6
22 maja 2019
Ewa Fiedorowicz Autor
Autor
dr
Ewa Fiedorowicz
Doktor nauk biologicznych, obecnie pracuje jako adiunkt na Wydziale Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Jest czynnym nauczycielem akademickim, prowadzi badania naukowe z zakresu biochemii medycznej. Obszar jej zainteresowań obejmuje molekularne podłoże alergii oraz wykorzystanie hodowli komórkowych in vitro w badaniach biomedycznych.

Czy szczepionki przeciwko żółtej febrze są skuteczne?

Żółta febra jest śmiertelną chorobą, która jest szczególnie niebezpieczna w krajach afrykańskich oraz w Ameryce Południowej. Przenoszona jest przez komary. Jedynym sposobem, aby się przed nią uchronić, jest szczepienie ochronne. W Europie żółta gorączka potencjalnie nie jest zagrożeniem, jednak biorąc pod uwagę rozwój turystyki, należy zdać sobie sprawę, że na zachorowanie narażone są osoby podróżujące. Co warto wiedzieć o szczepieniach przeciwko żółtej febrze i kiedy należy się im poddać?

Żółta febra jest śmiertelną chorobą, która jest szczególnie niebezpieczna w krajach afrykańskich oraz w Ameryce Południowej. Przenoszona jest przez komary. Jedynym sposobem, aby się przed nią uchronić, jest szczepienie ochronne. W Europie żółta gorączka potencjalnie nie jest zagrożeniem, jednak biorąc pod uwagę rozwój turystyki, należy zdać sobie sprawę, że na zachorowanie narażone są osoby podróżujące. Co warto wiedzieć o szczepieniach przeciwko żółtej febrze i kiedy należy się im poddać?

O szczepieniu przeciwko żółtej gorączce

Szczepionka przeciw wirusowi żółtej gorączki jest dostępna od 1937 roku dzięki Maxowi Theilerowi, amerykańskiemu bakteriologowi, epidemiologowi oraz specjaliście z zakresu chorób tropikalnych. Wynalezienie szczepionki przeciwko żółtej febrze dało możliwość walki z chorobą i wpłynęło na zmniejszenie śmiertelności. W wyniku działań Światowej Organizacji Zdrowia, od blisko trzydziestu lat prowadzone są szczepienia mieszkańców rejonów zagrożonych epidemią żółtej febry. Rekomendowany przez WHO preparat to szczepionka żywa atenuowana (wykorzystująca patogeny o obniżonej wirulencji, z zachowaniem ich oddziaływania immunologicznego), którą podaje się w pojedynczej dawce, uzyskując odporność po 10 dniach po iniekcji, na okres co najmniej 10 lat (prawdopodobnie nawet do końca życia). Nie warto jednak zwlekać do samego końca i wykonać szczepienie ok. 6 tygodni przed wyjazdem.

Szczepionka

Ochrona przed komarami

Kto powinien się zaszczepić?

Jeżeli planujesz podróż do krajów Afryki oraz Ameryki Środkowej i Południowej, jesteś zobowiązany do poddania się szczepieniu. W 2005 roku WHO wprowadziło w życie Międzynarodowe Przepisy Zdrowotne (IHR, ang. International Health Regulations), które są odpowiedzią na potrzebę działań profilaktycznych względem żółtej gorączki. Dokument ten nakłada obowiązek szczepienia wszystkich osób odwiedzających tereny charakterystyczne dla występowania wirusów Flaviviradae. Przedstawiona przez WHO lista obejmuje 15 państw afrykańskich, jednak należy pamiętać, że nie są to jedyne kraje zagrożone chorobą.

Podróż

Dostępność i obowiązek szczepienia w Polsce

W Polsce jako jedyna zaakceptowana została szczepionka zawierająca atenuowane wirusy z hodowli na zarodkach kurzych. Jest ona obowiązkowa dla wszystkich osób podróżujących do państw zagrożonych epidemią żółtej febry ujętych w dokumencie IHR, są to między innymi:

  • Angola,
  • Kongo,
  • Republika Demokratyczna Kongo,
  • Gabon,
  • Ghana,
  • Liberia,
  • Mali,
  • Niger,
  • Sierra Leone,
  • Togo,
  • Wybrzeże Kości Słoniowej.

Dowodem szczepienia jest otrzymanie Międzynarodowego Certyfikatu Szczepień (tzw. żółta książeczka), który jest ważny przez 10 lat. Oprócz tego szczepienie jest zalecane wszystkim podróżującym do obszarów endemicznych żółtej febry, takich jak:

  • Argentyna,
  • Boliwia,
  • Brazylia,
  • Kenia,
  • Kolumbia,
  • Panama,
  • Sudan,
  • Wenezuela.

Miejscem, w którym możemy się zaszczepić, jest m.in. Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni. Wszelkie wątpliwości i pytania dotyczące szczepionki należy omówić z osobą wykonującą szczepienie.

Przeciwwskazania, czyli kiedy nie należy korzystać ze szczepień

W niektórych przypadkach nie wolno stosować szczepionki przeciw żółtej febrze. Wykluczają to następujące czynniki:

  • wiek poniżej 6 miesiąca życia (oraz wiek pomiędzy 6 a 9 miesiącem jako czynnik wymagający szczególnej ostrożności),
  • nadwrażliwość na składniki szczepionki,
  • nowotwory złośliwe,
  • przeszczep organów,
  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych i immunomodulujących,
  • objawowe zakażenie wirusem HIV oraz bezobjawowe z liczbą limfocytów T CD4 poniżej 200 komórek na mikrolitr,
  • w przypadku kobiet ciężarnych i karmiących piersią oraz osób powyżej 60 roku życia nie ma kategorycznego zakazu szczepienia, jednak należy zachować szczególne środki ostrożności i skonsultować się z lekarzem.

Warto pamiętać, że szczegółowe informacje o szczepieniach obowiązkowych, z uwzględnieniem aktualnej sytuacji epidemiologicznej, należy sprawdzać na bieżąco. Są one udostępniane m.in. na stronach internetowych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz amerykańskiego Ośrodka Kontroli i Prewencji Chorób (CDC, ang. Centers for Disease Control and Prevention).

Wiedza na temat obowiązkowych szczepień jest bardzo ważna, szczególnie w sytuacjach, kiedy planujesz daleką i egzotyczną  podróż. Pamiętaj, że szczepienie może być jedynym sposobem, aby uchronić się przed bardzo poważną chorobą, a nawet śmiercią.

Mirka Karendys Autor

Mirka Karendys

mgr farm.

Czy po wprowadzeniu e-recepty można wykupić receptę w wersji papierowej?

Jeśli mimo obowiązku wystawiania e-recept otrzymała Pani receptę papierową, może ją Pani zrealizować w aptece. Więcej na temat e-recepty przeczyta…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Jaka jest norma CRP we krwi?

CRP (białko C-reaktywne) pojawia się we krwi pacjenta podczas stanu zapalnego. Normalnie stężenie CRP nie przekracza 5 mg/ml krwi, zarówno u…

Zobacz więcej

Rafał Suchodolski Autor

Rafał Suchodolski

Czym jest badanie OB?

OB (odczyn Biernackiego, opad Biernackiego) to badanie prędkości, z jaką opadają czerwone krwinki we krwi pacjenta. Prędkość ta rośnie w…

Zobacz więcej

Hanna Lengiewicz Autor

Hanna Lengiewicz

mgr farm.

Jakie produkty są naturalnymi probiotykami?

Najpopularniejsze naturalne probiotyki to kiszonki, a przede wszystkim:  kapusta kiszona i sok z kiszonej kapusty (bogate również w witaminę C),…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Wenflony – o czym mówi ich kolor?

Wenflony, inaczej kaniule dożylne, służą do podawania leków i kroplówek bez potrzeby wielokrotnego wkłuwania igły w żyłę. Mają one różne…

Zobacz więcej

Marta Grabowska Autor

Marta Grabowska

mgr farm.

Czy łuszczyca jest zaraźliwa?

Nie, łuszczyca nie jest zaraźliwa i kontakt z osobą chorą jest bezpieczny. Zgodnie z komunikatem wydanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Szczepienie na grypę w ciąży

Kobiety w ciąży stanowią grupę wysokiego ryzyka jeśli chodzi o powikłania grypy, a ryzyko to narasta w kolejnych trymestrach. Opisywano…

Zobacz więcej

Marta Junowicz Autor

Marta Junowicz

mgr farm.

Preparat standaryzowany - co to znaczy?

Surowce roślinne charakteryzują się zmiennym składem chemicznym zależnym od warunków ekologicznych uprawy. Stanowi to ogromny problem dla gałęzi przemysłu, które…

Zobacz więcej

Dołącz do wspólnej dyskusji
Czytaj także
24 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
18 lutego 2020 mgr Anna Trębińska
11 lutego 2020 mgr Magdalena Torowska
11 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
10 lutego 2020 Rafał Suchodolski
07 lutego 2020 dr Ewa Fiedorowicz
06 lutego 2020 mgr Izabela Skowrońska
04 lutego 2020 mgr Katarzyna Jaśkiewicz
Zobacz więcej