47
11 października 2019

Kolonoskopia – jak przebiega badanie? Jak się do niego przygotować?

Kolonoskopia to jedno z podstawowych badań stosowanych w diagnostyce i terapii schorzeń jelita grubego. Na czym polega badanie? Jak się do niego przygotować?

Kolonoskopia – co to jest?

Kolonoskopia to badanie endoskopowe. Do jego przeprowadzenia używa się giętkiego kolonoskopu, który służy do wprowadzania narzędzi zabiegowych, pompowania powietrza oraz płynu do przepłukiwania badanej powierzchni. Na końcówce przyrządu umieszczona jest kamera ze źródłem światła, pozwalająca na obserwowanie wnętrza przewodu pokarmowego w czasie rzeczywistym. 

Badanie polega na wprowadzeniu kolonoskopu do jelita grubego. Pacjent układa się na lewym boku, podciągając kolana do klatki piersiowej. Lekarz, po uprzednim zbadaniu okolicy odbytu, delikatnie wprowadza kolonoskop do dolnego odcinka przewodu pokarmowego. W czasie przesuwania endoskopu do jelita pompowane jest powietrze umożliwiające dokładne obejrzenie wewnętrznej powierzchni jego ścian.

Zazwyczaj przed wykonaniem badania pacjentowi podaje się leki przeciwbólowe. W szczególnych przypadkach możliwe jest wykonanie kolonoskopii w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym podawanym przez lekarza anestezjologa.

Kolonoskopia – przygotowanie do badania

Do przeprowadzenia kolonoskopii konieczne jest odpowiednie oczyszczenie jelita grubego z zalegających w nim resztek pokarmowych. W tym celu pacjent musi stosować dietę ubogoresztkową lub płynną oraz doustne preparaty przeczyszczające, do których należą:

  • preparaty makrogoli zawierające glikol polietylenowy (PEG),
  • mieszanki zawierające:
    • kwas cytrynowy,
    • tlenek magnezu,
    • pikosiarczan sodu. 

W przeddzień badania możemy zjeść lekkie śniadanie. Najlepiej, aby składało się ono z kanapki z pszennego pieczywa. Po tym posiłku nie powinniśmy już przyjmować pokarmów stałych. Na obiad wybierzmy zupę, jednak nie może ona zawierać żadnych dodatków – jedynie czysty wywar, np. rosół. Pacjent przez cały dzień powinien pić wodę lub przejrzyste soki.

Kobieta ze szklanką wody

Jeżeli do badania przygotowujemy się, stosując PEG, picie roztworu powinniśmy rozpocząć około godziny 18.00 w dniu poprzedzającym badanie. Przez 2 godziny stopniowo przyjmujemy 2 litry płynu. Aby poprawić smak leku, można go schłodzić lub dodać przelany przez sitko sok z cytryny. Kolejną litrową porcję stosujemy rano w dniu badania. Jej picie powinniśmy zakończyć 4 godziny przed rozpoczęciem kolonoskopii. W dniu badania również zalecane jest picie wody lub przejrzystych soków. Dopuszczalne jest ssanie przejrzystych, całkowicie rozpuszczalnych cukierków, typu landrynki. 

Każdy pacjent, który stosuje leki na choroby przewlekłe, przed rozpoczęciem przygotowań do badania powinien skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym. Konieczne może okazać się bowiem czasowe odstawienie niektórych z nich – szczególnie preparatów przeciwkrzepliwych lub czasowa zamiana na inne.

Kolonoskopia – wskazania

Kolonoskopia to badanie, które przeprowadza się zarówno w celach diagnostycznych, jak i terapeutycznych. Oto najczęstsze wskazania do jego wykonania:

  • badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego u pacjentów w wieku 50-65 lat lub w innych grupach wiekowych – u osób, u których występują czynniki ryzyka,
  • diagnostyka, gdy występuje podejrzenie krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego u pacjentów z dodatnim testem na krew utajoną w kale, obserwowaną świeżą krwią w stolcu lub z niedokrwistością z niedoboru żelaza,
  • diagnostyka w przypadku zmian rytmu wypróżnień, utraty masy ciała lub przewlekłych biegunek,
  • pogłębienie diagnostyki zmian w jelicie grubym, które uwidaczniają się w innych badaniach,
  • usuwanie polipów i drobnych zmian błony śluzowej jelita,
  • hamowanie czynnego krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego,
  • usuwanie ciał obcych,
  • poszerzanie zwężeń jelita,
  • kontrola po wcześniejszych polipektomiach lub zabiegach w obrębie jelita grubego,
  • nadzór onkologiczny u pacjentów z przewlekłymi chorobami jelit lub zespołami genetycznymi predysponującymi do wystąpienia raka jelita grubego.

Przeczytaj również:
Rak jelita grubego – jakie są jego przyczyny? Jak się przed nim chronić?

Kolonoskopia – przeciwwskazania

Kolonoskopia jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:

  • gdy u pacjenta toczy się zapalenie otrzewnej,
  • w przypadku perforacji, czyli przedziurawienia ściany jelita,
  • w ostrym zapaleniu uchyłków jelita grubego,
  • w bardzo ciężkim zapaleniu jelita grubego.

Kolonoskopia – powikłania

Jak po każdym badaniu inwazyjnym, również po kolonoskopii mogą wystąpić powikłania. Nie pojawiają się one często, a jeszcze rzadziej są przyczyną poważnego zagrożenia dla pacjenta. Dwa najważniejsze z nich to:

  • przedziurawienie ściany jelita – występuje w przedziale od 0,17% kolonoskopii diagnostycznych do 0,41% kolonoskopii terapeutycznych,
  • krwawienie z jelita – występuje w 0,1-1,5% badań.

Do bardziej powszechnych skutków ubocznych, które mogą wystąpić po wykonaniu badania, należą wzdęcia i bóle brzucha. 

Jakie informacje można uzyskać dzięki kolonoskopii?

Kolonoskopia, dzięki dostarczeniu obrazu ściany jelita w czasie rzeczywistym, pozwala ocenić jej stan, który uwzględnia:

  • przezierność, 
  • kolor, 
  • fakturę, 
  • ukrwienie, 
  • giętkość,
  • wytrzymałość błony śluzowej.

Zaburzenie ww. elementów może świadczyć o stanie zapalnym, a nawet naciekach nowotworowych. Ponadto badanie uwidacznia:

  • pęknięcia,
  • nadżerki i owrzodzenia,
  • polipy i zmiany guzowate,
  • zwężenia światła,
  • ciała obce występujące w jelicie. 

Kolonoskopia pozwala na:

  • pobranie wycinków z podejrzanych zmian,
  • zatamowanie krwawienia,
  • ostrzyknięcie uszkodzonego naczynia lub założenie na nie klipsa. 

Umożliwia też usuwanie polipów i pobieranie ich w całości celem oceny histopatologicznej. 

Podsumowując, kolonoskopia jest cennym narzędziem diagnostycznym i terapeutycznym. Dzięki niej możliwe jest wykrycie wielu dolegliwości, a jej zastosowanie jest niezwykle szerokie.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Normy PSA we krwi

Uznaje się, że:  stężenie 0-2,5ng/ml to bezpieczny poziom, 2,6-4,0 ng/ml to poziom bezpieczny dla większości mężczyzn, jednak należy porozmawiać z…

Zobacz więcej

Tomografia a rezonans – czym się różnią?

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) są radiologicznymi badaniami obrazowymi pozwalającymi na uzyskanie szczegółowych obrazów struktur w ciele człowieka.…

Zobacz więcej

Zostaw komentarz

Czytaj także
14 października 2021 mgr farm. Dawid Wardecki
11 października 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
04 października 2021 lek. Patrycja Królikiewicz-Kurek
29 września 2021 lek. Rafał Suchodolski
Dziękujemy za Twoje pytanie!
Postaramy się udzielić odpowiedzi w jak najkrótszym czasie :)
Dziękujemy!
Twój adres e-mail został dodany do newslettera :)