15
24 czerwca 2019

Ból brzucha – rodzaje i przyczyny

Ból brzucha nie jest chorobą samą w sobie, a jedynie objawem nieswoistym, przybierającym różne postaci, lokalizującym się w rozmaitych rejonach brzucha i sugerującym możliwą obecność rozmaitych stanów patologicznych. Oto kilka słów o tym na pozór prozaicznym, a w rzeczywistości bardzo istotnym objawie.

Rodzaje bólów brzucha

Pierwszym rozróżnieniem, jakiego można dokonać, oceniając ból brzucha, jest przyporządkowanie go do jednego z dwóch rodzajów:

Ból somatyczny

Ból spowodowany podrażnieniem receptorów bólowych znajdujących się w otrzewnej, czyli błonie surowiczej wyściełającej od wewnątrz ściany jamy brzusznej oraz pokrywającej narządy znajdujące się w jej wnętrzu. Ból taki lokalizuje się w konkretnym obszarze brzucha. Jego obecność może wywołać zwiększone napięcie mięśni danego rejonu, w badaniu lekarskim możliwe są tzw. objawy otrzewnowe. Ból somatyczny ulega nasileniu przy zmianie pozycji ciała, kaszlu czy głębokim nabraniu powietrza. Ten typ bólu zwykle towarzyszy ostrym stanom chorobowym, wymagającym pilnej konsultacji lekarskiej i leczenia. 

Ból trzewny

Ten typ bólu powstaje w wyniku podrażnienia receptorów znajdujących się w narządach wewnętrznych. W przeciwieństwie do bólu somatycznego ból trzewny jest trudny do zlokalizowania, rozlany, jego nasilenie może narastać i maleć „falami”. Ma on charakter bólu tępego, a nasilenie może powodować nie aktywność fizyczna, a spoczynek. Zwykle ten charakter bólu występuje w przypadkach bólu przewlekłego, trwającego kilka tygodni lub dłużej.

Ostre zapalenie trzustki

Ból brzucha – przyczyny powstawania

Znamy już typy bólu. Kolejnym ważnym czynnikiem pomocnym w identyfikacji jego przyczyn jest oczywiście lokalizacja. Oto rejony jamy brzusznej i krótki opis najczęstszych przyczyn bólu umiejscawiającego się w każdym z nich.

Górny prawy kwadrant

Obszar umiejscowiony w okolicy prawego podżebrza. To tutaj znajduje się wątroba, pęcherzyk żółciowy oraz drogi żółciowe. Stany patologiczne dotyczące tych właśnie narządów są też najczęstszą przyczyną bólu lokalizującego się w tym rejonie. Pośród nich można wyróżnić kolkę żółciową, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych czy ostre zapalenie samej wątroby. Jest to również jedna z możliwych lokalizacji bólu w przebiegu ostrego zapalenia trzustki.

Nadbrzusze

Obszar tuż poniżej mostka, pomiędzy prawym i lewym górnym kwadrantem brzucha. Zlokalizowany tutaj ból wskazuje na dyspepsję, chorobę refluksową przełyku lub uszkodzenie błony śluzowej żołądka czy chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy. Co bardzo ważne, a nieoczywiste, również zawał mięśnia sercowego może objawiać się bólem w nadbrzuszu!

Okolica pępka

Obszar, w którym lokalizuje się ból w początkowej fazie zapalenia wyrostka robaczkowego. Dolegliwości w tym rejonie dają również choroby jelit oraz tętniak aorty brzusznej.

Śródbrzusze

Region na prawo i lewo od okolicy pępkowej. Ból w tych obszarach może wskazywać na schorzenia dotykające nerek – kolkę i odmiedniczkowe zapalenie nerek, ale również na choroby jelit.

Prawy dolny kwadrant

Okolica prawego talerza biodrowego. Typowa lokalizacja wyrostka robaczkowego, a co za tym idzie – również bólu towarzyszącego jego zapaleniu. U kobiet ból w tym miejscu może pojawić się przy ostrych chorobach ginekologicznych, takich jak skręt torbieli jajnika czy pęknięcie ciąży pozamacicznej.

Podbrzusze

Obszar nad spojeniem łonowym. Ból w tej lokalizacji może towarzyszyć zapaleniu pęcherza moczowego, zapaleniu narządów miednicy mniejszej u kobiet czy chorobom jelit.

Lewy dolny kwadrant

W tym obszarze znajduje się esica, najczęstsze miejsce powstawania uchyłków jelita grubego. Zapalenie uchyłków wiąże się też zwykle z bólem właśnie w tym rejonie.

Powyższa krótka lista nie wyczerpuje oczywiście przyczyn bólu brzucha w każdej z lokalizacji. Wiele chorób i patologii jest przyczyną dolegliwości obejmujących kilka z wymienionych wyżej obszarów. Ból może promieniować, lokalizować się na pograniczu rejonów lub być rozlany na cały obręb jamy brzusznej, jak na przykład w zapaleniu otrzewnej.

Ból brzucha, szczególnie silny, pojawiający się nagle, z towarzyszącymi objawami dodatkowymi, ale i przewlekły, długotrwały, utrudniający codzienne życie nie powinien być ignorowany i zagłuszany lekami przeciwbólowymi. Celem postawienia trafnej diagnozy i podjęcia odpowiedniego leczenia należy zgłosić się do lekarza. Pozwoli to skutecznie pozbyć się przyczyny dolegliwości, a także uniknąć przykrych konsekwencji niewykrytych patologii jamy brzusznej.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Co stosować na problemy z gazami i zaparciami u niemowlaka?

Najczęściej gazy u niemowląt pojawiają się na skutek trawienia białek i laktozy zawartych w mleku matki. Mogą być również konsekwencją…

Zobacz więcej

Czy można łączyć baklofen z ibuprofenem?

Ibuprofenu nie można łączyć z baklofenem, leki te wchodzą w interakcję ze sobą. Ibuprofen może opóźnić wydalanie baklofenu (szczególnie u…

Zobacz więcej

Dna moczanowa a problemy ze stopami

Przede wszystkim należy skonsultować się z reumatologiem. Być może trzeba zmienić dawkę  allopurynol lub dołączyć dodatkowy preparat. Pomocna może okazać…

Zobacz więcej

Jakie leki przeciwbólowe na półpasiec?

Choroba zwana półpaścem często niesie ze sobą bardzo silne bóle. Można zastosować jakiekolwiek leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, jednak nie…

Zobacz więcej

Czy można łączyć paracetamol z ibuprofenem?

Ibuprofen oraz paracetamol mogą być stosowane razem, również w przeziębieniu. Należy jednak pamiętać,  żeby nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych tj. 4…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)