7
10 marca 2021

Czym jest zespół nerczycowy i jak go leczyć?

Zespół nerczycowy, inaczej zwany zespołem nefrotycznym, wywołany jest przez masywne uszkodzenie nerek. Charakteryzuje się przede wszystkim wzmożoną dobową utratą białka (przekraczającą 3,5 g na dobę), hiperlipidemią (termin oznaczający podwyższone poziomy lipidów, w przypadku zespołu nerczycowego zwłaszcza dotyczy to cholesterolu), obniżeniem poziomu albuminy oraz bardzo nasilonymi obrzękami

Jakie są objawy zespołu nerczycowego? 

Oprócz wymienionych wyżej zespół nerczycowy może wywoływać następujące objawy: 

  • pienienie się moczu – wywołane dużą ilością białka w moczu; 
  • żółtaki powiek – wywołane zwiększonym stężeniem lipidów w osoczu; 
  • nadciśnienie tętnicze
  • przełomy brzuszne – wywołany obrzękiem błony śluzowej jelit nagły ból brzucha, któremu towarzyszyć mogą wymioty i gorączka. 

Obrzęki w zespole nerczycowym są miękkie, ciastowate. Mogą być tak nasilone, że pacjent zgłasza przybranie kilku lub kilkunastu kilogramów. Od rana obrzęki obecne są na powiekach, a w ciągu dnia umiejscawiają się w zależności od pozycji ciała – u pacjentów leżących w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, a u chodzących w dolnych częściach nóg. W zaawansowanej lub ostrej chorobie nadmiar płynu może zbierać się także w jamach ciała, co może być bardzo niebezpieczne dla pacjenta

Zespół nerczycowy – powikłania

Groźnym powikłaniem, które może wystąpić, jest zakrzepica żylna lub tętnicza – ze względu na rozregulowanie gospodarki białek odpowiadających za krzepliwość krwi w naczyniach powstają zatory utrudniające przepływ krwi. 

Pacjenci mogą być także bardziej podatni na zakażenia – wskutek utraty z moczem białek odpowiadających za utrzymanie odporności organizmu. 

Inne powikłania, które mogą wystąpić w zespole nerczycowym, to: 

  • obecność płynu w jamie opłucnej – opłucna to błona surowicza pokrywająca z zewnątrz płuco; składa się z dwóch blaszek, między którymi zbierać się może płyn; 
  • obrzęk mózgu
  • wodobrzusze

Zespół nerczycowy – przyczyny 

Zespół nerczycowy wywołany jest uszkodzeniem kłębuszków nerkowych. W wyniku tego uszkodzenia zaburzone zostaje działanie bariery filtracyjnej nerek i dochodzi do białkomoczu. Utrata białek z moczem ma wiele następstw, których objawy ilustruje obraz kliniczny pacjenta z zespołem nerczycowym. 

W większości przypadków, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, przyczyną wystąpienia zespołu nerczycowego jest kłębuszkowe zapalenie nerek. Jednak 1/3 przypadków zespołu nerczycowego dorosłych wynika z chorób, które wtórnie uszkadzają nerki. Te choroby to np.: 

  • cukrzyca, 
  • toczeń rumieniowaty układowy, 
  • skrobawica, 
  • nowotwory, 
  • zakrzepica żyły nerkowej, 
  • stan przedrzucawkowy/rzucawka. 

Zespół nefrotyczny może być powikłaniem przyjęcia leków o działaniu nefrotoksycznym (uszkadzającym nerki), takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne.  

Zespół ten może się także pojawić w odpowiedzi na zakażenia, zwłaszcza wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, a także zakażenie wirusem HIV

Zespół nerczycowy – leczenie 

Przede wszystkim należy dążyć do wyeliminowania przyczyny zespołu nerczycowego (leczenie przyczynowe). Dodatkowo wdraża się postępowanie dietetyczne

  • ograniczenie podaży soli; 
  • ograniczenie spożycia tłuszczów; 
  • zwiększenie ilości przyjmowanych węglowodanów. 

Poza tym zaleca się pacjentom utrzymywanie nóg powyżej poziomu głowy (np. opartych o ścianę), by zminimalizować obrzęk i wspomóc działanie terapii farmakologicznej. 

Leczenie farmakologiczne obejmuje włączenie następujących grup leków: 

  • leki moczopędne,  
  • ACE inhibitory – leki stosowanych między innymi w nadciśnieniu, 
  • statyny – leki obniżające stężenia lipidów w osoczu, 
  • leki przeciwzakrzepowe – zalecane tylko w przypadku chorych obciążonych dużym ryzykiem wystąpienia zakrzepicy. 

W przypadkach gdy obrzęki są wyjątkowo oporne na leczenie farmakologiczne, można zastosować np. hemodializę.

Przeczytaj również:
Chore nerki nie bolą. Co poza cukrzycą może je zniszczyć?
Zioła na nerki – które stosować?

Źródła: 

  • Interna Szczeklika, wyd. 2019 r. 
  • https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/51929,zespol-nerczycowy 
  • Ellie Kelepouris, Brad H. Rovin. Overview of heavy proteinuria and the nephrotic syndrome – UpToDate. In: Glassock RJ, Lam AQ, eds. UpToDate.com. ; 2019. https://t.ly/OhJN. Accessed November 18, 2020.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Igły do penów z insuliną dla diabetyków

Liczbę bezpłatnych igieł wydawanych do danego rodzaju insuliny określa producent. Ilość ta nigdy nie przekracza 1 igły na 1 pen…

Zobacz więcej

Gojenie ran a cukrzyca

Wszystko zależy od rodzaju, umiejscowienia i stanu zranienia. U diabetyków bardzo istotna jest profilaktyka, ponieważ gojenie ran jest utrudnione. Ranę…

Zobacz więcej

Cukrzyca i ostre zapalenie trzustki a suplementy diety

W przypadku ostrego zapalenia trzustki niepotrzebna jest dodatkowa suplementacja. Należy przede wszystkim trzymać się bezwzględnie zaleceń lekarskich dotyczących diety. Po…

Zobacz więcej

Czy chorując na cukrzycę można stosować skarpetki złuszczające?

U osób chorujących na cukrzycę bardzo często dochodzi do zaburzeń czucia w stopach na skutek licznych uszkodzeń nerwów i problemów…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
20 września 2021 mgr Natalia Adamczuk
17 września 2021 mgr farm. Karolina Kochańska
14 września 2021 Magdalena Bernisz
11 sierpnia 2021 mgr farm. Karolina Raźniewska
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)