór estrogenów przyczynia się do zmian w lipidogramie, co może przekładać się na zwiększone ryzyko chorób. 

Badania, które powinnaś wykonywać raz na 2-3 lata 

  • Mammografia – daje możliwość diagnozy piersi oraz wykrycia guza we wczesnym stadium. 
  • Glikemia (poziom cukru we krwi) – pozwala zdiagnozować występowanie cukrzycy. Osoby szczególnie narażone na tę chorobę powinny wykonywać takie badanie co roku. 
  • Enzymy wątrobowe (ALAT, ASPAT) – badanie wskazujące stan czynnościowy wątroby. Dzięki niemu możemy wykryć zapalenie wątroby oraz uszkodzenie narządu. 
  • USG jamy brzusznej – badanie obrazowo pozwalające ocenić stan narządów i wcześnie wychwycić ewentualne zmiany. 
  • USG dopochwowe – pozwala wykryć zmiany w obrębie macicy i jajników. Jeżeli w Twojej rodzinie występują przypadki raka jajnika – badanie powinnaś wykonywać co roku. 
  • Hormony tarczycy (TSH, FT3, FT4) – badanie, które ukazuje czynność tarczycy – narządu regulującego wiele procesów w naszym ciele. Jego wykonanie szczególnie zaleca się w przypadku wahającej się wagi ciała, uczucia nadmiernego pobudzenia lub przewlekłej senności. 

Badania, które powinnaś wykonywać raz na 5 lat

  • Kolonoskopia – badanie jelita grubego pod kątem występowania raka oraz polipów. 
  • RTG klatki piersiowej (Uwaga! Palacze po czterdziestce powinni wykonywać to badanie co roku!) – pozwala wykryć zmiany w płucach i w sercu.  
  • Gastroskopia – szczególnie u kobiet z objawami zgagi i refluksu – jest to badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego, które zdiagnozuje wrzody żołądka, zarzucanie treści pokarmowej oraz zapalenie przełyku. Dodatkowo podczas badania możliwe jest pobranie wycinków żołądka w celu wykonania testu na obecność Helicobacter pylori

Pozostałe badania 

  • Samobadanie piersi – co miesiąc – jest to bezbolesne badanie, które wykonujemy w domu. Pozwala wstępnie sprawdzić, czy nie pojawiły się zmiany w gruczołach, mogące zwiastować nowotwór. 
  • EKG (Elektrokardiografia) serca – raz na 3 lata – nieinwazyjne badanie kardiologiczne, które jest w stanie zdiagnozować nieprawidłowości pracy serca, zaburzenia rytmu serca czy też symptomy przebytego zawału. 
  • Badanie densytometryczne – pozwala zbadać gęstość kości – parametr niezwykle istotny po 40. roku życia, ponieważ menopauza znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia osteoporozy. 
  • Badanie wzroku – pamiętajmy, by regularnie odwiedzać okulistę. Zdrowy wzrok zapewni nam większy komfort życia, a z wiekiem nasza wada wzroku może postępować. 
  • Regularne wizyty u dentysty. 
  • Spirometria – badanie, które mierzy wydolność oddechową. Niezbędne w celu rozpoznania astmy czy też przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Możemy je wykonywać co kilka lat, a w przypadku palenia papierosów warto poddawać się mu częściej. 
  • Badanie znamion – pamiętaj, by odwiedzić dermatologa, który obejrzy znamiona występujące na Twoim ciele. Pozwala to ocenić ryzyko wystąpienia raka skóry, a także odpowiednio wcześnie zdiagnozować chorobę. 

Które badania mogą być refundowane? Program Profilaktyka 40 Plus 

Od 1 stycznia 2021 roku w naszym kraju istnieje program Profilaktyka 40 Plus. W ramach tego programu Polacy w wieku od 40 do 65 roku życia objęci zostali pakietem badań profilaktycznych. Darmowe badania przewidziane są dla wszystkich pacjentów ubezpieczonych. Program ma na celu wczesne wykrycie chorób układu krążenia, onkologicznych, a także cukrzycy. Badania możemy wykonywać w ramach medycyny pracy (gdy jesteśmy zatrudnieni) lub w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (gdy nie podlegamy badaniom pracowniczym). Podstawowy pakiet badań obejmuje

  • morfologię, 
  • stężenie cholesterolu całkowitego, 
  • poziom glukozy we krwi, 
  • pomiar ciśnienia oraz tętna, 
  • określenie współczynnika BMI (Body Mass Index),
  • ocenę wystąpienia czynników ryzyka chorób układu krążenia, onkologicznych oraz cukrzycy. 

Jeżeli wyniki badań podstawowych okażą się niepokojące, lekarz będzie mógł wykonać u pacjenta poszerzoną diagnostykę lub wystawić skierowanie na konsultację do innych lekarzy specjalistów. Poszerzona diagnostyka obejmuje

  • badania biochemiczne krwi, takie jak: LDL-cholesterol, HDL-cholesterol czy też stężenie trójglicerydów, 
  • poziom glukozy na czczo, hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz doustny test obciążenia glukozą, 
  • badanie EKG, 
  • USG jamy brzusznej w kierunku tętniaka aorty, 
  • test na obecność krwi utajonej w kale. 

Pacjenci mogą także skorzystać z badań przesiewowych, które realizowane są w ramach ogólnopolskich i regionalnych programów zdrowotnych, a także Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych (NPZChN). Badania takie obejmują: 

  • mammografię (diagnostyka raka piersi), 
  • cytologię (diagnostyka raka szyjki macicy), 
  • kolonoskopię (diagnostyka raka jelita grubego), 
  • diagnostykę raka płuca za pomocą tomografii komputerowej, 
  • badanie dermoskopowe i wideoskopowe w celu diagnostyki raka skóry, 
  • badania genetyczne u rodzin z wysokim obciążeniem genetycznym występowania nowotworu złośliwego. 

Program finansowany jest w całości przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). 

Przeczytaj również:
Jakie są najczęstsze choroby u kobiet po 40. roku życia?
Badania profilaktyczne u kobiet

Jakie badania profilaktyczne warto wykonać?
Badania profilaktyczne u mężczyzn po 40. roku życia – które wykonać?

Źródła: 

  • https://www.prawo.pl/zdrowie/refundowane-badania-profilaktyczne-dla-osob-40-dostepne-juz-od,498249.html 
  • https://www.gov.pl/web/zdrowie/wprowadzamy-program-profilaktyka-40-plus 
  • https://wylecz.to/zabiegi-diagnostyczne/badania-profilaktyczne-dla-kobiety-po-40-roku-zycia-na-co-sie-badac/ 
  • https://diag.pl/pacjent/bilans-czterdziestolatki/ 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Czy test CRP to wyrób medyczny?

Produkt Test CRP posiada certyfikat CE i spełnia wymogi dyrektywy o diagnostycznych wyrobach medycznych in vitro. Od siebie dodam, że…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
31 maja 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
27 maja 2021 mgr farm. Marta Grabowska
24 maja 2021 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
21 maja 2021 mgr farm. Katarzyna Szkaradek
26 kwietnia 2021 mgr Aniela Brzozowska
13 kwietnia 2021 mgr farm. Łukasz Smoła
16 marca 2021 dr Ewa Fiedorowicz
11 marca 2021 Alicja Olewiecka
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)