50
Monika Byrska Autor
Autor
mgr inż.
Monika Byrska

Badanie nasienia – 6 rzeczy, które trzeba wiedzieć!

Przez wiele lat uważano, że problem niepłodności dotyczy głównie kobiet. Pogląd ten zmienił się głównie za sprawą Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która jednoznacznie wskazała na rosnący problem z płodnością wśród mężczyzn. Dziś wiadomo, że w Polsce u 1,5 mln par borykających się z problemem niepłodności aż w 30-60% przyczyną jest czynnik męski.

Przez wiele lat uważano, że problem niepłodności dotyczy głównie kobiet. Pogląd ten zmienił się głównie za sprawą Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która jednoznacznie wskazała na rosnący problem z płodnością wśród mężczyzn. Dziś wiadomo, że w Polsce u 1,5 mln par borykających się z problemem niepłodności aż w 30-60% przyczyną jest czynnik męski.

Krok po kroku przejdźmy przez temat badania nasienia…

Dlaczego warto zbadać nasienie?

Po pierwsze, jest to podstawowe badanie, które wykonuje się podczas diagnostyki męskiej niepłodności. Po drugie, wykonanie badania spermy w wielu przypadkach pozwoli uniknąć długotrwałej, trudnej i kosztownej diagnostyki u partnerki. Po trzecie, większość przypadków męskiej niepłodności można skutecznie leczyć – pod warunkiem rozpoznania problemu.

Krępujący temat – dlaczego mężczyźni nie chcą się badać?

Większość mężczyzn wykazuje niechęć do badania, a powodów tego jest kilka. Może to być wstyd przed wizytą w laboratorium i rozmową z personelem medycznym. Równie krępujące i stresujące jest pobranie nasienia „na miejscu” w placówce. Ważnym czynnikiem jest również obawa przed wynikiem badania. Zdarza się również, że Panowie stawiają znak równości pomiędzy sprawnością seksualną a płodnością, co oczywiście nie jest prawdą. Nawet niezaburzone funkcje seksualne nie świadczą o prawidłowym potencjale prokreacyjnym mężczyzny. Obniżonej jakości nasienia nie sposób zauważyć makroskopowo (czyli „gołym okiem”).

Jak pobrać próbkę i gdzie wykonać badanie?

Większość par, decydując się na pierwsze kroki w kierunku ustalenia przyczyny przedłużających się starań o dziecko, kieruje się do laboratorium diagnostycznego, rzadziej są to placówki leczenia niepłodności. Po wcześniejszym umówieniu wizyty pacjent oddaje do laboratorium próbkę nasienia pobraną do jałowego pojemnika. Zaleca się, aby przed pobraniem zachować wstrzemięźliwość seksualną (2-7 dni) i zachowując podstawowe zasady higieny, pobrać nasienie drogą masturbacji. Dopuszcza się pobranie nasienia do specjalnych prezerwatyw (bez środków plemnikobójczych).

Uwaga! Chcesz pobrać próbkę nasienia w domu? To nie zawsze jest możliwe.

Warunkiem prawidłowo przeprowadzonego badania jest odpowiedni czas dostarczenia próbki. Według zaleceń czas od momentu pobrania do momentu dostarczenia go do laboratorium nie powinien przekraczać 30 min. Plemniki są wrażliwe na zmiany temperatury. Należy więc w miarę możliwości zachować fizjologiczną temperaturę transportu próbki, owijając ją w dodatkowy materiał lub trzymając pojemnik blisko ciała. Jeżeli nie masz możliwości dostarczyć próbki w odpowiednim czasie, możesz pobrać ją w laboratorium.

Jak wygląda wynik?

Każdy wynik badania nasienia jest dokumentem medycznym, dlatego powinien zawierać istotne informacje, takie jak: dane pacjenta, dane laboratorium oraz dane osoby wykonującej oraz autoryzującej badanie (diagnosta laboratoryjny). Podstawowe badanie nasienia (seminogram) można wykonać 2 metodami:

Badanie mikroskopowe – polega na ocenie parametrów nasienia za pomocą mikroskopu przez diagnostę laboratoryjnego. Jest ono zawsze subiektywne, w dużej mierze zależy od doświadczenia personelu laboratorium. Jeżeli zachodzi konieczność powtórnego badania (np. po leczeniu czy suplementacji), najlepiej wykonać badanie w tej samej placówce. Zapewnia to lepszą porównywalność wyników.

Badanie metodą CASA – to udoskonalona wersja badania podstawowego, w którym obraz mikroskopowy jest dodatkowo analizowany przez system komputerowy. System CASA został opracowany, aby ułatwić analizę kluczowych parametrów nasienia (głównie ruchliwości plemników). Klasyfikacja ruchu komórek sprawiała duże trudności w standardowej analizie mikroskopowej – nietrudno wyobrazić sobie, jak ciężko policzyć komórki, które zmieniają położenie. Zgodnie z zaleceniami na wyniku powinny znaleźć się poniższe parametry:

  • czas upłynnienia, objętość, pH, barwa, lepkość;
  • liczba plemników w mililitrze nasienia (mln/ml);
  • całkowita liczba plemników w ejakulacie, czyli całej objętości nasienia (mln/ejakulat);
  • ruch prawidłowy (progresywny, postępowy)*;
  • ruch całkowity;
  • brak ruchu;
  • żywotność;
  • plemniki o prawidłowej budowie;
  • koncentracja komórek okrągłych oraz leukocytów peroksydazo-dodatnich.

Uważa się, że najważniejszym parametrem nasienia jest liczba plemników o ruchu prawidłowym (progresywnym, postępowym). Parametr ten jest zazwyczaj wyróżniony na wyniku badania nasienia.

Nie ilość, a jakość plemników decyduje o płodności!

Odbierasz wynik i pierwsze, co robisz, to sprawdzasz liczbę plemników? Błąd. Nawet kiedy plemników jest dużo, nie świadczy to o prawidłowej płodności. Jak to możliwe, że mam dużo plemników, a moja płodność jest obniżona? Całkowita liczba plemników to suma wszystkich plemników w nasieniu, również tych, które nie są zdolne do zapłodnienia. Mówimy tu o plemnikach martwych, mających wady budowy, plemnikach o nieprawidłowym ruchu lub nieruchomych zlepionych w agregaty i aglutynaty. Na wynik zawsze patrzymy całościowo, jednak najważniejszym pojedynczym parametrem świadczącym o płodności jest ilość plemników ruchliwych (progresywnych). Dlaczego tak jest? Plemnik, aby był zdolny do zapłodnienia komórki jajowej, musi umieć odpowiednio „pływać”, żeby przedostać się z dróg rodnych kobiety do jajowodu. Ważna jest więc jakość nasienia, a w tym ilość plemników o prawidłowym ruchu, nie zaś całkowita ilość plemników.

Test płodności dla mężczyzn z apteki – czy taka alternatywa ma sens?

Kiedy po dłuższym czasie starań pojawia się problem z zajściem w ciążę, wiele par decyduje się „na własną rękę” wykonać podstawowe badania. O ile panie bez mrugnięcia okiem poddają się kolejnym procedurom, panowie niechętnie podejmują temat badania nasienia. Jak wynika ze statystyk, nawet 9 na 10 mężczyzn w wieku reprodukcyjnym nigdy nie badało swojego nasienia. Główne powody to skrępowanie i wstyd przed wizytą w laboratorium. Z tego powodu opracowano wiele testów domowych stanowiących tzw. przesiewowe (wstępne) badanie nasienia. Możliwość pobrania nasienia i wykonania testu w domowym zaciszu stała się bardzo dobrą alternatywą, która w znacznym stopniu przyczyniła się do wzrostu wykrywania niepłodności wśród mężczyzn.

Chcesz wykonać test nasienia w domu? Wybierz mądrze!

Nie kieruj się cyframi – w pierwszej kolejności sprawdź, co bada test. Jeżeli test pozwala oznaczyć jedynie całkowitą ilość plemników, istnieje duże ryzyko, że mimo uzyskania wyniku prawidłowego, nadal możesz mieć problem z płodnością. Wynika to z wcześniej omawianych faktów – plemników może być dużo, jednak ich jakość może być niska. Szukaj testów, które pozwalają zbadać poziom tych plemników, które gwarantują dobrą płodność i możliwość poczęcia dziecka. Oczywiście mowa o plemnikach prawidłowo ruchliwych (progresywnych). Są to testy mające dokładność zbliżoną do laboratoryjnego badania nasienia – czyli bardzo dokładne i wiarygodne. Niezależnie od tego, jaką formę badania wybierzesz, nie zastanawiaj się, działaj! Badanie nasienia niejednokrotnie jest pierwszym krokiem w stronę rodzicielstwa.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Ciąża a grupa krwi

Różne grupy krwi rodziców dziecka mogą skutkować konfliktem serologicznym między matką a płodem. W celu zapobiegnięcia takiej sytuacji sprawdza się…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Natika Karolak Autor

Natika Karolak

mgr farm.

Suplementacja witaminy D w ciąży

Jak najbardziej, suplementacja witaminą D u kobiet w ciąży, jak i matek karmiących piersią jest bardzo ważna. Ilość witaminy D…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Beta-karoten a witamina A

Beta-karoten jest prekursorem witaminy A i tak samo jak witamina A wykazuje właściwości przeciwutleniające. Przekształca się w witaminę A w…

Zobacz więcej

Magdalena Fuszara Autor

Magdalena Fuszara

mgr farm.

Czy można przesunąć termin miesiączki?

Pani Weroniko, antykoncepcja hormonalna wiąże się z wieloma obostrzeniami zdrowotnymi dotyczącymi jej stosowania, a niewłaściwe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych może prowadzić…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonać rezonans magnetyczny (MRI)?

Można. Badanie z użyciem rezonansu magnetycznego jest uznawane za nieszkodliwe zarówno dla płodu, jak i pacjentki w ciąży. Przeczytaj również:Czy…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czy w ciąży można wykonywać RTG?

Należy unikać wykonywania zdjęć RTG pacjentkom w ciąży. Nie zawsze jest to możliwe, dlatego decyzja o wykonaniu bądź rezygnacji ze…

Zobacz więcej

Poradnik Gemini Autor

Poradnik Gemini

Jak wspomóc odchudzanie?

Preparaty odchudzające mają różne składy, wyciągi z różnych roślin oraz składniki mineralne. Jednym ze składników wspomagających spalanie tkanki tłuszczowej jest…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
  1. Metyska pisze:

    Dobrze byłoby bardziej oswajać panów z samym pójściem na badania. Wiadomo, że wiele żona ma bardzo silny wpływ na męża i bez problemu go zachęci 😉 chodzi jednak o to, żeby panowie wiedzieli jak ważne są takie badania. Panowie, nie się czego bać!

    1. Poradnik Gemini pisze:

      Dokładnie! Również uważamy, że badania są bardzo ważne, dlatego warto pokonać swój strach 🙂

    2. Mirek pisze:

      Moja żona nie chce żebym badał plemniki bo twierdzi że są dobre a od roku boli mnie lewe jądro i robiłem badanie i okazało się że mam zylaki na jednym i drugim jądrze i to bardzo duże

Czytaj także
19 października 2020 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
14 października 2020 Rafał Suchodolski
07 lipca 2020 lek. Małgorzata Czerniak
09 marca 2020 Michał Frynas
09 marca 2020 Michał Frynas
03 marca 2020 Michał Frynas
29 stycznia 2020 lek. Małgorzata Czerniak
04 grudnia 2019 mgr farm. Monika Cichocka
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)