10
02 marca 2021

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie tętnicze?

Samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego (CT) w warunkach domowych jest bezbolesny i nieinwazyjny. Wykonuje się go w łatwy sposób, a przy przestrzeganiu podstawowych zasad pomiaru oraz używaniu odpowiedniego aparatu wynik jest wiarygodny. Dodatkowo pomiar CT w warunkach domowych (HBPM, home blood pressure monitoring) zmniejsza ryzyko wystąpienia reakcji białego fartucha bardzo często obserwowanej podczas pomiaru w gabinecie lekarskim.  

Co to jest ciśnienie tętnicze (CT)? 

Ciało ludzkie to system naczyń połączonych, który składa się z poszczególnych narządów i układów, a te z kolei są ze sobą w ścisłej współpracy. Od efektów ich pracy zależne jest nasze zdrowie i życie.  

Serce podczas swojej pracy wytwarza ciśnienie, dzięki któremu krew krąży w naczyniach krwionośnych – tętnicach i żyłach.  

Na ciśnienie tętnicze krwi składa się: 

  • ciśnienie skurczowe, którego wartość wzrasta podczas skurczu serca,
  • ciśnienie rozkurczowe – jego wartość maleje, gdy serce rozkurcza się i ma pauzę.

Wartości uzyskane wskutek pomiaru ciśnienia tętniczego wyświetlają się na ekranie aparatu. Pierwsza wartość to ciśnienie skurczowe, druga – ciśnienie rozkurczowe. Dodatkowo automatyczne aparaty przy ikonce z sercem podają wartość tętna (ilość uderzeń serca na minutę). 

Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie krwi? 

Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego ciśnienie tętnicze krwi powinno być monitorowane 2 razy dziennie, rano i wieczorem, w tych samych porach (np. 7:00-19:00, 6:00-18:00). Należy wykonywać po 2 pomiary w kilkuminutowych odstępach. Pacjent powinien zapisywać uzyskane wartości CT w dzienniczku samokontroli. 

Pobierz dzienniczek samokontroli ciśnienia!

Dzienniczek pomiarów ciśnienia

Pobierz dzienniczek do wydrukowania

Co jest potrzebne do pomiaru ciśnienia tętniczego? 

Aby wykonać prawidłowy pomiar ciśnienia krwi, należy zaopatrzyć się w: 

  • sprawny technicznie aparat (sfigmomanometr) do pomiaru ciśnienia, 
  • odpowiedni rozmiar mankietu naramiennego dopasowany do obwodu ramienia, założony 2-3 cm powyżej łokcia. 

Warunki prawidłowego pomiaru ciśnienia krwi 

Pomiar należy przeprowadzać w odpowiednich warunkach: 

  • prawidłowa pozycja – pozycja siedząca, podparte plecy, przedramię (od łokcia po dłoń) podparte np. o stół, rozluźniona dłoń, ramię powinno znajdować się na wysokości serca, 
  • cisza – podczas pomiaru nie wolno rozmawiać,  
  • stała pora dnia – ciśnienie w ciągu doby ulega zmianom, 
  • po mikcji (opróżnieniu pęcherza moczowego), 
  • przed zażyciem leków przeciw nadciśnieniu (u osób leczonych farmakologicznie), 
  • przed jedzeniem i piciem (np. kawy), 
  • po 15-minutowym odpoczynku

Co wpływa na wahania ciśnienia tętniczego krwi?  

Na wahania ciśnienia tętniczego krwi ma wiele czynników. Są to m.in.  

  • warunki pomiaru,  
  • styl życia, 
  • spożywane produkty.  

Zaburzone wartości ciśnienia tętniczego mają miejsce: 

  • po wysiłku fizycznym i głębokim oddychaniu,  
  • w emocjach,  
  • po spożyciu alkoholu i paleniu papierosów,  
  • po wypiciu kawy,  
  • gdy nas coś boli,  
  • gdy pęcherz moczowy jest wypełniony, 
  • przy zbyt wysokiej lub zbyt niskiej temperaturze otoczenia.  

Pomiar ciśnienia tętniczego – przeciwwskazania 

Po zabiegu mastektomii piersi należy unikać pomiaru ciśnienia tętniczego na ręce po operowanej stronie. Również w przypadku wytworzenia przetoki tętniczo-żylnej na danym ramieniu nie należy na nie zakładać mankietu do mierzenia ciśnienia.  

Pomiar ciśnienia a nadciśnienie tętnicze 

Samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego krwi (SBPM – self- blood pressure monitoring) jest kluczowy w rozpoznawaniu i monitorowaniu nadciśnienia tętniczego (NT) krwi. Mianem tej choroby określa się okresowe lub stałe podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi powyżej prawidłowej wartości 140/90 mmHg (milimetrów słupa rtęci). Warto zaznaczyć, że nieleczone NT pociąga za sobą wiele negatywnych skutków, zwiększając ryzyko wielu chorób. Prowadzi do: 

  • uszkodzenia nerek,  
  • zaburzonej pracy układu krążenia (choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca, udar mózgu),  
  • retinopatii nadciśnieniowej, 
  • powikłań ze strony układu nerwowego.  

Poniższa tabela przedstawia klasyfikację ciśnienia tętniczego: 

KategoriaSCT [mm Hg] RCT [mm Hg]
Optymalne CT< 120i< 80
Prawidłowe CT120-129i/lub80-84
Wysokie prawidłowe CT130-139i/lub85-89
Nadciśnienie 1. stopnia140-159i/lub90-99
Nadciśnienie 2.stopnia160-179i/lub100-109
Nadciśnienie 3. stopnia≥ 180i/lub≥ 110
Izolowane nadciśnienie skurczowe≥ 140i< 90

SCT – skurczowe ciśnienie tętnicze; RCT – rozkurczowe ciśnienie tętnicze.
Źródło: https://nadcisnienietetnicze.pl/ptnt/wytyczne_ptnt. 

Należy pamiętać, że stopniowanie nadciśnienia tętniczego (NT) jest właściwe jedynie dla pomiarów gabinetowych. Jeśli zaniepokoi nas wynik samodzielnie zmierzonego ciśnienia krwi, należy skonsultować się z lekarzem. 

Warto zatem kontrolować wartości ciśnienia tętniczego, aby uniknąć niebezpiecznych dla naszego zdrowia chorób związanych z nieprawidłową wartością ciśnienia.

Przeczytaj również:
Nadciśnienie tętnicze – jak się je leczy?
Nadciśnienie u kobiet ciężarnych lub planujących ciążę – o czym należy pamiętać?

Źródło:
https://nadcisnienietetnicze.pl/ptnt/wytyczne_ptnt

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Olej konopny a problemy z nadciśnieniem

Olejek CBD rzeczywiście może działać wspomagająco w leczeniu nadciśnienia. Zanim włączy Pani do terapii olej konopny, radziłbym się jeszcze skonsultować z…

Zobacz więcej

Jak badać ciśnienie krwi elektronicznym ciśnieniomierzem?

W celu poprawnego pomiaru ciśnienia ciśnieniomierzem elektronicznym należy: 1. Odpocząć 15 minut. Pomiar nie powinien być wykonywany bezpośrednio po wysiłku,…

Zobacz więcej

Niskie ciśnienie krwi i zawroty głowy – jak sobie radzić z hipotonią?

Przede wszystkim proszę skonsultować swoje wyniki z innymi lekarzami oraz wykonać dodatkowe badania, np. na poziom hormonów tarczycy, przysadki oraz…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz
Czytaj także
21 lipca 2021 mgr farm. Magdalena Fuszara
15 czerwca 2021 mgr farm. Marta Grabowska
09 czerwca 2021 mgr Ewelina Zawada
27 maja 2021 mgr farm. Marta Grabowska
08 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
08 kwietnia 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
16 marca 2021 mgr inż. Ewa Gwóźdź
29 stycznia 2021 mgr Mateusz Durbas
Zobacz więcej
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)